Paddenstoelen
Geslaagde IVN-Paddenstoelencursus: Spiegeltjes in het Schaffelaarsebos
Wat een fantastische en leerzame dagen waren het voor de 15 enthousiaste deelnemers van de IVN-Paddenstoelencursus!
Na een boeiende theorieavond op 28 oktober, trokken we op 31 oktober het Schaffelaarsebos in voor de praktijkmiddag. Het weer was perfect: een stralend blauwe lucht en geen wolkje te bekennen. Onder leiding van docent Jan van Middendorp en paddenstoelendeskundige John den Daas gingen we gewapend met spiegeltjes op pad om de onderkant van de hoeden te bestuderen. Want heeft een paddenstoel nu: gaatjes of plaatjes?
Het bos bleek een ware schatkamer. De grote, parmantige parasolzwammen langs het pad vielen meteen in de smaak, maar we zagen nog zóveel meer. Van de kleurrijke prachtvlamhoed, vliegenzwammen en eekhoorntjesbrood tot de prachtig witte parelstuifzwammen. Ook zeldzamere pareltjes kwamen voorbij, zoals de oranjerode stropharia, gestreepte nestzwammetjes en de gekraagde aardsterren. Tussen al dat moois moesten we héél goed kijken naar de echte kleintjes: de draadknotszwam, die als een fijne naald rechtop stond en het piepkleine geel brandnetelklokje. Volgens de boekjes is die laatste zeer zeldzaam, maar John liet zien dat ze hier massaal op de brandnetels en braamstruiken groeiden — je loopt er alleen zó voorbij omdat ze zo minuscuul zijn!
Jan en John strooiden onderweg met fascinerende weetjes. Zo leerden we dat de lamellen van de paarse schijnridderzwam losstaan van de steel en dat het elfenschermpje een paars steeltje heeft (in tegenstelling tot het witstelige heksenschermpje). Ook het verschil tussen het gewoon elfenbankje
(buisjes) en het vals elfenbankje (lamellen) werd direct gecheckt. Bij de langsteelfranjehoed gingen de deelnemers massaal op de knieën voor een inspectie: “Aha, lamellen!”
Naast de giftige groene knolamaniet ontdekten we verborgen rupsendoders, glanzende paarse knoopzwammen en prachtige rechte koraalzwammen (“O wow!”). Vlak voor de parkeerplaats sloten we de succesvolle middag af met een kleine biefstukzwam, zwarte kluifzwam, peperboleet, schelpzwammetjes en tonderzwammen.
Terug bij de auto’s werd er onder het genot van de zon enthousiast nagepraat over de mooiste vondsten van de middag. Met een welverdiend applaus namen we afscheid van Jan en John. De deelnemers kijken voortaan met een heel andere blik — én met een spiegeltje in de achterzak — naar de wondere wereld van de paddenstoelen!
Sylvia van den Hazel
![]() |
![]() |

