Haaksbergen
Biodiversiteit
dinsdag04okt2022

Verslag ledenwandeling waterpark het Lankheet

Zaterdagmiddag 1 oktober 
Remy Remmelts is onze gids deze middag.  Bij aankomst in de veldwerkschuur krijgen we koffie of thee met appelgebak. Daarna wisselen we eerst gezellig nieuwtjes uit.

Remy vertelt ons wat over de geschiedenis van het waterpark. Hoe het kon gebeuren dat dit stukje natuur zo goed bewaard is gebleven. Namelijk doordat het is opgekocht door de familie van Heek nadat het markegrondengebruik voor boeren werd opgeheven. Gertjan en Ludwig van Heek kochten veel van de markegronden op en wat van de grond van familie Mulert. De boeren hadden niet zo veel geld om de markegronden te kopen en ook vonden ze de grondstukken soms van mindere waarde of ze lagen te ver van hun boerderij af. Ludwig had het stuk Assinkbos en maakte er een soort park van en Gertjan was een fervent jager en had het Lankheet als bezitting. Voorheen was het gebied woeste grond waar later spontaan door successie bomen opkwamen. Ook werden er bijvoorbeeld in het Assinkbos bomen aangeplant o.a. grove dennen voor houtgebruik voor de palen in de mijnen (dit hout kraakt en waarschuwt voor instorten mijngang). Douglas voor hout.

Dat het arme grond is hadden de boeren vroeger al gauw begrepen, ze namen de beste stukken voor landbouw in gebruik en de woeste heidegrond voor de schapen. Waar beuken stonden was de grond wat rijker en maakten ze er landbouwgrond van.

 Bij het diorama legde Remy uit hoe het Lankheet en het Assink is ontstaan. Vroeger was er door de eerste ijstijd een heleboel grondmassa door ijs samengedrukt en vooruit geschoven, van het Noorden naar o.a. het Lankheet en Assink. Hierdoor is het grind in het zand vermalen en tot keileem geworden. Er is een keileem laag onder dit gebied waar het grondwater niet zo in wegzakt. Maar in latere tijden kwam er nog een ijstijd maar toen waaide het alleen en waren er zandstormen. Hierdoor zijn het Lankheet en Assink gebieden met arme zandgrond en met wat hoogteverschillen.  De heren van Heek gingen na het jaar 2000 in gesprek met de Provincie en het Waterschap i.v.m. wateroverlast in gebieden langs de Buurserbeek.  Toen werd er begonnen met het water zuiveren in de rietbekkens en het latere vloeiweidenproject. Dit vloeiweidenproject wordt mogelijk verkozen tot werelderfgoed.

De Buurserbeek heeft steeds een andere rol gehad.

Boeren langs de beek hadden langs de beek betere grond en gebruik van water.
Vervoer van potgrond en hout ging over de beek.
Leveren van energie, er kwamen overal langs de beek watermolens.
De beek werd rechtgetrokken, water werd snel weggevoerd en daardoor geen wateroverlast in naast gelegen gebied en beter bevaarbaar voor vrachtvervoer.
Nog weer later werd de beekloop veranderd om meer water te kunnen laten overstromen bij wateroverlast, en water in het te gebied houden. De rechte beek werd weer een meanderende beek. Nu momenteel wordt de beek ondieper gemaakt om meer water in het gebied te houden, nu het vaker droog is. De vistrappen o.a. bij de Schans moeten daarom verlegd worden, omdat het water anders niet goed stroomt. Met het vloeiweidenproject houdt men ook meer water in het gebied en blijft de grondwaterspiegel hoger.

Verrassend was het dat Stien ook even kwam, ze is alweer een stuk opgeknapt. Het revalideren na een herseninfarct kost veel inspanning en Stien is pittig bezig om weer meer te kunnen. Ze vond het leuk om even erbij te zijn en liep nog een stukje mee tot het waterpark.

De wandeling

We wandelden naar het waterpark en onderweg zagen we de Fish flow een soort wokkel in het beekje achter het waterpark. Hierdoor komt er meer zuurstof in het water doordat de Fish flow een werveling in het water veroorzaakt. Er is een onderzoek in gebied verderop in de weilanden waar het water van dit beekje heen stroomt of het bodemleven hierdoor ook beter wordt.

We zagen kikkertjes onderweg en een pad.  Bovenop de Belvedère legde Remy het zuiveren door middel van de rietvelden uit. De dijkjes groeien vol met braamstruiken doordat dit vroeger maisland was (rijk aan voedingstoffen). Het riet neemt fosfaten en stikstof op uit het water als het langzaam   door de bekkens stroomt en dan weer in het achterliggende beekloopje terecht komt. Er wordt gekeken in het achterliggende nat elzenbosje of het water schoner wordt door te kijken naar de plantengroei daar ter plekke (en niet zoals wij dachten door wateronderzoek).

We kwamen via een ander pad bij een mooi heideveld op de Bulten, met struikheide en dopheide en gaspeldoorn. Daarna kwamen we op een pad dat onbegaanbaar was doordat er gekapt was en alle struiken en boompjes op het pad waren gelegd. Er worden momenteel werkzaamheden verricht op het Lankheet. Hier moeten heideveldjes komen. Een aantal ingesloten heideterreinen ten zuiden van de Assinkweg en Hellenveldweg worden met elkaar verbonden. Binnen deze corridors worden een aantal bomen gekapt en elders binnen het Lankheet zullen die weer worden gecompenseerd. Ook wordt de bodem bewerkt, zodat nog bestaande zaden in de bodem en ingebrachte heidezaden kunnen ontkiemen.

Door het aanbrengen van deze verbindingszones kunnen bijzondere reptielen (hagedis en hazelworm) en insecten makkelijker migreren (o.a. het gentiaanblauwtje is in dit gebied nog aanwezig, en de knoopmier, die nodig is voor de voorplanting van het vlindertje) en voor planten (zonnedauw, gentiaan) zodoende het voortbestaan van soorten te ondersteunen. Om de biodiversiteit te ondersteunen zullen er ook een paar kleine graanakkertjes worden aangelegd. Met zaadmengsels van oude graansoorten en akkerkruiden. Deze akkertjes zullen insecten en vogels aantrekken.

Dat struinen vonden we ook best leuk. Bij de oppasserswoning liet Remy nog even zien dat de schuur een andere bouw heeft, omdat daar de Noordse timmerlieden een werk- en slaapschuur hadden toen ze in het Assinkbos het Noordse huis bouwden.

 Onderweg zagen we een nieuwe soort stuw. 3Dgeproduceerd van beton. Door de ribbels zal het al gauw met alg en mos begroeid zijn en mooi opgaan in de omgeving.

We liepen langs een “sloot” die vroeger recht en schoon werd gehouden en nu als wateroverloopsysteem werd gehouden en slordig begroeid was. Wat ook de bedoeling was hoor!

Nu kwamen we dicht bij de beek. We keken over een vloeiweide en daarna liepen we door een bospad om dichtbij de meanderende beek te komen. Je zag dat de kades afkalfden en ook dat er van een naastgelegen vloeiweide met een duidelijk rasterpatroon van greppels soms een overstroming richting beek was. Hierdoor spoelt ook zand weg. Als er erg veel water in de beek is kan het ook nog naar het tussenliggende stuk gras stromen, waar vroeger de beek liep.

 Onderweg hebben we ook veel mooie paddenstoelen gezien. Bij een berk erg grote gekrulde zwammen.  Sponszwammen en witte zwammetjes op een bemost stammetje.

Het was een gezellige, maar toch altijd weer leerzame wandeling. Want steeds blijkt dat je iets beter begrijpt hoe de vloeiweiden werken, dat er o.a. een speciale spade in de greppel wordt gestoken om het water begeleidt over de weide te laten stromen. Ook dat de vloeiweiden echt al mooie bloemenweiden worden. Dat was vroeger ook zo. De boer gebruikte het voor hooiopbrengst en het vee liep op de arme heide te grazen. Er staat een paal met een QR-code waarmee je een filmpje te zien krijgt over het vloeiweidegebruik.

Tip kom kijken! 7okt vrijdagmiddag 16.00 tot 17.30 bij de veldwerkschuur Info.

Bij de veldwerkschuur liggen hopen met houtstrooisel dat sterk ruikt. Waarschijnlijk doordat het van vogelkershout en dergelijke is gesnipperd. Dit houtspul gaan ze proberen te gebruiken als biomassa om energie van te krijgen om de veldwerkschuur te verwarmen. Vrijdagmiddag komt er uitleg over de werkzaamheden in het Lankheet en het energieproject ter plekke.

 

Verslag: Hermien Lankheet