Valkenswaard-Waalre
Biodiversiteit
zaterdag07mrt2020

Pionierplanten

In het nieuwe jaar begint voor veel planten de levenscyclus opnieuw. Uit zaad naar een volledige plant of opnieuw starten vanuit een overblijvend plantendeel. Talloze soorten zijn eenjarig, meerdere zijn overjarig en veel zijn blijvend. Voor de eenjarigen is de opgave het moeilijkste om alles voor elkaar te krijgen want een jaar is maar zo kort. Vaak zijn de omstandigheden rondom ook niet opperbest om in te leven. Dan wordt het pionieren en aanpassen aan groeiplek en weersinvloeden. Niet overal en altijd zijn de ruimte, voeding en vochtvoorziening optimaal.

Toch zijn er altijd wel weer planten die het proberen en die soms juist in een benarde woonruimte geïnteresseerd zijn. Ook is de beschutting er vaak gunstig en de voedsel- en vochtvoorziening passend genoeg. Een vroege start kan daarbij soms nog extra helpen en ook mogelijk zijn. In voegen, spleten, barsten en scheuren, holten en andere kleine ruimtes is soms net voldoende gelegenheid om een heel leven te beginnen.

In de open ruimte rond onze woonplek worden bij een rondgang diverse pioniers in verschillende omstandigheden aangetroffen. Het begint al met de uiterst vroege wilde krokus die tegen het huis net voldoende ruimte naast een tegel heeft gevonden om zich te vestigen. Als zaadje daar beland en uitgegroeid tot een bloeiend bolgewas. Zelfs daarna kan de plant jaarlijks opnieuw tot ontwikkeling komen. Er moet dus daarvoor wel een bol gevormd worden telkenmale.

kleine veldkersDe krokus is niet alleen. Er zijn verschillende echte eenjarigen die op gelijksoortige plekken de hele jaarcyclus doormaken. Paarse Dovenetel en Kleine Veldkers krijgen het jaarlijks op identieke plaatsen voor elkaar. Ook nog andere plantensoorten redden het wat later in het voorjaar eveneens om tot bloei en zaadvorming te komen. Vooral in de meer open ruimte van de tuin zijn mossen, grassen, muur en ook klein tasjeskruid massaal aanwezig om zich vroeg in het jaar een groeiplek tussen tegels en andere gesteenten te verwerven. Grondige verwijdering heeft maar kort effect omdat zaden en wortels achterblijven. Dan hebben planten met wortelstokken het een stuk gemakkelijker onder de tegels en in de voegen. Die proberen het al jaren achtereen telkens in de lente opnieuw en zijn zelfs nauwelijks tijdelijk op te ruimen. Echte pioniers zijn het dus niet.

Zo is er dus heel dicht bij het huis zelfs te zien hoe de pioniers proberen om zich te vestigen. Haal ze er niet direct uit maar volg de ontwikkelingen. Verwijderen kan dan nog altijd!

Jan van Twisk,
Waalre, 7-3-2020

Meer foto's
Meer natuurweetjes