Hand houdt een kaart vast met een kompas er bovenop, klaar voor navigatie in het groen. Overig

Jongeren op pad met kaart en kompas

Uden 23 maart 2026

Voor het tweede jaar op rij werken we samen met jongerencentrum MC aan een bijzondere activiteit voor jongeren van 15 tot 25 jaar. Zij nemen deel aan Expeditie You, een traject waarin jongeren werken aan persoonlijke ontwikkeling. Het programma draait om jezelf ontdekken, keuzes maken en verbinding zoeken, met elkaar en met je omgeving.

Als onderdeel van deze expeditie verzorgde IVN Uden e.o. een middag over kaartlezen, kompasgebruik en natuurherkenning. De jongeren kregen eerst uitleg op het jongerencentrum over kaart en kompas. Daarna trokken we samen de natuur in.

We verzamelden bij het Levensbomenbos in de Maashorst. Voor een aantal jongeren begon het avontuur al op de fiets. Met behulp van gps-coördinaten (het Europese satellietsysteem Galileo) moesten zij zelfstandig via het wandelbruggetje bij Bernhoven de rondweg oversteken. Een jongere vertelde later: “Ik had al gezien dat de oversteek bij Bernhoven lag, toen er discussie ontstond in de groep over welke kant we op moesten. Ik ben goed in kaartlezen.” Zelfvertrouwen en het ontdekken van je eigen kwaliteiten. Daar gaat het om, laat de jongerenwerker weten.

Onder begeleiding van natuurgidsen Bertus, Twan en Petra gingen we in drie verschillende richtingen op pad. Met behulp van de windrichtingen op het kompas zochten we onze weg naar een poortje op de hei. Daar kregen de jongeren een kaart van de omgeving met legenda en de vraag: “Waar zijn jullie nu?”

Het was mooi om de vele aha-momenten te zien. Door goed te kijken naar herkenningspunten in het landschap wisten de jongeren hun positie steeds beter te bepalen. Om hun bevindingen te controleren, gebruikten we ook digitale hulpmiddelen zoals plaatsbepaling via Google Maps. Met een omrekentabel naar RD-coördinaten (Rijksdriehoeksmeting voor onze kaart die uit het Kadaster komt) zetten we de locatie op de kaart. Daarna kregen de jongeren een nieuwe coördinaat op de hei en bepaalden ze zelf de richting voor het volgende punt. Dit herhaalden we nog eens, waarna we uitkwamen in het beekdal.

De jongeren gingen vooral zelf aan de slag, terwijl wij als gidsen onderweg vertelden over het gebied en de natuur. Op verzoek van het jongerencentrum besteedden we ook aandacht aan het belang van voldoende water meenemen tijdens een expeditie. In de natuur heb je nu eenmaal andere dingen nodig dan normaal. Dat werd meteen duidelijk toen we de inhoud van de tas van een van de deelnemers bekeken.

Tijdens deze tocht gebeurt er veel, zo gaf het samenwerken in een groep bij een van de jongeren veel prikkels. Waarop onze gids Bertus de jongeren liet ervaren hoe je rust kunt vinden in de natuur: door contact te maken met een boom en met behulp van ademhalingsoefeningen. Ook de jongeren onderling hielpen elkaar daarbij.

We kijken terug op een geslaagde middag. De jongeren hebben niet alleen geoefend met kaart en kompas, maar ook kennisgemaakt met de hei, stuifduinen, oerbrokken en grote hoeveelheden kikkerdril, en natuurlijk waar de naam Maashorst voor staat. Een mooie middag waarin ontdekken, samenwerken en natuurbeleving samenkwamen.

Ook met jouw groep jongeren op pad? Neem contact op met IVN Uden e.o.!

Petra, mede namens Bertus en Twan

Deel deze pagina