Natuurlijk spelen: goed voor kinderen én voor de natuur

Spelen in de natuur is gezond! 

Buitenspelen in een natuurlijke omgeving levert een waardevolle bijdrage aan de ontwikkeling van kinderen. Niet alleen ontwikkelen kinderen zich fysiek beter door in een natuurlijke omgeving te spelen, ook geestelijk en emotioneel werpt spelen in de natuur zijn vruchten af. Toch is er al jaren een trend gaande waarin kinderen steeds minder buiten spelen. Onderzoek wijst uit dat zelfs 15% van de kinderen nooit buiten komt om te spelen (Jantje Beton, 2019). 

Het is wetenschappelijk bewezen dat kinderen in een natuurlijke omgeving meer bewegen. Daarnaast ervaren kinderen op een natuurlijke speelplek een groter gevoel van vrijheid en neemt het vermogen om nieuwe dingen te ontdekken, zich te verwonderen en het ontwikkelen van creatief spel toe (De Baaij, 2008). 

Veilig natuurlijk spelen

Vaak bestaan er vragen rondom de veiligheid van een natuurlijke speelplek. Immers, waar kinderen spelen kunnen zij vallen, zich stoten of op een andere manier pijn doen. Daarom zijn er regels voor de veiligheid van speelplekken. In de afgelopen jaren is veel onderzoek en overleg geweest over welke regels van toepassing zijn op speelnatuur. Er wordt bijvoorbeeld onderscheid gemaakt tussen een speeltoestel en een zogenaamde ‘speelaanleiding’, zoals een omgetrokken boom. In beide gevallen is het nodig om een veiligheidscheck te doen om verborgen risico’s inzichtelijk en aanvaardbaar te krijgen. 

In de onderstaande factsheet vind je meer informatie over de regels en procedures rondom speelnatuur. 

Factsheet veilig spelen

Natuurlijk spelen op vakantie

Een vakantie of een weekendje weg is vaak het moment om een andere omgeving te ontdekken en om buiten actief bezig te zijn. Hoe zit het eigenlijk met natuurlijk spelen op je vakantieplek? IVN Natuureducatie deed in de zomer van 2020 onderzoek naar de speelmogelijkheden bij recreatieondernemers en de wensen van kinderen. Wat blijkt? 93% van de kinderen geeft aan het liefste te ravotten in het bos, hutten te bouwen of te spelen in de modder. Veel recreatieondernemers bieden al een mix van natuurlijke en traditionele speeltoestellen aan. Toch zien we dat natuurlijke speelelementen door gasten nog vaak worden gemist op hun vakantieplek.

Kansen voor natuurlijk spelen in Zeeland

Toerisme is van grote betekenis voor Zeeland. In 2019 werden door het CBS ongeveer 11,1 miljoen overnachtingen geteld. De Zeeuwse natuur en omgeving zijn dan ook onlosmakelijk verbonden aan de recreatieve sector en daarmee aan de beleving van bezoekers. Bij IVN zijn we ervan overtuigd dat natuurlijk spelen van toegevoegde waarde is voor zowel de bezoekers van Zeeland als de Zeeuwse natuur. 

Om de natuurlijke speelbeweging nog meer aan te moedigen wil IVN in 2021 graag samen met recreatieondernemers, overheden en andere partners kijken hoe natuurlijk spelen in Zeeland steeds meer de norm kan worden. Daarvoor zijn we op zoek naar enthousiaste recreatieondernemers die hier graag verder mee aan de slag willen. Ben je enthousiast geworden en wil je graag meer weten? Neem contact met ons op! 

Bronnen

In onderstaande literatuurlijst vind je een aantal onderzoeken waarin naar voren komt wat de effecten zijn van natuurlijk spelen op het speelgedrag en de gezondheid van kinderen. 

Onderzoek verandering speelgedrag Beetje natuur grote invloedOnderzoek buiten spelen Jantje Beton 2019

BN de Stem - Spelen in de Natuur