Groep mensen luistert naar een gids in een zonnige, groene tuin met bomen.

Buurt vergroenen

Groen als bron van welzijn en verbinding

Overijssel 13 augustus 2026

Groene Loper Losser-Oldenzaal laat zien wat er kan ontstaan wanneer inwoners en vrijwilligers samen aan de slag gaan met groen. Bij Centraal Wonen Oldenzaal vormt de gezamenlijke tuin een belangrijk onderdeel van de woongemeenschap. In Losser zorgt de Kruidentuin ervoor dat bewoners van Woonzorgcentrum Oldenhove en St. Maartens-Stede, familieleden en vrijwilligers op een laagdrempelige manier met natuur in aanraking komen. Op beide plekken draagt het groen bij aan rust, ontmoeting en contact tussen mensen.

Samen leven rond een groene tuin

“Groen ontspant, verbindt en zorgt dat je even over iets anders praat dan over de wereldproblemen”, vertelt Karin Struiving. Zij ervaart dat dagelijks bij Centraal Wonen Oldenzaal, waar ze woont en actief is in de tuingroep. De woongemeenschap maakt deel uit van Centraal Wonen, een landelijk concept voor gemeenschappelijk wonen. Bewoners hebben allemaal hun eigen zelfstandige woning en privacy, maar delen daarnaast onder meer een centrale woning en een grote binnentuin.

Bij de bouw van de woongemeenschap, ongeveer 35 jaar geleden, lag er nog een kale zandvlakte. De eerste bewoners legden zelf paden aan en plantten bomen, struiken en ander groen. Inmiddels is er een gevarieerde tuin met gras, beschutte plekken, en ruimte voor kinderen om te spelen. Ook vogels, egels en eekhoorns hebben er hun plek gevonden.

Thuiskomen en je hoofd leegmaken

Voor Karin is de tuin veel meer dan een mooie buitenruimte. “Als je de hele dag binnen hebt gezeten, leef je weer op wanneer je naar buiten kunt”, vertelt ze. “Het geeft heel veel ontspanning.”

Alle woningen komen aan de achterkant uit op de gezamenlijke tuin. Daardoor ontmoeten bewoners elkaar vanzelf. Er ontstaat een praatje, iemand drinkt een kop koffie met de buren of er wordt spontaan besloten om een vuurtje te maken of samen te barbecueën. “Er zijn letterlijk veel minder drempels om elkaar te bezoeken”, zegt Karin.

Karin verhuisde naar Centraal Wonen toen haar zoon nog jong was. Hij had problemen met zijn motoriek, waardoor hij voorheen regelmatig viel en zich bezeerde aan de harde straatstenen. In de binnentuin van Centraal Wonen veranderde dat. Hij kon vrij bewegen, spelen en gewoon met de andere kinderen meedoen. Zijn motoriek ging duidelijk vooruit. Ook Karin kon daardoor opgelucht ademhalen en samen met andere bewoners een kop koffiedrinken, terwijl de kinderen veilig in de tuin speelden.

Samen iets opbouwen

Meerdere keren per jaar organiseert de tuingroep gezamenlijke tuinwerkdagen. De één snoeit bomen, de ander wiedt onkruid of houdt de paden vrij. Ook kinderen, vrienden en familieleden helpen soms mee. “Iedereen kiest iets wat aanspreekt, wat iemand leuk vindt of waar iemand goed in is”, vertelt Karin. “En tussendoor wordt er veel gelachen.”

Via de Groene Loper Oldenzaal-Losser deden de bewoners onder meer mee aan een groene Burendag. Er werden tegels weggehaald, planten uitgedeeld en ook mensen uit de buurt konden hun omgeving verder vergroenen. “Je maakt je hoofd leeg en werkt samen ergens aan”, zegt Karin. “Je bouwt iets op. Dat is heel fijn.”

Groene Loper Losser-Oldenzaal maakt deel uit van het provinciale netwerk Groene Lopers Overijssel. De Groene Loper wordt gedragen door een lokaal kernteam van betrokken inwoners en vrijwilligers. Dit kernteam vormt de schakel tussen de lokale gemeenschap, de gemeente en de provinciale partners; Provincie Overijssel, Natuur en Milieu Overijssel (NMO) en IVN Natuureducatie. Samen helpen zij inwoners om ideeën uit de buurt verder te brengen en groene initiatieven van de grond te krijgen. “Groen is het vertrekpunt, maar mensen maken het verschil”, vertelt Lian Kolkman, projectleider Groene Lopers bij IVN Natuureducatie.

Geuren die herinneringen oproepen

Waar het groen in Oldenzaal onderdeel is van het dagelijks samenleven, krijgt natuur in Losser op een andere manier betekenis. In de Kruidentuin bij Woonzorgcentrum Oldenhove en St. Maartens-Stede kan een geur, kleur of aanraking ineens iets wakker maken bij iemand.

Een vrouw wandelt er met haar moeder, die dementie heeft en nog maar weinig op haar omgeving reageert. Carla Oostrik laat haar iets uit de tuin voelen en ruiken. Dan ziet ze een reactie. “Je zag dat het contact met de planten en bloemen iets met haar deed”, vertelt Carla. “Dat is mooi, omdat je merkt dat je mensen er echt mee kunt raken.”

Carla maakt deel uit van de werkgroep Kruidentuin van IVN Oldenzaal-Losser e.o. De werkgroep beheert de zelfpluktuin sinds 1992. Het idee ontstond na een bezoek van enkele IVN-leden aan een kruidentuin in Hattem. Ze raakten zo enthousiast dat ze ook in Losser een tuin wilden beginnen. Bij het toenmalige verzorgingshuis vonden zij een geschikte plek voor de tuin.

De natuur blijft dichtbij

De kruidentuin is vooral een plek om te wandelen, te zitten, te ruiken en te genieten. Er groeien tientallen kruiden en bloeiende planten. “Mensen drinken er koffie, genieten van de bloemen en vertellen soms: dat hadden wij vroeger thuis ook”, zegt Carla.

Een bekende geur kan herinneringen oproepen aan een tuin van vroeger of aan gerechten die thuis werden gemaakt. Een kruid aanraken, een aardbei proeven of naar een bloem kijken kan ineens een gesprek op gang brengen. “Het roept herinneringen en emoties op”, vertelt Carla. “Er ontstaan gesprekjes over hoe het vroeger was.”

Voor bewoners die niet meer zelfstandig kunnen tuinieren of gemakkelijk de natuur in kunnen, brengt de tuin het buitenleven dichtbij. Soms zie je aan een kleine reactie al wat de tuin met iemand doet.

De tuin brengt vrijwilligers samen

De kruidentuin wordt onderhouden door een groep vrijwilligers van IVN. In het voorjaar brengen zij de tuin tijdens gezamenlijke werkmiddagen op orde. Daarna werken ze volgens een rooster in tweetallen.

De vrijwilligers zorgen voor een mooie plek voor bewoners en bezoekers, maar de tuin betekent ook veel voor henzelf. “Er zijn mensen die hierdoor meer met anderen in contact komen dan wanneer ze niet bij de kruidentuin betrokken zouden zijn”, vertelt Carla.

Veel vrijwilligers werken al jarenlang samen. Ze kennen elkaar goed en springen voor elkaar in wanneer iemand niet kan. “Je voelt dat je het samen doet”, zegt Carla. “En je voelt dat je hier iets betekent. Zonder de tuin zou het voor de bewoners een stuk saaier zijn.”

Meer weten over Centraal Wonen Oldenzaal en de vrijwilligers? Bekijk dan de Facebook-pagina.

Groen is het vertrekpunt

De gezamenlijke tuin van Centraal Wonen Oldenzaal en de kruidentuin in Losser laten ieder op hun eigen manier zien welke rol groen kan spelen in het dagelijks leven van mensen. Het geeft rust, maakt het hoofd leeg, roept herinneringen op en brengt mensen met elkaar in contact.

Zoals Lian Kolkman het verwoordt: “Groene Lopers brengen inwoners samen rond het vergroenen van hun leefomgeving en ondersteunen de mensen in de buurt die anderen weten te enthousiasmeren en verbindingen leggen binnen de groene community. Zo groeit een betrokken netwerk dat samen werkt aan een klimaatbestendige leefomgeving én aan buurten die gezonder, hechter en veerkrachtiger worden.”