Groep mensen op een bijeenkomst in een hal; presentatiescherm en IVD-banner zichtbaar.

Klimaat en duurzaamheid

Urker jongeren denken mee over vetprobleem in het afvalwater

Flevoland 17 februari 2026

Vetophopingen en verstoppingen: ons afvalwatersysteem heeft het geregeld zwaar te verduren. Zeker op Urk, waar inklinking van de bodem in combinatie met een uitgebreide visverwerkende industrie het risico op rioolproblemen extra groot maakt. Leerlingen van het Berechja College werkten de afgelopen maand aan creatieve oplossingen voor deze uitdagingen. Dit deden zij vanuit een Jongeren Adviesbureau in opdracht van Waterschap Zuiderzeeland, gemeente Urk en IVN Flevoland. Afgelopen dinsdag 17 februari presenteerden zij hun ideeën.

Tijdens een Jongeren Adviesbureau (JAB) praten jongeren in de rol van adviseur mee over hun eigen leefomgeving. Dit keer onderzochten leerlingen uit 3 vmbo-tl de impact van vet door het riool spoelen. Inge Beukema van IVN legt uit: ‘Frituurvet, en andere vormen van vet, op de juiste manier recyclen is belangrijk. Zo voorkom je een overvol afvalwatersysteem wat het vuile water niet kan verwerken en daarmee hoge onderhoudskosten en overstort. Overstort betekent dat het vuile water rechtstreeks in de natuur terechtkomt. Wanneer vet in het oppervlaktewater komt, zorgt dat voor problemen onder water: planten sterven af en dieren kunnen verdrinken door zuurstoftekort. De leerlingen hebben tijdens dit project geleerd hoe dat voorkomen kan worden.’

Locatiebezoeken en gastlessen

De derdeklassers bezochten de waterzuivering om te zien wat er gebeurt als vet in het riool terechtkomt. Ook gingen ze langs bij visverwerkingsbedrijf Neerlandia, waar ze leerden hoe bedrijven verantwoord met vet omgaan, wat vrijkomt bij het verwerken van vis. Tijdens gastlessen en proefjes ontdekten de leerlingen mogelijke technische én communicatieve oplossingen. Want alleen een technische aanpak is niet genoeg—gedrag en bewustwording, van zowel de visverwerkingsbedrijven als de inwoners, speelt net zo’n belangrijke rol.

Vier studenten staan achter een tafel met laptops en een kartonnen project in een klaslokaal.

Maquettes en posters

Tijdens de eindpresentaties bleek hoeveel kansen er liggen. De leerlingen bedachten onder andere bassins voor visverwerkingsbedrijven waar het vet op blijft drijven en zelfs een kleinere variant voor in de wijk. Een ander groepje bedacht een speciale vuilnisemmer om vet in te zamelen. Met maquettes, posters en infographics brachten ze hun ideeën tot leven. Uit alle ontwerpen werden 4 groepje gekozen als winnaar.

Een leerling vertelt: ‘Wat het project leuk maakte, was dat je je eigen creativiteit erin kon verwerken. Ik vond het echt leuk om mijn eigen poster te mogen maken en ik ben er ook echt trots op dat het is gelukt.’

Gele vet inleverbak en emmer op tafel, met poster over vetafvalinzameling.

Frisse blik van jongeren

Beukema: ‘Jongeren komen vaak met nieuwe oplossingen, omdat zij met een frisse blik kijken. Zeker op een plek als Urk, waar verzakkingen en industriële belasting extra risico’s geven, is het waardevol dat zij meedenken over hoe we het riool en de natuur gezond houden. Bovendien ontdekken kinderen al jong hoe belangrijk hun eigen leefomgeving is.’

Dit Jongeren Adviesbureau was een samenwerking tussen IVN Flevoland, Waterschap Zuiderzeeland en Gemeente Urk, en werd mede mogelijk gemaakt met behulp van subsidie van Provincie Flevoland en Waterschap Zuiderzeeland. Wil jij op jouw school ook een JAB?

Lees meer over JAB's