Instituut voor natuureducatie en duurzaamheid

Werkgroep Vogels

De Vogelwerkgroep bestaat uit meerdere werkgroepen.
De gierzwaluw werkgroep is hier 1 van.

Sinds 2009 zijn Jan van der Lans en Henk Derks actief met gierzwaluwen. Zij hebben tot nu toe bijna 30 gierzwaluwkasten in Hoogeveen opgehangen die voor een deel ook bezet zijn door gierzwaluwen.

In 2010 is er een grote actie geweest in de wijk Krakeel waarbij 15 nestkasten zijn opgehangen. Deze kasten zijn geschonken door vogelwerkgroep Vliegvlug uit Meppel. In Krakeel loopt vanaf 2009 een inventarisatie naar de gierzwaluwbroedplaatsen. Om te voorkomen dat bij een eventuele dakrenovatie de gierzwaluwplekken verdwijnen is er een inventarisatie rapport gemaakt voor woningbouworganisatie Woonconcept zodat zij op de hoogte zijn van de broedplaatsen. Een belangrijk gegeven want broedplaatsen van gierzwaluwen zijn het hele jaar rond beschermd.

Onze activiteiten vinden in hoofdzaak plaats in Hoogeveen zelf. Niet zo verwonderlijk, want de gierzwaluw is net als de huismus en kauw een echte stadsvogel. Ondanks zijn aanpassingsvermogen en vindingrijkheid op zijn speurtocht naar nestplaatsen heeft de gierzwaluw het in de stad steeds moeilijker. De bouwnormen worden steeds verscherpt waardoor kleine openingen in gevels of kapotte dakpannen bijna tot het verleden behoren.
Gebrek aan kennis leidt dan ook nogal eens tot dramatische toestanden, zoals het dichtpurren van openingen tijdens het broedseizoen waarbij de vogels opgesloten worden en een hongerdood tegemoet gaan, of het plaatsen van een steiger voor de gevel waarbij de jongen niet meer te bereiken zijn. Paniekerige schreeuwende oudervogels die dagenlang tevergeefs het nest proberen te bereiken zijn het gevolg.

Inventarisatie is dus erg belangrijk en hier steken wij als werkgroep dan ook de meeste tijd in. De gierzwaluw staat ook wel bekend onder de naam “ honderd dagen vogel “. Ruim drie maanden verblijft de gierzwaluw in Nederland om vervolgens terug te keren naar het overwinteringsgebied in Afrika. Een tocht van ruim 7000 km die zonder blikken of blozen in een week kan worden afgelegd. Dankzij het gebruik van nieuwe technieken zoals de geolocator is de trekroute van de gierzwaluw goed te volgen. Via deze link kunt u hier meer over lezen.
Het inventariseren van gierzwaluwnesten is een zeer tijdrovende bezigheid, ik denk dat wij er als werkgroep ook wel zo`n beetje honderd dagen mee bezig zijn, honderd dagen werkgroep zouden wij dus ook wel kunnen heten. Door de snelle vlucht van de gierzwaluw is deze bijna onnavolgbaar, een keer knipperen met de ogen en de plek is gemist.

Toch is het een bijzonder intrigerende vogel die voldoende aandacht verdient. Een vogel van amper 40 gram die tijdens zijn leven miljoenen kilometers vliegt, hoog in de lucht kan slapen, na een tocht van duizenden kilometers zijn kleine nestplek bij ons perfect weer terugvindt, verdient onze aandacht.

Een aantal links met leuke info:
Zwaluwenadviesbureau
Gierzwaluw Bescherming Nederland (GBN)

Op een aantal plaatsen in Hoogeveen zijn nestkasten voor gierzwaluwen te bewonderen. Vanaf eind mei kunt u hier de geweldige vluchten van deze vogel van dichtbij beleven.

Interessante informatie:
Gierzwaluwvlucht YouTube
Commonswift Worldwide Nestplaatsen
Gierzwaluw nestplaatsen YouTube

Alle contactgegevens van de vogelwerkgroep zijn te vinden onder Werkgroepen.