Valkenswaard-Waalre
Bloemen & Planten
woensdag01jan2020

De Pelargonium

Talrijk zijn in de plantenwereld de verwarringen in de naamgeving. Vele zijn al in het ver verleden ontstaan doordat in verschillende delen van de wereld planten geordend werden en een wetenschappelijke naam kregen toebedeeld. Er moest in die tijd door gebrek aan communicatie wel op die manier een warboel ontstaan. Een van de problemen was dan ook nog dat naast de naam van de wetenschappelijke wereld er ook een gebruikersnaam bestond met een andere lokale herkomst. Beide vormen hadden zo een eigen herkomst en stemden vaak niet met elkaar overeen. En dat geldt nog steeds zo ondanks veel samenspraak en overleg. Verwarring is daardoor nog steeds aanwezig. Als wij bijvoorbeeld “achter de geraniums zitten” dan is dat in wezen niet het geval. We zitten op dat moment in feite achter de “pelargoniums” te kijken. Meestal niet om die planten op de vensterbank te inspecteren. Maar gewoon zonder meer of met een heel ander doel.

Toch is het wel eens interessant om die potplanten nader te bekijken. Bijvoorbeeld enkele dagen nadat hinderlijke uitstekende takken waren afgeknipt. Dan kan het zijn dat er juist beneden de knipplaats enkele kleine groene vlekjes komen. Die worden na een paar dagen groter en blijken de bladvorm te krijgen. Maar soms komt er ook geen activiteit. Zo wordt dus hiermee duidelijk welk herstelvermogen die Pelargonium heeft. Na enkele weken is er soms zelfs al helemaal een nieuwe zijtak uitgegroeid.

pelargonium en geraniumLinks: bloemen en vruchten van de Pelargonium; rechts: Geranium phaeum (donkere ooievaarsbek)

Bij de eerste ordening van de plantenwereld werd in hoofdzaak uitgegaan van vormen en verschijnselen bij de planten. Gelijkenis bracht een aantal soorten tezamen in een Familie en zo ook in de Ooievaarsbekfamilie (“Geraniaceae”). Dit vanwege de vruchtvorm die wat op een lange snavel van een kraanvogel (Grieks: “Geranos”) lijkt. Alle ooievaarsbekken heten dus “Geranium …”. Blijkbaar zag men echter een afwijkende vorm bij o.a. in Z. Afrika en Namibië in veel variaties gevonden planten en gaf die de naam van de aldaar goed bekende ooievaar (Grieks: “Pelargos”). Toen van die planten enkele soorten naar Europa werden meegebracht om als tuin- en kamerplant opgekweekt te worden, ontstond de wanorde in de naamgeving pas goed. De “Pelargonium” werd wegens botanische gelijkenis van de vruchten ondergebracht in de familie van de Geraniaceae. In de volksmond werd de naam al snel “Geranium”. En zo kwamen wij daar achter te zitten. Dat is ook gemakkelijker dan achter “Pelargoniums”.
Vruchtvorming en groot herstelvermogen kunnen in ieder geval zo goed bekeken worden. Bovendien brengt het de gedachten over verwante plantensoorten nog eens op gang.

Jan van Twisk,
Waalre, 31-12-2019

Meer foto's
Meer natuurweetjes