Valkenswaard-Waalre
Bloemen & Planten
woensdag06apr2022

Aspergeloof

Wie snel hier de titel “Aspergeloof” leest kan zich daarbij flink vergissen en de lettergrepen op de verkeerde plaats splitsen. Een wel eens vaker voorkomende eigenaardige vergissing die taalkundigen ongetwijfeld een naam gegeven hebben. Een soort struikeleffect.

asparagus vruchtenHet gaat hier deze keer over het “loof” van de aspergeplant. De asperge zelf is ons beter bekend dan het “lover”. Vreemd eigenlijk want de witte asperge zit meest in de grond verborgen terwijl het groene loof er een hele tijd boven staat. Maar dat interesseert ons meestal niet. Het eerste deel is eetbaar en de rest niet. De eerst groene en later rood wordende kleine gesteelde knikkers zijn zelfs giftige vruchten. En dus waren ze in de eeuwen terug in de apotheek bekend om er heelmiddelen van te kunnen maken. Vandaar “officinalis” of wel “die van de apotheek” als soortnaam voor de eetbare blanke jonge stengelscheut “Asparagus”. Lang vrij onbekend gebleven als smakelijk voedsel, maar toch wel gebruikt en ook al afgebeeld in het oude Egypte en later beschreven bij de Grieken – Theophrastos – en nog later door de Romeinen – Plinius. Mogelijk is de naam “Asparagos” ontstaan uit het oud-Griekse werkwoord “spargaó” dat “zwellen van levenssappen” volgens Van Dale zou aanduiden.

De basis van de veelal gekweekte “Tuinasperge” plant, soms verwilderd en nog maar zelden in echte wilde vorm te vinden, is een uitgebreide stevige wortelstok met ook diep groeiende wortels. Op verdikkingen van die wortelstok komen de uiteindelijk tot wel 2 m lengte uitgroeiende stengels omhoog. Het ondergrondse gedeelte blijft eerst wit en kan dan op tijd afgestoken en gegeten worden. Wel eerst voorzichtig schrappen om de hardere vezelige buitenlaag van de jonge verse scheut te verwijderen. Het bovengrondse deel van de plant wordt snel groen en vertakt enkele malen. Het “loof” moet dan voor de assimilatie zorgen. Het zijn groene stengels met kleine schubbladen die in hun oksel groepjes van vaak 3 naaldvormige takjes dragen. Ook buigzame stelen met overhangende viertallige klokbloemen als die van salomonszegels komen daar tot ontwikkeling. Daarin moeten later bij de vrouwelijke exemplaren van deze tweehuizige plantensoort de besvruchten met hun donkere zaden gevormd worden.

Aan de in vele landen geliefde Groene Asperges is de structuur nog het beste te zien. Die Asperge blijkt zo bij nadere beschouwing dus wel een heel aparte plaats in te nemen. Indeling in het plantenrijk in een eigen Familie was dan ook het gevolg. Een familie met slechts enkele leden.

sieraspergeEen speciale kweekvorm, de Sierasperge (Asparagus densiflorus), die mij onlangs werd geschonken om met het “loof” voor een groeneffect in huis te zorgen, was uiteindelijk oorzaak van het ontstaan van dit relaas.

Jan van Twisk,
Waalre, maart 2022

Meer foto's
Meer natuurweetjes