IJsvogels
De IJsvogel
De ijsvogel is een standvogel in ons land, hetgeen betekent dat de vogel broedt én overwintert in Nederland. Met name tijdens strenge winters, met een ijsbedekking van enkele weken, hebben de ijsvogels het zwaar. Zij zijn dan afgesneden van hun voedselbron (vis) met als gevolg dat een groot deel van de vogels de winter niet overleeft. Een aantal koude winters liet het landelijk aantal broedparen teruglopen van 900 in 2008 naar slechts 100 in 2012. Sindsdien zit de soort weer in de lift, en wordt het aantal broedparen geschat op 950 tot 1100.
De overlevingsstrategie van ijsvogels is het produceren van veel nageslacht. Eén legsel bestaat uit circa 7 eieren, en een broedpaar komt in een seizoen vaak tot 3 of 4 legsels. De ijsvogel maakt het zichzelf echter niet makkelijk. Zij broeden uitsluitend in nestkamers aan het einde van nestgangen in steile oeverwanden. Door de strakke en harde beschoeiingen die wij als mens aanleggen, zijn er weinig natuurlijke beeklopen en oeverwanden meer over, waardoor er te weinig geschikte natuurlijke broedwanden voor ijsvogels zijn. Daarbij is de ijsvogel een territoriale vogel, met als gevolg dat een broedpaar geen andere ijsvogels in hun omgeving duldt.
Ons werk
Met het project IJsvogelwanden in Eemland wil de ijsvogelwerkgroep het aantal ijsvogel broedparen in onze regio laten toenemen. Dit door het realiseren, onderhouden en monitoren van broedwanden. De ervaring leert dat het maken van geschikte broedwanden langs oevers leidt tot een toename van het aantal ijsvogels. De ijsvogelwerkgroep van IVN Eemland heeft nu 3 broedwanden gerealiseerd. Dit seizoen maken broedparen gebruik van deze wanden.
Het streven van de ijsvogelwerkgroep is om andere geschikte locaties te vinden, en het aantal broedwanden in onze regio verder uit te breiden. Een ijsvogelbroedwand moet op een rustige plek aangelegd worden, omdat ijsvogels schuw zijn. De plek mag niet bekend zijn en mag niet toegankelijk zijn voor wandelaars, vogelaars en vogelfotografen. Bij voorkeur is er al een hogere oeverwand aanwezig die stevig genoeg is, zodat we niet te veel grondverzet hoeven te plegen of een fundering hoeven aan te leggen. De waterstand is zodanig dat de voet van de wand altijd in het water staat, waardoor predatoren geen toegang tot de nestgang kunnen krijgen.
Na aanleg van een broedwand voeren we een aantal maal per jaar onderhoud uit. We zorgen dat de voet van de wand in het water blijft en houden de begroeiing bij. Tijdens het broedseizoen monitoren we de broedwand. Per nest houden we een Sovon rapport (Nestkaart Light) bij. Hierin staat een verslag van onze werkzaamheden, de aanwezigheid van een broedpaar, en van kentallen zoals aantal legsels, aantal eieren en aantal jongen.
Voor het project krijgen we financiële ondersteuning van het IJsvogelfonds van de Vogelbescherming Nederland. Het IJsvogelfonds is mede mogelijk gemaakt door de Nationale Postcode Loterij. Een andere subsidie aanvraag loopt nog.
Vrijwilligers
Bij de werkgroep is ruimte voor nieuwe vrijwilligers die het bestaande team willen komen versterken. Je helpt wanden te monitoren en te onderhouden en werkt mee aan het realiseren van nieuwe wanden. Daarvoor moet je minimaal viermaal een bezoek brengen aan de locatie. De eerste keer in januari/februari voor onderhoud, dat duurt ongeveer tien minuten. Daarna driemaal om te monitoren, in mei, juli en augustus. Het is een kleine inspanning, maar wel heel leuk, en je komt soms op plekken waar niemand komt.
Wel is het belangrijk dat je jezelf de plicht oplegt om te gaan kijken. Je moet redelijk ter been zijn en in het water durven staan. Je staat er niet alleen voor, je loopt eerst een tijd mee met een ervaren lid van de werkgroep.
Nieuwsbrief
Lees hier onze eerste nieuwsbrief.
Contact
Coördinator: Paul Sevink
e-mail: ijsvogels@ivn-eemland.nl
