Kustbroedvogels beschermen

Kustbroedvogels, zoals de bontbekplevier, strandplevier en scholekster, broeden op dijken, stranden en schorren. De nesten van deze vogels – niet meer dan een kuiltje – liggen goed gecamoufleerd, op de grond tussen de stenen van de dijk of op een schelpstrook op een strandje. Ze zijn erg kwetsbaar en gevoelig voor verstoring.

Het aantal vogels dat succesvol jongen grootbrengt gaat al jaren achteruit. Gelukkig kunnen we daar iets aan doen. Vrijwilligers, overheden en natuurorganisaties hebben de handen ineengeslagen voor de kustbroedvogels. Vrijwilligers monitoren in het broedseizoen een stukje dijk of strand. Zodra zij een nestje zien wordt het afgerasterd en in de gaten gehouden.

Kleine vogel met een bruin-wit verenkleed en oranje snavel en poten, staat op rotsachtige grond.

Dit zeggen de cijfers

Uit onderzoek van Deltamilieu Projecten blijkt dat met deze aanpak het aantal broedparen dat kleintjes voortbrengt toeneemt.

DMP deed onderzoek naar broedende dwergsterns, bontbekplevieren en strandplevieren rond de Oosterschelde, Westerschelde en op stranden in de Voordelta. Hieruit blijkt onder andere dat het aantal broedparen van de bontbekplevier toeneemt nu er meer wordt ingezet op monitoring en bescherming.

Download het rapport
Grafiek met trends in bontbekplevier broedparen (1979-2025) voor Oosterschelde, Voordelta en Westerschelde.

Voor wie doen we het?

Vogel met oranje snavel rust op stenen en gras in een natuurlijke omgeving.

Bontbekplevier

De bontbekplevier broedt op kwetsbare plaatsen op de grond: een strand met veel schelpen of een zandbanken.  Van de bontbekplevier broeden er nog maar 410-490 paartjes in Nederland (SOVON, 2024), waarvan maar liefst 110 broedpaar rondom Nationaal Park Oosterschelde (DMP, 2025).

Tureluur met kuiken op rotsachtige achtergrond.

Scholekster

Het nest van de scholekster is niet meer dan een kuiltje in de grond, spaarzaam bekleed met wat schelpjes, steentjes of stro. Het aantal scholeksters in Nederland gaat helaas achteruit. De Zuidwestelijke Delta is voor deze vogels een belangrijk broedgebied.

Strandplevier

De strandplevier nestelt aan de kust, op plekken met veel dynamiek en weinig planten. Rustige strandjes bijvoorbeeld, of jonge duinen. Van deze zeldzame vogel zijn slechts 205-215 broedparen bekend in Nederland (SOVON, 2024), waarvan een belangrijk deel in de Zuidwestelijke Delta broedt.

Jong geleerd...

Samen met leerlingen uit het basisonderwijs ruimen we de strandjes op. Kustbroedvogels broeden makkelijker op stranden en dijken zonder zwerfvuil. Tijdens deze schoonmaakacties leren kinderen – voor wie deze strandjes vaak hun ‘achtertuin’ zijn – meer over hoe vogels broeden, wat ze nodig hebben en hoe ze zelf kunnen helpen.

Zo raakte Fleur Steendijk (12) uit het Zeeuwse Stavenisse zó enthousiast over de bontbekplevier, dat ze er een prachtig werkstuk over maakte.

Hoe de bontbekplevier de lievelingsvogel van Fleur werd
Kinderen rapen afval op een dijk op bij zonnig weer, gewapend met grijpers en blauwe zakken.

Ook kustbroedvogels beschermen?

In de hele Zuidwestelijke Delta zijn vrijwilligers actief. Je helpt al door tijdens je wandeling zwerfvuil te rapen. Wil je meer doen? Organiseer een opruimactie of word kustbroedvogelbeschermer en ‘adopteer’ een gebiedje. In het broedseizoen monitor je ‘jouw’ stukje strand of dijk. Nestje gevonden? Dan rasteren natuurbeheerders het af, zodat de vogels veilig kunnen broeden.

Heb je interesse? Neem dan contact op via het formulier hieronder.

Kleine vogel op stenen langs het water, kenmerkend met witte borst en zwarte band over de nek.

Meld je aan

Naam(Vereist)
Voor welk(e) gebied(en) wil je je inzetten?(Vereist)

Zo werken we samen

  • Vrijwilligers – vaak omwonenden – monitoren strandjes, spreken bezoekers aan en helpen bij het plaatsen van rasters.
  • IVN Natuureducatie begeleidt vrijwilligers en organiseert activiteiten voor schoolklassen en omwonenden om hen bewust te maken van het belang en de kwetsbaarheid van kustbroedvogels in de delta.
  • Deltamillieu Projecten monitort en onderzoekt de populaties kustbroedvogels en deelt deze kennis.
  • Natuurterreinbeheerders Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Zuid-Hollands Landschap en Het Zeeuwse Landschap plaatsen samen met vrijwilligers tijdelijke rasters en informatieborden.
  • Rijkswaterstaat maakt het project financieel mogelijk en is inhoudelijk nauw betrokken.
Persoon in groene trui kijkt door telescoop op statief op het strand.

Het verhaal van Marije

Al bijna tien jaar zet Marije Kuiper zich in voor de bescherming van kustbroedvogels. Geïnspireerd door voorbeelden van BirdLife Australië bouwde zij vanuit de Vogelbescherming een netwerk met betrokken vrijwilligers op om strandbroedvogels te beschermen. ‘We zagen hoe goed vrijwilligers een rol kunnen spelen bij de bescherming van strandbroeders. Het idee leefde direct en we merkten dat mensen die zagen hoe slecht het ging met onder andere strandplevieren in actie wilden komen.’

Lees verder
Groep mensen observeert een klein dier op een strand. Ze hebben verrekijkers en camera's.

Het verhaal van Lizette en Margo

Vrijwilligers Lizette en Margo: voor de één is kustbroedvogels beschermen een vaste routine, voor de ander begint het avontuur pas net. Toch doen zij dit vrijwilligerswerk met hetzelfde doel: ervoor zorgen dat zoveel mogelijk kuikens veilig kunnen opgroeien. Lizette beheert samen met haar vriend een stuk strand tussen Kapelle en Hansweert, Margo is actief op het Schouwse Noordzeestrand, vanaf het Verklikkerstrand, waar een grote kolonie strandbroedvogels is gevestigd, tot aan de Brouwersdam.

Lees verder

Doneer aan IVN

Draag nu bij aan een generatie die de natuur kent en waardeert, gezonder opgroeit en betrokken is bij een duurzame toekomst. Met jouw donatie kunnen wij meer mensen de natuur laten ontdekken.

 

Volg ons op social media