Excursie Pinetum Lunteren 30-7-2026

Op een prachtige zomeravond wandelden IVN-ers Theo, Gerrit en ondergetekende over het (vrij toegankelijke!) mooie landgoed de Dennenhorst achter hotel de Lunterse Boer in Lunteren.  Bart Brummer was onze gids en hij vertelde boeiend over o.a. de geschiedenis van dit bijzondere naaldbomenbos. 

De oprichter van deze verzameling van ongeveer 1000 verschillende soorten naaldbomen, Henri Louis Dinger (de opa van gids Bart), was al op vroege leeftijd geïnteresseerd in de natuur, vooral in  bomen en planten, en droomde hij van een tuin met een naaldbomenverzameling in de tuin van zijn vader in Lunteren. Zijn vader (notaris in Lunteren) vond dit eerst geen goed idee dus ging Henri studeren en verhuisde voor zijn werk naar Nederlands Indië.  Voor zijn werk reisde hij veel en nam uit elk land dat hij bezocht zaden van naaldbomen mee, weer iets anders dan gewoon postzegels verzamelen. Henri’s vrouw deelde met hem de liefde voor bomen en planten. Zijn vader vond het uiteindelijk goed dat hij de bomentuin ging aanleggen op een stuk heidegrond dat de familie aankocht. Daar werd in 1934 door zijn vader de eerste boom geplant: een blauwe Atlasceder. Toen Henri en zijn vrouw in 1939 vanuit Ned. Indië weer in Lunteren kwamen  wonen werd het Pinetum-plan verder uitgevoerd. Elke boom heeft de volle ruimte gekregen om uit te groeien. Henri is hiermee samen met zijn vrouw ruim vijftig jaar bijna dagelijks bezig geweest met de zoektocht naar nieuwe exemplaren, de teleurstellingen na een storm, het overleg met mede verzamelaars en het geven van rondleidingen. Hij kon zich vreselijk opwinden over de moedwillige en zinloze vernielingen aan de bomen. Die vernielingen beperkten zich niet tot het stelen van dennen in de kersttijd. Uiteindelijk leidde dit er toe dat met subsidie van de provincie Gelderland het Pinetum werd afgesloten met een hek en alleen nog toegankelijk was via de ingang naast de Lunterse Boer. Tot op hoge leeftijd baande Henri zich een weg over de smalle paden en langs de grindgaten met zijn VW kever. Hij kon er volop van genieten, Hij overleed op 12 augustus 1985 op 88-jarige leeftijd. Na zijn dood werden hun drie kinderen gezamenlijk eigenaar van het Pinetum. 

Bij elke boom staat een bordje met naam en plantdatum. Bart vertelt over de bijzondere vruchten, het aantal naalden aan de diverse bomen zoals de Apacha den en hun specifieke bescherming tegen bosbranden zoals de Libanon ceder (1941) en de snelgroeiende Mammoetboom (sequoia) met de zachte schors, geplant in 1935. De verzameling groeit nog steeds: door schenkingen van derden zoals luchthaven Schiphol. Daar werd in 2011 drugs gevonden in slangen dennen uit Z-Amerika. De bomen werden naar het Pinetum gestuurd!

We bewonderen de kleine Patagonische den, Kausasische spar en de Crypomeria japonica. De lekker ruikende Californische wierookspar (populair bij de rooms-katholieken denk ik), etc. etc. De Tujah’s met de mooie geschubde blaadjes/naalden, de Moerascypres, die net als de larix in de winter zijn naalden verliest, de Chama cypres met de afhangende takjes,etc.

Het beheer door de familie is nog hetzelfde als de stichter in 1934 voor ogen had: zorgdragen dat de bomen in een natuurlijke omgeving tot volle wasdom kunnen komen en hun natuurlijke schoonheid kunnen tonen. Om de kosten te beperken worden er schapen gebruikt bij het beheer en wordt naast een professionele tuinman veel met vrijwilligers gewerkt. Jonge boompjes wordt verwijderd, zodat de heide weer de kans krijgt te herstellen en er wordt in beperkte mate gesnoeid. Ook worden waar nodig bomen vervangen. De familie probeert het Pinetum duurzaam in stand te houden als een levend natuurmonument. De inspanningen daarvoor  zijn vele malen groter dan bij een gewoon bos.

Om de continuïteit beter te waarborgen en de betrokkenheid van deskundigen en geïnteresseerden te vergroten werd in 2006 is de stichting Vrienden van het Pinetum De Dennenhorst opgericht. Het bestuur van de stichting probeert samen met de eigenaren draagvlak te creëren voor de instandhouding en het onderhoud van het Pinetum. Met het geld dat de stichting bij elkaar haalde kon een parttime tuinman/beheerder voor anderhalve dag in de week worden aangesteld die ook het dagelijkse toezicht op de schapen voor zijn rekening nam. Dankzij deze tuinman kon het basale onderhoud gegarandeerd worden.

Eerst waren het met name de vrijwilligers van het IVN die hielpen bij dit onderhoud, later werd dat verder uitgebreid met deelname aan de Natuurwerkdag en NL doet. Dankzij al deze inspanningen konden tal van verdere verbeteringen worden gerealiseerd.

Een bijzondere bomenverzameling!

Eliza Slager