Verslag nachtvlinderavond
Op 31 juli 2026 heeft Theo de la Ruelle, IVN natuurgids en nachtvlinderspecialist voor de eerste maal een avond verzorgd over nachtvlinders in het bijenbosje aan de Helmerdijk in Eelde naast de honing bijenkasten van de imker. Het was een rustige niet te warme droge zomeravond met veel maanlicht, omdat het twee dagen geleden volle maan was geweest. We waren met ongeveer 20 mensen.
Na een PowerPoint lezing over nachtvlinders hebben we vanaf zonsondergang tussen 21:30 – 24.00 uur met een wit laken en felle witte lamp nachtvlinders gespot. Zowel de macrovlinders als microvlinders konden we zo van dichtbij goed bekijken en fotograferen. Vaak lukte het om ze ook meteen te determineren door ze in te sturen op https://waarneming.nl. Behalve nachtvlinders kwamen er ook andere insecten op het witte doek af bijvoorbeeld hoornaars, wantsen en schietmotten.
De afgelopen jaren zijn er twee vergelijkbare avonden geweest met Theo in het Vlinderkampje. Door een nieuwe locatie te kiezen waren we benieuwd of er meer soorten of andere soorten zouden verschijnen. Het bijenbosje ligt dicht bij het uitgestrekte open natuurgebied de Onlanden. Het Vlinderkampje ligt meer geïsoleerd in een grotere bosrijke omgeving. Daarnaast hebben we dit jaar een uitzonderlijke warme zomer met kans op meer zuidelijke soorten trekvlinders die met de warme luchtstromen worden aangevoerd. De meeste soorten hebben één of twee generaties per jaar met volwassen nachtvlinders
Uiteindelijk zijn er in het bijenbosje meer soorten nachtvlinders geteld op een avond dan in het Vlinderkampje. Dit is best opvallend, omdat er in Nederland doorgaans minder nachtvlinders worden gevangen en gezien als er veel maanlicht is. Het heldere maanlicht concurreert met de kunstmatige lichtbron van een vlinderval waardoor een laken met lamp minder opvalt. Veel nachtvlinders passen hun vlieggedrag aan bij helder maanlicht uit angst voor predatoren ( zoals vleermuizen en vogels) die beter zicht hebben in het licht. Heldere nachten met veel maanlicht koelen vaak sterker en sneller af dan bewolkte nachten, wat de activiteit van insecten extra remt.
Van sommige soorten hebben we meerdere exemplaren gezien. Bijzonder is dat we ook de Spaansgroene zomervlinder en de melkwitte zomervlinder naast de grotere zomervlinder hebben waargenomen. De Spaansgroene zomervlinder wordt weinig gezien in Noord Nederland. Twee exemplaren van het felgekleurde Groot Avondrood, een grote macro nachtvlinder waren ook indrukwekkend om te zien.
Het is zeker interessant om in de toekomst waarneemavonden in andere maanden te organiseren bijvoorbeeld in het voorjaar of najaar als de zon wat vroeger onder gaat. Dan kun je specifieke voorjaarssoorten of herfstsoorten waarnemen.
Marleen Koning, foto’s Marleen Koning en Saskia van Rouveroy
De soortenlijst met afbeeldingen is via deze link te vinden.
Overzicht nachtvlinderavond Bijenbosje – Eelde – 31-07-2026
