Instituut voor natuureducatie en duurzaamheid

Heemtuin Leiderdorp

HeemtuinDe Heemtuin ligt in het groene hart van Leiderdorp en toont de bezoeker een stukje van bijna alle landschappen in de regio. Bij elk landschapje horen planten die zich daar thuisvoelen. Dit alles wordt beheerd door de beheerder, Wim Fransen, die in opdracht van de gemeente Leiderdorp ook (delen van) de Houtkamp onder zijn hoede heeft. Hij is op werkdagen vaak aan het werk in de tuin: stelt u hem gerust uw vragen!
De Heemtuin is gelegen aan de van Diepeningenlaan nabij de kruising met de Persant Snoepweg. Open op werkdagen, april t/m oktober 8 - 17 uur, november t/m maart 8 - 16 uur. Weekend en feestdagen: april t/m oktober 15 - 17 uur. Af en toe zijn er rondleidingen door gidsen van IVN regio Leiden, kijk daarvoor onder Activiteiten.

HeemtuinLente, zomer, herfst, winter
In elk jaargetijde is het beeld weer anders: de afgebeelde foto’s laten zien hoe de “tuin” door de seizoenen heen aantrekkelijk is. En niet alleen voor ons mensen, ook dieren weten hun weg te vinden. Op www.natuureducatie.nl kunt u veel informatie vinden over de nieuwste ontwikkelingen, over planten en dieren die er voorkomen en over het beheer.

Ontstaan en ligging *)
De Heemtuin te Leiderdorp is een onderdeel van het park De Houtkamp, een park van ca. 17 ha met speelweiden, groen- en waterpartijen. Naast de Heemtuin bevinden zich een kinderboerderij en het MEC (Milieu-Educatief Centrum). Hier worden regelmatig tentoonstellingen gehouden over verschillende aspecten van  natuur en milieu. De Heemtuin is aangelegd in 1970 en het jaar erna opengesteld voor publiek. Op de plaats waar nu de Heemtuin is, lag eertijds een tuinderij. Waar nu het park De Houtkamp is stond een boerderij met dezelfde naam. Het restaurant dat er nu is (“Brasserie Park”) was vroeger de boerderij “de Munnikenhof” en stamt uit 1854. Ook het Munnikenlaantje, dat van de Van Diepeningenlaan naar het Engelendaal loopt, is nog een oud pad: vroeger liepen de monniken van het klooster Engelendael er langs naar de kerk in het Oude Dorp (d.i. Leiderdorp rond de Hoofdstraat vlakbij de Rijn).

De Lange Akker *)
In de Heemtuin zelf wordt een restant uit het verleden gevormd door het huisje “De Lange Akker”, vroeger een particulier vakantiehuisje, nu het domein van de beheerder. De bekende dichter Freek van Leeuwen heeft er gewoond van 1954-1968. In de Heemtuin zijn ook nog een aantal landschapselementen uit de tijd van voor het ontstaan opgenomen, zoals de elzenhoutwallen en de erfbeplanting van wilgen bij “De Lange Akker”.

Wat is een heemtuin? *)
Een heemtuin is een besloten terrein waar de natuurlijke planten uit een bepaald gebied ten toon worden gesteld. Dit kan op verschillende manieren gebeuren. Het kan een soort tuin zijn, waarin bepaalde planten een vaste plek krijgen en die intensief moet worden bijgehouden om te zorgen dat er niets in de opzet verandert. Een andere  mogelijkheid is  om gunstige voorwaarden te creëren zodat zoveel mogelijk “wilde planten” op eigen houtje zich kunnen handhaven door op kleine schaal  verschillende landschapstypen na te bootsen en een hierop afgesteld beheer toe te passen. De Heemtuin van Leiderdorp is momenteel een voorbeeld van het laatste type.

*) Uit: Heemtuin Leiderdorp, verslag van het adoptieterrein van Marijke Schellekens en Robert-Jan Kooman, in het kader van de IVN NatuurGidsenCursus, juni 2003