Een vos sluipt door droog grasland onder een blauwe lucht. Vogels

Lezing ‘Broedvogelontwikkeling Lauwersmeer en de vos’, wo 4 mrt bij Avifauna

Groningen Haren 20 februari 2026

 

De ontwikkeling van de broedvogelbevolking in het Lauwersmeer, en de invloed van de vos daarop

door Nico Beemster

Na de inpoldering van het Lauwersmeer in 1969 vond in het gebied een stormachtige ontwikkeling van de broedvogelbevolking plaats. Vestigden zich aanvankelijk vooral broedvogels van zilte pioniervegetaties, in de loop van de jaren zeventig volgden steeds meer soorten van natuurlijke graslanden en vanaf begin jaren tachtig ook soorten van rietvegetaties en wilgenbos. Vanaf 1982 werd een deel van de platen in de zomer beweid om de karakteristieke openheid van het gebied en de daarvan afhankelijke vogels te behouden.
In 1984 begon de vos het Lauwersmeer te koloniseren. Het zou echter tot 1992 duren voordat het gehele Lauwersmeergebied door vossen was gekoloniseerd. Mede door deze geleidelijke kolonisatie was het mogelijk om de effecten van predatie door de vos op de broedvogelbevolking goed in beeld te brengen. Die effecten waren groot, met name op grotere grondbroeders (met een gewicht groter dan 100 gram).
In de periode 1984–2012 werden vossenburchten door de spreker jaarlijks opgezocht en gecontroleerd op prooiresten. Van verschillende vogelsoorten werd het aantal broedparen en het broedsucces in de loop der jaren bijgehouden op platen met en zonder vossen. Daardoor ontstond een goed beeld van de effecten van predatie door vos op de ontwikkeling van de broedvogelbevolking.

Nico Beemster groeide op in Emmeloord en ging in 1976 biologie studeren in Groningen. Aanvankelijk bleef hij trouw aan zijn oude vogelgebieden, maar nadat hij in het voorjaar van 1979 voor zijn studie een maand in ‘de hut van Wouter Joenje’ op de Schildhoek bivakkeerde, was het hek van de dam. De grootschalige openheid, de natuurlijke ontwikkeling, het variabele waterpeil en de grote aantallen vogels in het Lauwersmeer waren niet te weerstaan. Vanaf 1981 zou hij jaarlijks als onderzoeker in het Lauwersmeer actief zijn.
Na zijn studie ging hij in 1985 bij de Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders (RIJP) werken, vanaf 1989 via een uitbesteding aan de RUG. Toen de RIJP in 1996 ophield te bestaan, stapte hij over naar ecologisch adviesbureau Altenburg & Wymenga, waar hij nog steeds werkzaam is.
In de loop der jaren was hij in het Lauwersmeer onder andere actief met het volgen van de aantalsontwikkeling van broedvogels, winter- en trekvogels, onderzoek naar de aanwezigheid van muizenetende roofvogels in relatie tot vegetatiebeheer en waterpeildynamiek, en plaatstrouw van overwinterende slechtvalken op basis van ruiveren.

Wanneer:  Woensdag 4 maart 2026, aanvang 20:00u (zaal open 19:30u)
Waar:  ’t Vinkhuys, Diamantlaan 94, 9743 BJ Groningen
Info:  In de serie Lezingen Avifauna Groningen. Meer informatie: avifaunagroningen.nl
NB  Aansluitend op deze lezing vindt om 21:30u de Algemene Ledenvergadering (ALV) van Avifauna Groningen plaats. Deze is uitsluitend toegankelijk voor leden.

Nico Beemster op zijn rijdende schuihut

Deel deze pagina