Valkenswaard-Waalre
Biodiversiteit
donderdag06jan2022

Agave

agave uitloop bloeistengelIn de wintertijd is het aantal opvallende plantaardigheden in de naaste omgeving op een laag niveau. Geen wonder dan dat import van planten en bloemen vanuit het nabije en verre buitenland in zicht komt. Zowel in natura als in afbeeldingen. Zo geschiedde het dat een in Spanje nabij Malaga wonende Belgische vriendin van een familielid in staat was om een serie foto’s te sturen van een subtropische plant, aanwezig in de stenige voortuin aldaar. Een voor hen onbekend groeisel wekte namelijk hun belangstelling op en daarmee de vraag; “Wat is daar gaande?”
Deze vraag werd doorgespeeld en was de oorzaak van een passend onderzoek.

Zoals dat vaker gaat riep dat onderzoek een aantal aanvullende vragen op die slechts met moeite te beantwoorden bleken. Wel werd duidelijk dat de langzaam groeiende bolvormige plant tot de familie van de Agaven behoort en aangeplant is als sierplant. Vermoedelijk behorend tot het “Agave geslacht” en daarin tot de soort “filifera”. Dat is een gekweekte variant “draaddragend” vanwege de vele draden in de bloeiwijze.

agave bloemBehalve door de enorm compacte massa zeer smalle scherp gepunte vezelige blauwgroene bladeren met uiterst korte steel levert deze plantensoort een karakteristieke bloeiwijze op. Omdat de ontplooiing daarvan zeer langzaam plaats vindt en tot een 2 m lengte kan doorgaan is de plant interessant en decoratief. Meestal vindt die bloei slechts eenmaal plaats (monocarp) en sterft de plant daarna. Dankzij een zeer diep reikend en gespreid netwerk van wortelstokken (rhizomen) in droge stenige bodems groeit daar later toch uit worteldelen vaak een nieuwe plant. De centrale staafvormige bloeistengel vol met een massa paars-groene bloemknoppen rondom strekt zich omhoog en zal vanaf de basis geleidelijk overgaan tot bloei. Als een naar boven schuivende gordel komen dan de knoppen tot opening. Daarbij vouwt een paars en wit gestreept klokje open door buitenwaarts om te krullen. Dan komen een vijftal meeldraden naar buiten en dragen een bungelend helmhokje. De rijping levert zelden bevruchte doosvruchtjes op. De verdrogende resten blijven nog enige tijd zitten en vallen tenslotte van onder af weg met achterlating van lange vezeldraden. Dit hele proces vindt steeds verder naar boven toe plaats.
Al met al een eigenaardige en boeiende bloeiwijze.

grote weegbreeIn onze streken is een vergelijkbaar bloei-mechanisme te herkennen in dat van de Grote Weegbree. Dat is goed te onderscheiden in de afbeeldingen van een recente aflevering van het “Stoepplantje” in Nature Today.

Jan van Twisk,
Waalre, 5-1-2022

Aanvulling op 13-10-2022

Meer foto's
Meer natuurweetjes