“De Euleteul”van augustus 2026

Nieuwsbrief “De Euleteul” augustus 2026

De hitte van de afgelopen weken maakte het weer eens duidelijk: meer groen in onze tuinen en straten is geen luxe, maar hard nodig om onze leefomgeving koel en prettig te houden.
Een groene buurt is een koele buurt. En verkoeling willen we met die steeds heter wordende zomers. En omdat het vakantie is, doen we het lekker rustig aan. Misschien zelfs met een schetsboek in de hand om de natuur eens goed te bekijken. Nou ja, bijna iedereen dan.
Toch wonen ruim 800.000 Nederlanders in sterk versteende buurten met te weinig bomen, waardoor ze extra kwetsbaar zijn voor hitte. De overheid kan hier wel haar steentje aan bijdragen aangezien het om de volksgezondheid gaat! Met een groot aantal maatschappelijke organisaties roepen we daarom op tot landelijke maatregelen. Veel leesplezier en een fijne zomer!

Een korte terugblik op de activiteiten van de afgelopen periode
Themamiddag “Vliegend grut” van zondag 12 juli.
Op zondag 12 juli organiseerde IVN Stein een themamiddag over vlinders, insecten, vogels en bijen.
Onze natuurgidsen gaven  interessante informatie over veel vliegende dieren, in brede zin. Bovendien werd er informatie gegeven over allerlei vogels. Oók kon men er een braakbal uitpluizen.
Door de hitte konden wij helaas minder bezoekers begroeten dan gepland.

Landelijke Open Imkerijdagen van 11 en 12 juli.
Op zaterdag 11en zondag 12 juli organiseerde de NBV samen met lokale NBV-verenigingen en individuele NBV-leden de Landelijke Open Imkerijdagen. Tijdens deze imkerijdagen bezochten geïnteresseerden de bijenstand en nam men een kijkje in de bijenkast, proefden van lekkerste honing en luisterden naar het wonderlijke verhaal van de honingbij en haar omgeving. Daarnaast was het ook leerzaam voor iedereen want de bijenhouders vertelden graag over het belang van bijen voor onze ecosystemen en voedselvoorziening.

Bezoek van Cactusvrienden Genk op zaterdag 11 juli.
Op zaterdagmiddag 11 juli hebben een 16-tal leden van de Cactusvrienden uit Genk een bezoek gebracht aan onze mooie locatie.
Cactusvrienden Genk is een vereniging voor liefhebbers van o.a. cactussen en succulenten die maandelijks bijeenkomen in Genk. Hier worden lezingen en voordrachten gegeven over allerlei onderwerpen die met planten te maken hebben.
Het beperkt zich niet tot alleen cactussen.
Ook onderwerpen zoals orchideeën, composteren, rozen, snoeien of onderhoud van bessenstruiken en zelfs astronomie worden besproken.
Er worden plantjes en informatie uitgewisseld in een gezellige informele sfeer.

Ik heb de leden van de vereniging, waarvan ik zelf ook al lang lid ben, uitgenodigd om een gezellige middag op bezoek te komen in Stein.
Men was zeer onder de indruk van wat ze hier allemaal te zien kregen. Ook John Willems, onze imker, kreeg alle aandacht met zijn bijen.
Na een gezellig samenzijn op ons terras, onder het genot van een drankje en een stukje vlaai, trok het gezelschap om 16 uur weer huiswaarts.

Met vriendelijke groet, Lou van Hees.

Opnames voor het programma Natuur En Zo (L1) van woensdag 15 juli.
Op woensdag 15 juli heeft L1 opnames gemaakt voor het programma Natuur En Zo, gepresenteerd door Bas van der Zwaan (ook bekend van het L1 programma Ongerweag).
Bas stelde vragen over onze mooi gesitueerde heemtuin op een van de mooiste IVN-locaties.
Hij was zeer onder de indruk van het geheel en was verbaasd over het aantreffen van een, in zijn woorden, verborgen juweeltje.
Ik heb naar beste vermogen de vele vragen beantwoord, ondersteund door Cleem Dohmen en met behulp van wat historische info, verstrekt door Jan Janssen.
De betreffende uitzending van dit ongeveer 5 minuten durende onderwerp zal later in het jaar zijn. Precieze datum nog onbekend.

M.vr.gr., Lou van Hees.

Wat staat er de komende tijd op ons programma
Nacht van de Vleermuis op vrijdag 28 augustus vanaf 19.45 uur.
In het laatste weekend van augustus wordt jaarlijks de Nacht van de Vleermuis georganiseerd.
In vele landen in Europa wordt dit weekend aandacht besteed aan vleermuizen. Internationaal gezien is het de 30ste keer dat de bat night plaatsvindt, als initiatief van Eurobats.
Ook in Nederland zijn er vleermuisactiviteiten voor jong en oud verspreid over het land.
Inloop vanaf 19.45 uur én om 20.00 uur volgt er een lezing door onze Vleermuizen deskundige René Janssen uit Stein. Daarna gaan wij op pad, op zoek naar de vleermuizen.
Een vleermuisexcursie is een mooie kans voor jong en oud om meer te weten te komen over vleermuizen en: ze zelfs te horen en te zien!
Er zijn geen kosten aan verbonden, maar een vrije gave is welkom.
Adres gegevens: Natuur en Educatie Centrum de “Boschhook” (in het Steinerbos), ingang Mauritsweg (bij IBIS-hotel), Steinerbos 2a, 6171 AL Stein.

Wist je dat.
Stadsbomen een betere standplaats nodig hebben tegen droogte en hitte?
Experts waarschuwen dat de klimaatverandering slecht dreigt uit te pakken voor bomen in steden wereldwijd. Dezelfde experts adviseren om bomen te kiezen die beter tegen droogte en hitte kunnen. Bomen zijn in steden gevoeliger voor droogte en hitte, omdat ze vaak geen goede standplaatsen hebben.
Ze krijgen bij droogte te weinig water en de bodem is veelal verdicht met te weinig organische stoffen. Daarnaast worden de bladeren die bomen elke herfst en winter afwerpen continu verwijderd, terwijl deze de boom juist beschermen.

Daarnaast moeten we afscheid nemen van zogenoemde monoculturen en kiezen voor variatie.
Neem Amsterdam. De helft van alle bomen in de stad is de kwetsbare iep. Dat is een ongezonde en onhoudbare situatie. Het aanplanten van kleine stadsbossen met veel variatie kan hierin helpen.
De meeste inheemse bomen, zoals beuken, lindes, eiken en esdoorns zijn prima bestand tegen warmte en droogte, mits zij een goede standplaats hebben.
Feit blijft dat bomen in steden sneller uitdrogen, maar door te investeren in gezonde bodems haal je het grootste probleem weg.
En niet te vergeten: vervang stenen door groen, op die manier is het meteen een paar graden koeler in de stad.

Omgaan met droogte opgeslagen in de genen.
In het kader van klimaatverandering wordt wel gesuggereerd dat we bomen zouden moeten halen uit de zuidelijke regio’s omdat die beter bestand zouden zijn tegen hitte en droogte. Maar zo’n beetje al onze bomen komen daar ook vandaan. De eikenboom is na de laatste ijstijd, dertienduizend jaar geleden, vanuit de Balkan, Spanje en Italië naar Nederland geëmigreerd.
En net ten noorden van Madrid ligt het meest zuidelijk beukenbos van Europa: Montejo de la Sierra. Zo’n tienduizend jaar geleden was dit bos zo uitgestrekt dat je vanuit Spanje zo naar de Hoge Veluwe kon wandelen.
De beuken gedijen prima in dit gortdroge en bloedhete klimaat. In de genen van deze bomen zit omgaan met droogte en hitte opgeslagen, hun voorouders groeiden nu eenmaal in die omstandigheden op.

Het is dus beter om in deze situatie van klimaatverandering te kijken naar de manier waarop we bomen planten, zodat ze goede overlevingskansen hebben.
Daarbij zijn goede standplekken met voldoende doorwortelbare ruimte en een strooisellaag (blaadjes laten liggen) heel belangrijk.
Maar bovenal moeten we beseffen dat een plantgemeenschap veerkrachtiger is dan een rij solitaire bomen. Daarom is IVN Natuureducatie al een paar jaar druk bezig om overal Tiny Forests te planten. Zo worden steden klimaatbestendiger en geven de minibossen bovendien een boost aan de biodiversiteit. Tekst: Daan Bleichrodt (Projectleiders IVN -Nederland, Tiny Forest).

Provincie Limburg en Noordrijn-Westfalen samen werken aan vroegtijdige opsporing van natuurbranden?.
De Provincie Limburg en het Ministerium für Landwirtschaft und Verbraucherschutz des Landes Nordrhein-Westfalen versterken hun samenwerking op het gebied van bos- en natuurbrandpreventie. Met de ondertekening van een nieuwe meerjarige overeenkomst, die loopt tot eind 2029, zetten beide overheden gezamenlijk het camerasysteem FIREWATCH in voor de vroegtijdige opsporing van rookontwikkeling in de grensregio.
Door de koppeling van de Nederlandse en Duitse detectiesystemen ontstaat een fijnmazig netwerk dat kwetsbare natuurgebieden zoals de Maasduinen, de Meinweg en de Brunssummerheide beter beschermt. De Limburgse camera’s worden momenteel geïnstalleerd en zijn binnenkort volledig operationeel.

Hoe werkt FireWatch?
FireWatch maakt gebruik van 360 graden draaiende camera’s die op hoge masten of telecommunicatietorens zijn geplaatst en continu de omgeving afspeuren. Onder gunstige omstandigheden kunnen de camera’s tot 40 à 60 kilometer ver kijken, waarbij een beginnende rookpluim vaak al op ongeveer 20 kilometer afstand wordt herkend. Slimme software analyseert de camerabeelden en onderscheidt rook van bijvoorbeeld wolken, mist of stof, waarbij moderne AI-technieken het aantal valse meldingen helpen beperken. Zodra het systeem een mogelijke rookontwikkeling detecteert, wordt een melding bij de Duitse bosbrandcentrale in Wesel, waar een medewerker de beelden controleert en indien nodig de brandweer alarmeert. Hierdoor kan sneller worden opgetreden en wordt de kans op uitbreiding van een natuurbrand beperkt. De actieve monitoring vindt jaarlijks plaats tijdens het hoog-risico-seizoen, van 1 maart tot en met 31 oktober.

Gouverneur Roemer ziet in de samenwerking een belangrijke versterking van de regionale aanpak: “De recente hittegolven en de natuurbranden die we ook in Limburg hebben gezien, laten zien hoe belangrijk snelle detectie en goede samenwerking zijn. Vuur houdt zich niet aan landsgrenzen. Door deze slimme samenwerking kunnen we natuurbranden sneller opsporen en onze inwoners, hulpdiensten en waardevolle natuurgebieden beter beschermen.”

Minister Silke Gorißen van de deelstaat Noordrijn-Westfalen: “Met het FireWatch-systeem beschikken we in Noordrijn-Westfalen al enkele jaren over een effectief en modern hightech-instrument voor het opsporen van natuurbranden in de regio Niederrhein. Ik ben er erg blij mee dat FireWatch nu ook bij onze Nederlandse buren kan worden ingezet voor de vroegtijdige detectie van natuurbranden in de grensregio. Zo kunnen waardevolle natuurgebieden in de provincie Limburg nog beter worden beschermd. Het gezamenlijke gebruik van het FireWatch-systeem in de Duits-Nederlandse grensregio is opnieuw een stap in de goede richting om de grensoverschrijdende uitdagingen van klimaatverandering samen aan te pakken”  Bron: Provincie Limburg.

VELT Zuid-Limburg organiseert op 6 oktober een lezing in ons verenigingslokaal de “Boschhook”.

Thema: moestuin, serre, tuinieren onder glas.
Tijdstip: 19.30–22.00.

Haal meer uit je kas!
Drie oogsten per jaar, dat kan als je je kas goed benut door een goede teeltplanning, horizontaal en verticaal.

De workshop
Jaarrond oogsten, lekker voluit in de zon in de winter,…
Het is maar een greep uit de mogelijkheden om te genieten van je glazen of plastieken paleis. Tijdens deze sessie ligt de focus op technieken en teelttips specifiek gericht op telen in de kas.
Met de tips van Alexander Kerbusch haal je deze winter het maximale uit je kas.

De docent
De workshop wordt gegeven door Alexander Kerbusch, een bevlogen docent die regelmatig artikelen publiceert in het Velt tijdschrift Seizoenen.
Kijk voor meer informatie op zijn website:  Haal meer uit je tuin.

Praktisch
De workshop wordt gegeven in de Boschhook, het verenigingslokaal van IVN Stein, er is een beperkte parkeerplaats voor de deur en een ruimere parkeerplaats op ongeveer 100 meter lopen.
We starten om 19.30 uur, vanaf 19.15 uur is de deur geopend.
De workshop neemt zo’n 2 uur in beslag, met tussendoor een korte pauze.

Aanmelden
Deze lezing wordt georganiseerd in samenwerking met IVN Stein.
Je kunt je aanmelden door een mail te sturen naar veltzuidlimburgsecretaris@gmail.com .
Na bevestiging is je deelname pas definitief na overschrijving van het deelnamegeld op ons Velt afdelingsrekeningnummer BE61 8939 4417 3817  op naam van Velt Zuid-Limburg met vermelding van je naam, eventuele Velt-lidmaatschapsnummer en ‘moestuinieren onder glas’.  Prijs voor Velt-leden:  € 17.50.   Standaardprijs:  € 20.00.

Spreuk van de maand

De zon op je snoet maakt alles weer goed.

 

Foto: Reddit

 

e-mail: infoivnstein@gmail.com
Like ons op facebook, dan bent u steeds op de hoogte van het laatste nieuws!
www.ivn.nl/afdeling/stein

Ook dit jaar organiseert het bestuur van IVN Stein weer een gezellige BBQ voor haar vrijwilligers!

We weten allemaal dat vrijwilligers (wij noemen ze vaak onze “medewerkers”, alhoewel ze geen vergoeding ontvangen voor bewezen diensten) van onschatbare waarde zijn voor het voortbestaan van onze natuurvereniging!
Dus geven we ze dit jaar weer een klein cadeautje als blijk van onze waardering voor het vele werk dat ze verrichten.

Het wordt dit jaar weer een leuke BBQ met als thema “Griekenland”.
Om een beetje in de stemming te komen heeft onze voorzitter Lou van Hees een overheerlijk recept uit de kast getrokken. Eet smakelijk!

🌿 CHÓRTA – Griekse wilde bladgroenten

Wat is chórta?

Chórta is geen soort, maar een verzameling wilde bladgroenten die Grieken plukken en koken
Ze zijn meestal bitter, mineraalrijk en worden kort gekookt en geserveerd met olijfolie + citroen.

Het gaat om wilde groenten die per regio verschillen Ze worden vaak geplukt in de middag wanneer ze vol mineralen zitten .

In Griekenland worden o.a. gebruikt:

• Vlita (Amaranthus viridis, wilde amaranten)
• Radikia (Cichorium intybus, wilde cichorei)
• Z wildgroenten zoals zuring, wilde snijbiet, wilde spinazie
• Paardenbloemblad (Taraxacum officinale)
• Melde (Atriplex spp.)

Nederlandse chórta‑alternatieven (met smaakprofiel & habitat):

1. Paardenbloemblad – Taraxacum officinale

• Smaak: bitter, klassiek chórta‑profiel
• Habitat: overal; voedselrijke graslanden
• Beste gebruik: koken 5–7 min, olijfolie + citroen
• Waarom geschikt: lijkt het meest op radikia (Griekse paardenbloem)

2. Wilde cichorei – Cichorium intybus

• Smaak: stevig bitter, nootachtig
• Habitat: bermen, dijken, droge open plekken
• Beste gebruik: mixen met mildere soorten
• Waarom geschikt: directe vervanger voor Griekse radikia (wilde witlof)

3. Melde – Atriplex spp.

• Smaak: mild, licht zilt
• Habitat: verstoorde grond, moestuinranden
• Beste gebruik: als basisgroen in chórta‑mix
• Waarom geschikt: lijkt sterk op vlita (wilde amaranten)

4. Ganzenvoet / Wilde spinazie – Chenopodium album

• Smaak: mild, spinazie‑achtig
• Habitat: overal waar grond is omgewoeld
• Beste gebruik: combineren met bitter blad
• Waarom geschikt: structuur en smaak lijken op Griekse wilde spinazie

5. Zuring – Rumex spp.

• Smaak: friszuur, citrusachtig
• Habitat: vochtige plekken, oevers
• Beste gebruik: kleine hoeveelheid in mix
• Waarom geschikt: geeft dezelfde frisse toon die veel Griekse chórta‑mixen hebben

6. Brave Hendrik – Chenopodium bonus-henricus

• Smaak: tussen spinazie en melde
• Habitat: oude boerderijen, moestuinen
• Beste gebruik: als milde basis
• Waarom geschikt: historische Europese wilde groente, perfect in chórta‑stijl

7. Snijbiet (gecultiveerd) – Beta vulgaris subsp. vulgaris

• Smaak: mild, zacht
• Habitat: moestuin
• Beste gebruik: als keukenvervanger wanneer je minder bitter wilt
• Waarom geschikt: structuur lijkt op sommige mildere Griekse chórta‑varianten

De beste “echte” chórta‑mix voor Nederland:

Voor een smaak die het dichtst bij Griekenland komt:

→ 40% paardenbloemblad

→ 30% wilde cichorei

→ 20% melde of ganzenvoet

→ 10% zuring

1. Was de bladeren grondig.
2. Kook 5–10 minuten tot ze zacht zijn.
3. Afgieten.
4. Serveer met:
   • extra vierge olijfolie
   • citroensap
   • snuf grof zeezout

Een “chórta‑hoek” creëren in je moestuin. (aanplant & beheer):

Laat spontaan groeien

• paardenbloem
• ganzenvoet
• melde
• zuring

Plant bewust

• brave hendrik (blijft jaren staan)
• snijbiet (voor milde varianten)

Beheer

• niet maaien in het vroege voorjaar → paardenbloem & cichorei versterken
• lichte bodemverstoring → melde & ganzenvoet komen vanzelf
• vochtige zones → zuring