Biodiversiteit

Opening VWU Telpost

Uden 14 augustus 2023

Ooievaar, tapuit en wielewaal zijn onderweg naar het zuiden

Vanuit telpost Brobbelbies volgen leden van Vogelwacht Uden al 24 jaar de trek van vogels die zuidwaarts vliegen. Een oude schaftkeet doet dienst als uitvalsbasis.

‘Kwik… kwik-kwik’, klinkt het vanuit het hoge gras. John Hermans kijkt verrast op. ,,Hé, een kwartel. Dat is een zeldzame vogel. Die gaat naar Afrika. Ze hebben het zwaar”, verzucht het ervaren lid van Vogelwacht Uden. ,,In Egypte worden ze met mistnetten afgevangen voor de voedselindustrie.” Collega-teller Lisette Göertz trekt een zuur gezicht. ,,Ik kan eigenlijk niet naar die verhalen luisteren. Het is verschrikkelijk wat er met deze vogels gebeurt.”

Het is deze bewolkte zaterdagmorgen niet druk bij de keet aan de Palmvenseweg. Hermans weet wel waarom. ,,Het weer is niet ideaal en in natuurgebied Fochteloërveen, tussen Friesland en Drenthe, is een zeldzame groene bijeneter gespot. Daar zijn veel leden naar afgereisd. Bij mooi weer zijn hier anders met gemak tien tot vijftien vogeltellers.” Op lijsten wordt bijgehouden welke vogels en hoeveel er tot eind november overvliegen. In 23 jaar werden 210 soorten genoteerd.

Duizend ooievaars en tientallen visarenden

,,Mensen hebben er geen notie van, maar ieder jaar passeren hier in augustus en september zo’n duizend ooievaars. Dat zijn thermiekvliegers. Ze gebruiken de opstijgende warmte van de aarde om te zweven. Dat kost ze de minste energie. In diezelfde periode vliegen er vanuit Scandinavië ook meer dan tientallen visarenden over. Spectaculair.” Hermans raakt er niet over uitgesproken. Göertz, ook gewapend met een verrekijker, smult van de verhalen. ,,Een betere leermeester kan ik niet treffen”, stelt ze. ,,John is een wandelende encyclopedie.”

De inwoonster van Milheeze is nu ruim een jaar lid van de Vogelwacht Uden. ,,Ik heb altijd al een voorliefde voor vogels gehad en wilde er meer over te weten komen”, motiveert ze haar interesse. Drukte en opgroeiende kinderen verhinderden dat. ,,Nu kan ik meer tijd besteden aan deze oude liefde”, zegt ze lachend.

,,Kijk daar, een tapuit”, onderbreekt Hermans het relaas van Göertz. Meteen gaat de aandacht naar de bedreigde vogel die meters verderop op een staaldraad balanceert. ,,Dit is de eerste keer dat we hem weer zien”, stelt Hermans verrukt. Via zijn telescoop is de tapuit, die onderweg is naar Afrika, haarscherp te bewonderen. Het blijkt een kleine krachtpatser. ,,Voor zover bekend is het de verst trekkende zangvogel, hij legt zo’n 20.000 kilometer af. Wat maakt dit beestje onderweg wel niet allemaal mee? Dat vind ik zó fascinerend.”

Zie ze maar eens te herkennen

De eerste dagen van de telling waren al succesvol, vindt Hermans. Naast de wielewaal werd vrijdag nog de bruine kiekendief waargenomen. ,,Deze moerasvogel komt hier eigenlijk niet voor”, weet hij. ,,Nu verlaten vooral de gierzwaluwen ons land. We hebben er al meer dan duizend geteld.” Dat tellen is volgens Hermans ‘hogeschool vogelen’. ,,Zie ze maar eens te herkennen in de lucht. Maar het idee dat je ze ziet vliegen en God weet waar ze vandaan komen… Puur plezier. Dat is het!”

Brabants Dagblad Philip van den Brand 07-08-23, 13:00

Foto’s: Philip vd Brand en Wouter v Assendelft

Ontdek meer over

Deel deze pagina