Instituut voor natuureducatie en duurzaamheid

Lentevreugd

Schotse hooglandersLentevreugd is een voormalig stuk bollengrond uit de jaren ’20 van de vorige eeuw. Het ligt in Wassenaar aan de westkant van provinciale weg N441, tussen de Pan van Persijn en Rijksdorp. Het terrein is in een periode van ca 10 jaar door aankoop van aanvankelijk 42 ha uitgebreid naar een kleine 100 ha en omgevormd tot kwelgrasland met sloten en poelen. Het pad door het terrein heet het Meta Jochemspad, naar één van de voormalige grondeigenaren.

Een deel van de grond is verzet en gebruikt om lichte glooiingen in het terrein aan te brengen. Er is geen grond uit het terrein afgevoerd. Daarnaast zijn beekachtige waterlopen (rellen) gegraven. Het terrein bestaat voor 40 % uit een zandige ondergrond met lage vegetatie, voor 30 % uit rietland met kwelplassen dat tegen de binnenduinrand aanligt. Het resterend gedeelte is nogal drassig met op sommige plaatsen elzen en populieren. Er zijn 3 plassen in het gebied, waarvan de meest centraal gelegen plas zomers soms droog kan komen te liggen. De andere twee behouden het hele jaar hun water.
Het terrein wordt begraasd door een kudde ca. 45 runderen (Schotse Hooglanders) en 15 Koniks. Dit is een paardenras dat is ontstaan uit pogingen om het oerpaard terug te fokken. Konik is Pools en betekent klein paard. De Koniks zijn er in 2006 bijgeplaatst om enige variatie in de begrazing te krijgen. Het terrein wordt daarnaast waar nodig ook kort gehouden door maaien. Het maaisel wordt afgevoerd, opdat het terrein geschikt blijft voor planten die gedijen in voedselarme situaties. Een andere reden om het maaisel af te voeren is dat er Jacobskruiskruid in het terrein staat. De grazers zien het en laten het staan omdat het giftig is, maar in het maaisel herkennen ze het niet als giftig en dan is er het gevaar dat ze het opeten.
Hier en daar op het terrein zijn braambosjes en duindoorns te vinden. Het voormalig gebruik als bollengrond maakt dat op verschillende plaatsen nog allerlei soorten cultuurgewassen te voorschijn komen, zoals sterhyacint (scylla), narcis, hyacint, krokus en blauw druifje. Dat wordt wel steeds minder. In het noordwesten was oorspronkelijk een klein deel van het terrein omheind, daar werd niet gegraasd of gemaaid. Er is daar een bosje ontstaan, maar het lijkt erop dat de aangeplante boompjes zullen bezwijken onder de verruiging. Nu het hek weggehaald is wordt er ook gegraasd.

Vogels
Er zijn al meer dan 100 soorten vogels gezien op Lentevreugd. In 2010 onder andere zeldzaamheden als de kuifkoekoek en de griel. Vaker worden hier roerdompen, twee soorten kiekendieven, boomvalken en lepelaars gezien of - in het geval van de roerdomp - gehoord.

Zoogdieren
Naast de hier uitgezette Schotse Hooglanders en Koniks komen hier reeën, vossen, hazen, mollen en muizen voor. Als er insecten vliegen worden er in de avondschemer ook vleermuizen gezien.

Insecten
Het terrein herbergt een flink aantal soorten libellen en vlinders. Van de vlinders kan sinds 2013 extra genoten worden dankzij de speciaal aangelegde vlinderroute. Dank zij het feit dat de grazers niet worden ontwormd, komen er ook flink wat mestkevers en ander bodemleven voor. De vrij zeldzame wespspin is hier ook te vinden.

Op de site van het Leeuwerikfonds is veel te vinden, ook foto's, over Lentevreugd. Dit fonds is in het leven geroepen om het beheer van het terrein goed te kunnen doen, overigens met bescheiden middelen.

Op Lentevreugd worden regelmatig rondleidingen door IVN en Staatbosbeheer gehouden. In beide gevallen zijn de gidsen IVN-ers die ook vrijwilliger bij Staatsbosbeheer zijn.
Voor de data van de IVN wandelingen: kijk onder Activiteiten.

Verslag Doorstapwandeling in Lentevreugd op 16 februari 2014