Zelfmedicatie in de natuur

Excursie op zaterdag 29 augustus 2026

Dieren hebben geen medicijnkast, geen arts en apotheek waar ze heen kunnen. De natuur is hun medicijnkast en die is gratis. De mens kan nog veel van dieren leren.
Enkele voorbeelden: Dieren met maagklachten kauwen op gras om zich te ontdoen van kwade stoffen. Planten hebben antistoffen om parasieten te vermijden. Vogels bekleden hun nest met peuken en geurplanten. Een schimmel kan een huisvlieg tot seksueel prooidier maken en zo verleide mannetjes besmetten. Jakobskruiskruid is giftig en kan toch vol met rupsen zitten. Waarom kiezen dagvlinders brandnetels als waardplant? Grote grazers kauwen op wilgenbast tegen pijn. Dieren smeren zich in met giftige sappen als afweer. De functie van geursporen, kleursignalen, geboortebeperking en veel meer.

Na ongeveer 10 jaar een interactieve Natuurapotheek met lijsten, werd het tijd voor een nieuwe uitdaging.
Geïnspireerd door het boek Dokters van Nature van Jaap de Roode  ontstond een bloemlezing aan tips over hoe dieren en planten zich beschermen tegen plagen en ongemak.
Een opsomming van deze weetjes over zelfmedicatie en slimme manieren om zich tegen parasieten te beschermen, werd aan de deelnemers (op papier) uitgereikt. Grote waardering voor deze nieuwe vorm van de natuurapotheek, zo bleek uit de reacties. Voor herhaling vatbaar!

Hans van Dam