Pingoruïnes: bijzondere ijstijdrelicten in het Drentse landschap

Lezing door Anja Verbers

Pingoruïnes zijn overblijfselen van ijsheuvels die in de laatste ijstijd zijn gevormd door grondwater dat in de diep bevroren bodem z’n weg naar de oppervlakte vond en daar de bodem omhoogduwde en uitgroeide tot ijsheuvels. Na de ijstijd, toen het klimaat warmer werd zakten deze ijsheuvels in en ontstonden er laagtes in het landschap. Deze laagtes groeiden dicht met veen en gingen zo onderdeel uitmaken van de uitgestrekte zand-hoogveengebieden in Noord-Nederland. Weer later zijn vele van deze veentjes verveend en ontstonden er meertjes.

Anja Verbers is als fysisch geograaf gespecialiseerd in ijstijdenlandschappen en doet al twintig jaar onderzoek naar pingoruïnes. Over haar onderzoek heeft ze het boek Pingoruïnes geschreven. Het is een indrukwekkend naslagwerk over die 15.000 jaar oude landschapselementen. Bij de presentatie van haar boek op 26 juni 2026 kreeg Anja Verbers de Unesco Geopark de Hondsrug-prijs omdat ze een brug tussen wetenschap en publiek heeft geslagen. Ook werd ze voor haar inzet onderscheiden met de Harry de Vroome-penning.

In haar lezing zal zij ingaan op het ontstaan en de verschijningsvormen van pingoruïnes. Ook het verrichte onderzoek en de samenwerking met allerlei instanties en vrijwilligers komt uitgebreid aan de orde.  De betekenis van deze ijstijdrelicten voor het natuurlijke landschap zal worden toegelicht aan de hand van meerdere kaarten en foto’s.

In de komende uitgave van Natuurlijk Zuidlaren (Natuurlijk Zuidlaren herfst-winter 2026) heeft Ingrid Schenk een meer uitgebreide samenvatting geschreven over het onderzoek van Anja Verbers.