IVN
maandag27mei2019

Nestkasten controleren op de Veluwe


Natuurgids Henk van de Beek controleert al meer dan 25 jaar nestkasten tijdens de broedperiode. Als coördinator van de vogelwerkgroep bij IVN Barneveld, doet hij dit niet alleen. In totaal hangen er wel 900 nestkasten, die door zo'n 25 vrijwilligers worden gecontroleerd.

Waarom controleren jullie nestkasten?

Door de eieren en jongen te tellen, verzamelen we jarenlang gegevens in het gebied. Geen enkel jaar is hetzelfde. We zijn ook aangesloten bij de landelijke werkgroep NESTKAST, die de gegevens van ongeveer 20.000 kasten in heel Nederland verzamelt en uitwerkt tot een rapport. Zo krijgen we inzicht op de invloed van de rupsenpiek en daarmee de invloed van klimaatverandering op het broedgedrag en het tijdstip van broeden. Ook zien we soms opvallende dingen, zoals gebroken pootjes bij vogels wegens kalkgebrek in het gebied of dat vogels tijdelijk een broedstop inlassen als het te koud is.

Nestkasten controleren op de Veluwe

Welke vogelsoorten kom je tegen?

Dit jaar zijn er opvallend veel koolmezen, ik denk wel driekwart van alle vogels die we tegenkomen. Ze begonnen ook al extreem vroeg met broeden, al begin april. Verder zien we ook andere soorten als pimpelmezen, boomklevers, bonte vliegenvangers en zwarte mezen. Ik zag ook eens dat een pimpelmees zijn eitjes uit laat broeden door de koolmees of andersom. Je ziet duidelijk dat de eitjes verschillend zijn. Boomklevers hebben turqoise eitjes en koolmezen witte eitjes met vlekjes. Soms komen we ook erg grote legsels tegen, met wel 14 of zelfs 19 eieren!

Nestkasten controleren op de Veluwe

Hoe gaat dat, zo'n telronde?

Onze vrijwilligers tellen ieder hun eigen gebied. Daarbij kijken ze snel en sluiten ze de nestkast weer zodat de vogels zo min mogelijk worden gestoord. Als een vogel aan het broeden is, gaat ie echt niet van het nest af. We houden verschillende gegevens bij: de datum van de eerste eileg, legselgrootte, het aantal uitgekomen en het aantal uitgevlogen jongen. Met name de datum van eerste eileg is van belang om een eventuele verschuiving te kunnen vaststellen.Soms tref je ook minder leuke dingen aan. Het gebeurt wel eens dat een boommarter of eekhoorn de jongen met hun pootjes uit het kastje willen trekken. Om dit te voorkomen hebben we speciaal gaas op de nestkasten gemaakt. Aan het einde van het seizoen maken we de nestkasten ook weer leeg, zodat er weer een nieuwe plek vrijkomt.

Nestkasten controleren op de Veluwe

Wat vind je het leukste?

Soms geven we ook excursies. Dan mogen bezoekers meelopen met de controleronde. Zeker kinderen stellen de leukste en meest onvoorspelbare vragen uit nieuwsgierigheid. Wat vader en moeder mees doen bijvoorbeeld. Door zulke excursies hoop ik dat de jongere generatie zich later ook inzet voor de natuur.

Wil jij ook op excursie? Bekijk alle activiteiten in jouw buurt.

Tekst en foto's: Lieke Kragt