Waarom Margot en Lizette zich inzetten voor kustbroedvogels
Vrijwilligers zetten zich al jarenlang in langs de Zeeuwse kust voor de bescherming van kwetsbare strandbroedvogels. Voor de één is het al jarenlang een vaste routine, voor de ander begint het avontuur pas net. Toch doen zij dit vrijwilligerswerk met hetzelfde doel: ervoor zorgen dat zoveel mogelijk kuikens veilig kunnen opgroeien.
Voor Lizette den Hollander begon haar avontuur in de zomer van 2025. Haar vader was al enkele jaren actief als vrijwilliger en nam haar mee op pad om eens te ervaren hoe het was. “Mijn vader zei: ‘Ga eens mee kijken, er zijn jonkies’. Dat heb ik gedaan en het sprak me meteen aan. Het is mooi om iets voor de natuur te kunnen doen, je bent lekker buiten en qua tijd is het goed te combineren met mijn werk.”
Inmiddels beheert Lizette samen met haar vriend een eigen stuk strand tussen Kapelle en Hansweert. Tijdens het broedseizoen lopen zij regelmatig controles om nesten op te sporen en te monitoren. “We gaan meerdere keren per week kijken. Als er eieren liggen, gaan we natuurlijk nog vaker. Dan wil je weten hoe het gaat, of de eieren nog veilig zijn en of er kuikens uit zijn gekomen.”
Kwetsbare vogels
Dat deze controles hard nodig zijn, weet Margo van der Meulen als geen ander. Zij is sinds de start van het Strandbroeders-project betrokken bij de bescherming van de vogels. Zij is actief op het Schouwse Noordzeestrand, vanaf het Verklikkerstrand, waar een grote kolonie strandbroedvogels is gevestigd, tot aan de Brouwersdam. Vanuit haar vrijwilligerswerk voor Stichting Duinbehoud kwam zij in 2019 in contact met het project.
Vooral over de strandplevier maakt ze zich zorgen. “Met die soort gaat het helaas niet goed. We doen ons uiterste best om de vogels te beschermen, maar er blijft te veel verstoring op het strand.”
Volgens Margo is de bescherming van de strandbroedvogels de afgelopen jaren wel sterk verbeterd. Waar in het eerste jaar enkel stukken broedgebied werden afgezet, zijn inmiddels ook vogelwachters actief die toezicht houden bij de nesten en bezoekers van het strand informeren. Dankzij deze intensieve inspanningen konden de beschermde gebieden de afgelopen jaren worden uitgebreid.
Het beschermen van strandbroedvogels blijft noodzakelijk. Loslopende honden, recreanten die te dichtbij komen, roofdieren en het steeds extremere weer vormen nog steeds een grote bedreiging voor deze kwetsbare vogels.
Meeleven met het nest
In het begin vond Lizette het spannend of ze wel een nest kon vinden. “De nesten zijn zo klein en goed verstopt dat ik dacht: dit gaat me nooit lukken. Maar na een tijdje speuren vond ik er toch.”
De eerste nesten die ze vond maakten een flinke indruk. Verschillende nesten werden leeggeroofd door roofdieren of weggespoeld door de zee. “Daar werd ik echt verdrietig van. Je bent heel blij als je een nest vindt en je gaat met de oudervogels en het nest meeleven. Dat gebeurt ook met de kuikens die hopelijk uitkomen.” Gelukkig ging het later beter. Lizette en haar vriend vonden uiteindelijk ongeveer 10 tot 15 nesten op hun strandtraject, waarvan 5 broedsels succesvol waren.
“Eén nest werd telkens leeggeroofd door kraaien. Uiteindelijk plaatsten we een beschermkooi over het nest. Het broedsel dat daarna werd gelegd, is wel uitgekomen. Dat het doorzettingsvermogen van het ouderpaar werd beloond, voelde voor ons echt als een overwinning.”
Margo herkent deze betrokkenheid. “Ik zal nooit vergeten dat een ouderpaar samen met hun kuikens meer dan drie kilometer naar een rustiger gebied liep, omdat het te druk was in het gebied waar zij waren. Dankzij de ringen van de ouders konden we bevestigen dat ze deze afstand hadden afgelegd. Dit laat zien hoe kwetsbaar deze vogels zijn.”
Bewustwording
Tijdens het vrijwilligerswerk merken zowel Lizette als Margo dat strandbezoekers heel verschillend reageren op de beschermingsmaatregelen. “Sommige mensen vinden het onzin als een stukje strand wordt afgezet, terwijl je er als recreant nauwelijks last van hebt”, vertelt Lizette. “Het gaat uiteindelijk maar om een paar maanden per jaar en er zijn nog genoeg andere plekken waar honden wel los mogen lopen.”
Toch merken ze ook dat de belangstelling groeit. Vooral vaste bezoekers van het strand leven vaak mee met de vogels en volgen de ontwikkelingen van dichtbij. Het draait vooral om bewustwording. In natuurgebieden accepteren bezoekers zonder problemen dat er bepaalde regels gelden ter bescherming van de aanwezige dieren. Op het strand is die vanzelfsprekendheid er nog niet altijd.
Elk kuiken telt
Ondanks hun verschillende ervaringen en leefwereld zijn de vrijwilligers het over één ding eens: elk succesvol broedsel is van grote waarde. “Vooraf had ik niet verwacht dat ik zo blij zou worden van het vinden van een nest of het zien uitkomen van kuikens,” zegt Lizette. Voor Margo is het heel eenvoudig: “Als je niets doet, weet je zeker dat het resultaat nul is. Elk jong dat groot wordt, is winst en motiveert om door te gaan.”
Daarom hopen de Strandbroeders dat meer mensen zich bij het project aansluiten. Niet alleen om nesten te monitoren, maar ook om strandbezoekers te informeren en draagvlak te creëren voor de bescherming van deze kwetsbare vogels.
Wil je meer weten over de bescherming van kustbroedvogels? Kijk dan op deze pagina.
