Deze zwetende zwam is gewoon te gulzig geweest

Het was (weer) warm tijdens de voorverkenning van onze IVN-publiekswandeling. Niet alleen wij gidsen waren aan het zweten. Ook de houtzwam langs het bospad leek last van onze steeds hetere zomers te hebben. Dikke druppels vocht bedekten het witte vruchtlichaam. “Aha, een Zwetende kaaszwam”, zo wist een van onze gidsen de paddenstoel direct op naam te brengen. Hoewel uiterlijk en naam anders doen vermoeden, is het toch geen zweet dat deze zwam uitscheidt. De Zwetende kaaszwam is gewoon af en toe te gulzig geweest.

• Zwetende kaaszwam – Foto: Maaike Menting.

Soms zijn de omstandigheden zo gunstig, dat de Zwetende kaaszwam meer vocht opneemt dan hij kan verwerken. In plaats van uit zijn vel te knappen van al dat ‘drinken’, scheidt hij het teveel uit in de vorm van druppels. Guttatie is de mooie naam van het verschijnsel. Iets dat overigens bij meer soorten paddenstoelen is waar te nemen. Maar ook bij planten komt guttatie voor. Het is gewoon een handige manier om een overschot aan water, met daarin opgeloste voedingsstoffen, kwijt te raken. Meerdere soorten paddenstoelen en planten hebben het mechanisme ontwikkeld.

Waar sparren voorkomen, daar komt onze paddenstoel, de Zwetende kaaszwam, in principe ook voor. Toch is deze kaaszwam voor ons land een nieuwkomer. Pas in 2000 werd de eerste waarneming in Nederland genoteerd. Nu is hij, met name in het oosten van het land, redelijk algemeen voorkomend. Het heeft te maken met het meer natuurlijke bosbeheer, waarbij dood hout mag blijven liggen.

De Zwetende kaaszwam is namelijk een opruimer in het bos. Je vindt hem alleen op dood hout. Daar leeft hij van. Het dode hout wordt door de schimmel afgebroken, tot bouwstoffen voor nieuwe planten. Zo blijft de kringloop in het bos gesloten.

• Zwetende kaaszwam – Foto: Marlies Roelofs.

Zien wij er een zwetende zwam in, in andere landen wordt er een andere uitleg aan gegeven. Het zal misschien de volksaard zijn? Zo zien de Polen er heel melancholisch een huilende paddenstoel in (Drobnoporek łzawiący). Terwijl de Tsjechen het heel praktisch op een druppelende paddenstoel houden (Bělochoroš slzící).

En mocht je in het bos een paddenstoel met druppels zien, dan is er een makkelijke manier om vast te stellen wat die druppels zijn. Proef ze even met je tong en je komt er achter: zweet en tranen smaken zout, dauw en regen neutraal en… guttatie-druppels een beetje zuur.

Peter

In deze rubriek deelt Peter Polter maandelijks een natuurmoment met onze lezers. Hij is Natuurgids bij IVN-afdeling De Oude IJsselstreek.