In de ban van de beflijster

Een verslag van de IVN publieks-vogelwandeling op 12 april 2026 in de Slangenburg

Met ongeveer 20 personen starten we om acht uur ‘s morgens op de parkeerplaats bij het kasteel. Een beetje sluierbewolking met een vaag zonnetjes begeleidde ons. De blaadjes begonnen uit te lopen maar de vogels waren nog wel zichtbaar. Vogels zingen graag bij een zonnetje en dan vooral bij het aanbreken van de dag. Het was de bedoeling om bijzondere bosvogels te zien maar vooral ook te horen. De wintergasten vertrekken rond deze tijd en veel zomergasten zijn inmiddels gearriveerd. Acht uur is niet echt vroeg wat misschien de reden was dat het qua vogelzang relatief rustig was in het sterrenbos. Wel waren de deelnemers verrast over het arsenaal van geluidjes waarover de boomklever beschikt. Hij bleek niet alleen wiet te verkopen. De standvogels zoals roodborst, meesjes, winterkoning, vink en merel waren aanwezig en te horen. De spechten die ook het hele jaar aanwezig zijn zoals de lachende groene en de roffelende grote bonte bleven de hele wandeling op gehoorsafstand. Maar toch was het een beetje mager in het eerste uur, een beetje vogelaar wil de zomergasten begroeten. Bloeiende plantjes zoals bosanemoon, vingerhelmbloem en dotterbloem zijn leuk als opvulling. En het wit bloeiende klaverzuring proeven bleek zelfs verrassend zuur te smaken.

Gelukkig hadden we goede oren in de groep en werden de hoge tonen van het kleinste bosvogeltje, het goudhaantje gehoord. Zelfs het zeldzame vuurgoudhaantje werd gedetecteerd met een beetje hulp van de app; Merlin. Deze zeer beweeglijke vogeltjes, die overigens ook het hele jaar aanwezig zijn, waren hoog in de bomen te volgen. Toen de raaf zich ook nog even liet horen en er een zwerm naar het noorden trekkende kramsvogels overkwam werd het interessanter voor de deelnemers. Kramsvogels en koperwieken zijn lijsterachtigen die overwinteren op bessen in onder andere de Slangenburg. Ze vertrekken rond deze tijd weer naar hun broedgebieden in het Noorden. Achter de IJzevoordseweg vloog vervolgens een zwarte specht met een snavel vol houtspaanders weg. Even later werden beide vogels bij de vermoedelijke nestopening ontdekt. Toen de sperwer zich ook nog even liet zien in een dicht sparrenbos en de zwevende buizerds te bewonderen waren, was de wandeling eigenlijk al geslaagd. De sperwer moest wel in goede conditie zijn want die kwam afgelopen winter regelmatig zangvogeltjes snacken op onze voedertafel.

Inmiddels hadden enkele zomergasten zoals de tjiftjaf, de zwartkop en de boompieper zich laten zien en vooral horen. Het begon ergens op te lijken. Opeens zag Judith op de terugweg een merel met een witte borstvlek hoog in een boom midden in het natuurgrasland. Het bleek de beflijster te zijn, een vogel die nestelt in Scandinavië en overwintert in het Middellandse zeegebied. Hij was op doortrek en rust overdag uit om ’s nachts weer verder te vliegen. Jeroen maakte een mooie foto van deze bijzondere vogel. Blijkbaar is het goed toeven en bijkomen in de Slangenburg, maar dat wisten jullie natuurlijk wel.

Het is elke keer een verrassing wat je tijdens zo’n vogelwandeling tegenkomt. Het weer en het seizoen zijn bepalend. Maar een beetje geluk, een scherp oog, goede oren een vogelapp helpen ook.

Tekst: Gert Jan Hoornenborg
Foto’s: Jeroen Hoveling

Met dank aan de 3J’s (Jeltje, Judith en Jeroen van de Vogelwerkgroep)