Oldenzaal-Losser e.o.
Natuur in de Buurt
zondag05apr2020

Hulsbeekdag, het verhaal

kikkersAl vele jaren staat IVN Oldenzaal-Losser e.o. met een waterbak op de Hulsbeekdag. Het leven onder water laten zien. En het verhaal erbij vertellen. Laten zien lukt dit jaar niet: de Hulsbeekdag gaat niet door. Maar het verhaal vertellen kan natuurlijk wel. Is het toch nog een beetje Hulsbeekdag.

 

 Het verhaal deel 1

“Hoe lang denk je dat deze libellenlarve onder water leeft, voordat zij libelle wordt?” “Drie weken” wordt er geroepen. “Wie biedt er meer?” “Drie maanden.” “Wie nog meer?” “Een jaar.” Ja, en soms zelfs wel een paar jaar. Denk daar maar eens aan als je zo’n prachtige libelle ziet rondvliegen: het grootste deel van haar leven is onder water!

Het verhaal deel 2libelle larve

Na een verblijf van vaak meer dan een jaar kruipt de libellelarve op een mooie zonnige dag langs een stengel van de gele lis omhoog, bijt een gaatje in haar harde huid en kruipt met zachte, soepele en tere huid uit haar vel. Opdrogen en afharden, vleugels spreiden en de wijde wereld in. Op de foto’s zie je de diverse stadia: eerst is de libellehuid nog wittig en zeer zacht en de vleugels zitten nog vastgekleefd. Dan wordt de huid glanzender en harder, de achtergebleven huls van de larvehuid met het gat erin is goed te zien. Vleugels spreiden en dan de wijde wereld in.

Het verhaal deel 3

“Het lijkt wel een dinosaurus.” Ja, anders dan bij de mensen is het bij de salamanders het mannetje dat zich schitterend opdist in de lente. Hij zwiept met zijn staart, zendt een geurstof uit en dat alles om het vrouwtje te lokken. Daarna komt het vrouwtje aan bod: eieren leggen. Een voor een worden de eitjes op een blaadje van een waterplant geplakt. Het blaadje wordt kunstig half omgevouwen en als bescherming over het eitje gedrapeerd. En dat zo’n 200 keer! Daar ben je wel even zoet mee. “Kijk, Henk” hoor je Toos met een triomfantelijke blik zeggen, “het echte werk wordt door de vrouwen gedaan, net als bij ons.”

salamander

Het verhaal deel 4

Salamanderlarven hebben uitwendige kieuwen. Op de foto zie je die als sprieten bij hun kop. Kieuwen is superhandig voor deze larven, want dan hoeven ze niet de gevaarlijke tocht naar het wateroppervlak aan te gaan om adem te halen. Ze kunnen rustig en redelijk veilig op de bodem blijven. Als ze groot genoeg zijn, verdwijnen de kieuwen en zijn ze niet te stuiten: ze moeten het land op. Salamanders leven het grootste deel van het jaar op het land. Alleen in het voorjaar voor de voortplanting gaan ze het water in.

Het verhaal deel 5

In het vroege voorjaar worden de bruine kikkers actief. Met zijn allen zijn de mannetjes hunkerend op zoek naar een vrouwtje. De mannetjes maken een heel gaaf knorrend geluid om de vrouwtjes te lokken. Prachtig om dat op een druilerige avond te horen.

kikkers

Vrouwtjes en mannetjes trekken naar het water voor de voorplanting. Komt een mannetje onderweg een vrouwtje tegen, dan springt hij er op en klemt haar stevig vast. In de paartijd heeft het mannetje daarvoor speciale paarborstels  op zijn poten. En zo   kunnen ze een hele afstand afleggen.

kikkers

Mannetjes springen overigens op alles: op elkaar, zonder nut natuurlijk, maar ook op vissen. Meestal laten ze dan los, maar soms legt een vis het loodje. Een groene kikker die te vroeg te voorschijn komt, kan dat ook overkomen: een kluwen bruine kikkers heeft de groene kikker in een wurggreep.

Het verhaal, deel 6

Padden leggen hun eitjes in een lang snoer. Je ziet dat al niet zo vaak, omdat dat paddensnoer zich tussen de waterplanten door slingert. Maar paddensnoer en kikkerdril samen bij elkaar is wel heel speciaal. Huub Olde Loohuis zag het bij een poel in Het Hulsbeek en maakte er bijgaande foto van.

kikker en paddendril

Met de talrijke kikkervisjes zeggen we tenslotte: TOT VOLGEND JAAR OP DE HULSBEEKDAG.