Verslag ‘In het spoor van de Belgen’

Zondagmiddag 8 november 2026; het is een frisse middag als we verzamelen bij Naat Piek. Er staan al wat mensen te wachten als ik aan kom rijden. Ik zie dat Naat Piek open is en herinner me de tip van Martijn: er liggen daar enkele fotoboeken die we kunnen bekijken. Helaas mogen we niet naar binnen, maar ik mag het boekje wel even lenen. Dus laat ik de wachtenden alvast de foto’s zien.

Langzaam druppelen er steeds meer deelnemers binnen. Uiteindelijk staan we met maar liefst 42 personen! We verdelen de groep over de drie aanwezige gidsen. Twee andere gidsen moesten helaas vanwege persoonlijke omstandigheden afzeggen.

Ik begin met een korte inleiding over het ontstaan van de Eerste Wereldoorlog en de geschiedenis van Vluchtoord Uden. Ook destijds was er in het begin de nodige weerstand tegen de komst van het kamp. Maar door te wijzen op de economische voordelen, zoals meer werkgelegenheid en handel, ging de gemeenteraad uiteindelijk toch overstag. Het was dan ook niet niks voor een dorp als Uden, met 5.650 inwoners, om maar liefst zevenduizend vluchtelingen op te vangen!

Ook het ontstaan van het PNEM-gebouw komt aan bod. Je zou het nu bijna niet geloven, maar ook daar was destijds protest tegen. Er werd zelfs gesaboteerd! Mensen waren bang voor elektriciteit.

We vervolgen onze route en staan stil bij de verschillende informatiepanelen. Bij elk paneel vullen we het verhaal aan met een leuke anekdote. De deelnemers luisteren aandachtig en er worden heel wat vragen gesteld. Gelukkig kan ik de meeste beantwoorden. Alleen op de vraag waar de overleden vluchtelingen begraven werden, moet ik het antwoord schuldig blijven. Dat vraagt om wat uitzoekwerk. AI leert me dat er maar liefst 550 mensen begraven zijn op het oude kerkhof van Uden. Hun graven zijn inmiddels verdwenen. Na afloop van de wettelijke rusttermijn zijn ze geruimd, omdat het geen officiële oorlogsgraven waren.

Na het bezoek aan Vluchtoord zetten we er wat meer de pas in, want er staat een wandeling van 6,5 kilometer op het programma. Het is fris, maar gelukkig vrijwel windstil. Prima wandelweer dus!

De deelnemers komen uit allerlei plaatsen: Zeeland, Uden, maar ook Oss en Berlicum. Een koppel vertelt zelfs dat ze nog nooit van het IVN hebben gehoord. Ze vinden de wandeling echter zo leuk dat ze zeker nog eens meegaan.

We wandelen richting Zeeland, door akkers en bospercelen. Onderweg komen we langs een laantje met voormalige knoteiken. Want niet alleen wilgen werden vroeger geknot, ook berken, eiken en essen moesten eraan geloven. Uiteraard met een praktisch doel: het verkrijgen van gebruikshout.

Verderop passeren we enkele insectenhotels. Die kunnen trouwens wel een opknapbeurtje gebruiken! Inmiddels is het volop herfst. Er ligt veel blad op de grond en de bomen laten prachtige herfstkleuren zien. Door de nachtvorst van afgelopen week zijn er helaas nog maar weinig paddenstoelen te vinden.

Via de zandverstuiving lopen we terug richting Naat Piek. Onderweg passeren we de fundering van de voormalige luchtwachttoren, die op het hoogste punt van de zandverstuiving bij Zeeland stond. Een slimme plek, want zo was er minder bouwmateriaal nodig.

Daarna wandelen we door bossen met veel Amerikaanse eiken en lariksen. Het echte herfstgevoel is hier volop aanwezig. En gelukkig vinden we toch nog enkele paddenstoelen!

Ik vraag de deelnemers of ze ook nog even mee willen kijken bij de wielerbaan. Het overgrote deel heeft daar wel oren naar. In het beukenbosje vlak voor de wielerbaan kunnen we niet om de grote stinkzwammen heen: het stikt er werkelijk van! Dat laat ik natuurlijk niet zomaar voorbijgaan.

De wielerbaan blijkt voor veel deelnemers trouwens heel anders te zijn dan ze zich hadden voorgesteld. Ze verwachtten een verharde wielerbaan, maar treffen een zandvlakte aan. Dat zorgt voor de nodige verwondering.

Terug bij Naat Piek krijg ik veel enthousiaste reacties op de wandeling en de informatie die onderweg is verteld. Ook van Joep en Jo hoor ik dat de deelnemers erg positief waren. De groep bestond overwegend uit senioren, met zelfs een deelnemer van maar liefst 90 jaar. Maar gelukkig waren er ook enkele twintigers van de partij!

Als ik de enthousiaste reacties zo hoor, is één ding duidelijk: deze wandeling verdient volgend jaar zeker een vervolg!

Ingrid Decreton