Groeien in de natuur: hoe de Natuuravonturiers kinderen in beweging brengen

Al sinds 2017 trekken kinderen in verschillende Amersfoortse wijken eropuit met de Natuuravonturiers. Wat begon als naschoolse activiteiten, is inmiddels uitgegroeid tot een krachtig en herkenbaar programma waarin natuurbeleving, gezondheid en persoonlijke ontwikkeling samenkomen. Elke week weer: avonturen in het groen, gewoon in de eigen buurt.

Op een woensdagmiddag in de wijk Kruiskamp verzamelt zich een groepje kinderen. Juf Nynke staat al klaar. Samen met stagiair pedagogiek Romy begeleidt zij een reeks van vijf naschoolse natuuractiviteiten. Om 14:30 uur start het avontuur: eerst voor groep 3 en 4, daarna voor groep 5 en 6.

Leren, spelen en groeien – dichtbij huis

De kinderen trekken de wijk in. Geen klaslokaal, maar het park, het pleintje en alles wat groeit en leeft vormt hun leeromgeving. “Onze begeleiding en het contact met de natuur is steunend en dragend voor deze kinderen,” vertelt Nynke. “Sommigen zouden anders thuis zitten achter een scherm of rondhangen op straat. Hier ontdekken ze, bewegen ze en groeien ze.” De activiteiten zijn bewust laagdrempelig en dichtbij georganiseerd. Dat maakt het voor kinderen (en ouders) makkelijk om mee te doen.

Een middag vol kleine ontdekkingen

Samen lopen de kinderen met juf Nynke richting het park, langs rijtjeshuizen en voortuinen. Onderweg wordt er al van alles ontdekt: een lavendelplant die iemand herkent, onbekende vruchten aan een boom. In het park zoeken de kinderen een plek op het gras. Hun schriftjes gaan open en potloden verschijnen: vandaag tekenen ze wat ze vinden in de natuur. Voorzichtig worden blaadjes en kleine diertjes bekeken. Wat kruipt daar? “Kijk juf, ik ga deze mier natekenen.” “Weet je dat mieren heel sterk zijn?” Door samen te kijken, te benoemen en te verwonderen, ontstaat er enthousiasme en aandacht voor wat groeit en leeft.

Waarom dit juist hier zo belangrijk is

In wijken als Kruiskamp is buitenspelen of de natuur ingaan niet altijd vanzelfsprekend. Ouders hebben soms minder ruimte, tijd of middelen om eropuit te gaan.

Daar maken de Natuuravonturiers het verschil:

• activiteiten zijn gratis
• ze vinden plaats in de eigen buurt
• kinderen worden persoonlijk benaderd en begeleid

Via scholen, buurtpartners en ABC-coördinatoren weten steeds meer kinderen de weg te vinden. Soms gaat het heel direct: “Mag Youssef mee met Nynke?”

De kracht van natuurervaring

Dat natuur goed is voor kinderen, blijkt uit onderzoek – en hier zie je het echt gebeuren. “Kinderen worden vrolijker, nieuwsgieriger en rustiger,” zegt Nynke. “Soms komen ze chagrijnig aan, maar gaan ze met een lichter gevoel weer naar huis.” Ze ziet kinderen groeien in zelfvertrouwen en vaardigheden:

• leren samenwerken
• doorzetten als iets niet lukt
• trots zijn op wat ze bereiken

Zoals bij het maken van vuur: eerst lukt het niet, maar als het dan tóch lukt, zijn ze supertrots.

Het mooiste avontuur

Een van de meest bijzondere middagen ontstond spontaan. Het regende, veel kinderen bleven thuis. Uiteindelijk waren er twee deelnemers. Ze kozen ervoor om niet te knutselen maar toch naar buiten te gaan. “Een meisje liep met haar regenlaarzen een plas in. Toen ze in het midden stond – het water klotste net niet over de rand van haar laarsjes – begon ze ondeugend te giechelen. De kinderen groeven geultjes tussen plassen en ontdekten dat de kabelbaan met water eronder veel leuker was. ‘Juf, we hadden helemaal geen zin vandaag… maar dit was de leukste les ooit!’”

Flexibel, creatief en samen

Geen middag is hetzelfde. Soms loopt een activiteit anders dan gepland. “Dan gaan we gewoon mee met wat er ontstaat,” vertelt Nynke. “Toen we een activiteit over regenwormen hadden voorbereid, vonden we alleen slakken. Toen werd het een slakkenles.” Kinderen denken actief mee en komen vaak zelf met ideeën. Inmiddels is er een grote ‘activiteitenbank’ ontstaan: van kruidenboter maken tot parfum, van beestjes zoeken tot moestuinieren. Eén ding staat altijd vast: samen een appeltje eten en water drinken.

Sterk netwerk in de wijk

De Natuuravonturiers werken nauw samen met partners in de wijk, zoals:

• scholen
• speeltuinen
• moestuinen
• gemeente
• welzijnsorganisaties

Deze samenwerking maakt het mogelijk om kinderen te bereiken die anders buiten beeld blijven.

Natuuravonturiers: een vertrouwd gezicht

De combinatiefunctionarissen natuur – inmiddels beter bekend als de Natuuravonturiers – vormen een hechte groep professionals die elkaar inspireren en versterken. Door de jaren heen is een herkenbare ‘merknaam’ ontstaan. Dat biedt vertrouwen voor ouders én partners.

Meer dan alleen natuur

De activiteiten gaan verder dan ontdekken en spelen. Ze dragen ook bij aan bredere doelen:

• een gezonde leefstijl
• meer bewegen en buitenspelen
• sociale vaardigheden en zelfvertrouwen

Partners zoals Groen doet Goed, Gemeente Amersfoort, ABC en GGDrU (programma B-Slim) werken hierin samen.

Dromen voor de toekomst

De droom van Nynke is helder: een structureel aanbod van natuuractiviteiten onder schooltijd, na schooltijd én in de vakanties. “Ik doe dit al zeven jaar met zoveel plezier,” zegt ze. “Ik zie kinderen opgroeien. Ik ‘verkoop’ natuur aan ze,” voegt ze lachend toe. En dat werkt. Zoals een jongen die inmiddels van de basisschool af is, laatst zei:
“Juf, wanneer gaan we weer op avontuur?”

Meer weten?

Bekijk de Natuuravonturiers via Het Groene Huis Amersfoort:
https://hetgroenehuisamersfoort.nl/onderwijs/basisonderwijs/natuuravonturiers

 

“Door de lange samenwerking maken we écht impact. We bereiken kinderen die niet vanzelf de natuur in gaan. De herkenbaarheid van de Natuuravonturiers zorgt ervoor dat ouders hun kinderen met vertrouwen laten deelnemen. En uiteindelijk gaat het om wat kinderen ervaren: plezier, rust en verbinding met elkaar en de natuur dichtbij.”
Brigit Kuypers – Gemeente Amersfoort