Jubileumfilmfestival IVN vervolgt met RUPS – Het verhaal van een overlever

IVN Amersfoort e.o. viert dit jaar zijn 50-jarig bestaan. Een van de jubileumactiviteiten is een filmfestival in drie delen. Na de succesvolle eerste vertoning op 19 mei van Eat More Trees staat op dinsdag 13 oktober deel 2 op het programma: de natuurdocumentaire RUPS – Het verhaal van een overlever van filmmaker en entomoloog Hans Smid. De documentaire neemt de kijker mee in de fascinerende wereld van de vaak ondergewaardeerde kinderen van vlinders. Het is een spannende coming-of-agefilm waarin het opgroeien van een rups van heel dichtbij wordt gevolgd.

We maken kennis met Charley, een rups van een groot koolwitje, die uit zijn ei kruipt en begint te eten van zijn favoriete koolplant. Maar dat blijft niet onopgemerkt. Tal van belagers liggen op de loer en het blijft spannend tot het einde. Veel rupsen blijken hun leven niet als vlinder te eindigen. Gaandeweg wordt duidelijk hoe schitterend de levensgemeenschap van planten en dieren rondom (en zelfs binnenin) deze rupsen met elkaar is verweven. Het is dit web van ecologische verbindingen en onderlinge afhankelijkheid dat het hoofdonderwerp van RUPS is; een warm pleidooi voor behoud van biodiversiteit.

De maker van RUPS is Hans Smid, entomoloog bij Wageningen University & Research (WUR). Normaal gesproken maakt hij vooral korte filmpjes als aanvulling op wetenschappelijke artikelen en practica. Jarenlang deed hij onderzoek naar sluipwespen, insecten die hun eitjes in rupsen leggen. In zijn eerste lange documentaire, grotendeels opgenomen in zijn eigen filmstudio, staat juist de rups centraal. ‘Opeens dacht ik: ik moet het omdraaien. Het verhaal niet vertellen vanuit de predator, maar vanuit de prooi.’

Iedereen houdt van vlinders, maar niemand denkt aan rupsen
Met zijn film hoopt Smid meer waardering te kweken voor de rups. ‘Iedereen houdt van vlinders. Maar niemand denkt aan rupsen. Het is bizar dat mensen bloemen aanplanten om vlinders in hun tuin te krijgen maar ook het onkruid wegmaaien waar de rupsen op zitten. We kunnen geen picknickmandje samenstellen van welke beesten we wel willen en welke niet. Het hangt allemaal onderling samen.’
Wie de film heeft gezien, zal nooit meer op dezelfde manier naar een rups kijken.

De documentaire werd speciaal gemaakt ter gelegenheid van het 100-jarig jubileum van het Laboratorium voor Entomologie van Wageningen University & Research (WUR). Omdat de film (nog) niet in de reguliere bioscopen draait, is deze vertoning een unieke kans om RUPS – Het verhaal van een overlever op het grote scherm te zien.

Nagesprek
De film is ingesproken door Louise E.M. Vet, emeritus hoogleraar Evolutionaire ecologie, voormalig directeur NIOO-KNAW en voorzitter van het Deltaplan Biodiversiteitsherstel.
Na afloop van de documentaire beantwoorden Hans Smid (onder voorbehoud) en Louise Vet vragen uit de zaal.