De “Euleteul” van april 2026

Nieuwsbrief “De Euleteul” april 2026

Elke dag werken we met een bevlogen en gedreven team aan het verbinden van mensen met de natuur, om zo samen te bouwen aan een duurzame samenleving.
We realiseren ons allemaal dat er iets moet veranderen in onze houding naar de aarde en onze natuur. Zijn we wel de eigenaren van deze planeet? Of is onze planeet ook van komende generaties? De natuur is niet een stokpaardje voor enkele schoonheidsdwepers, maar een levensbehoefte voor iedereen, voor onze volksgezondheid, voeding en moraal. Een groot deel van de problemen wordt veroorzaakt door te weinig in symbiose leven met de natuur. De zorg voor het behoud van de natuur is onze maatschappelijk  plicht. Er moet ruimte komen voor de natuur in zijn oorsprong, waarbij het draait om rust, ruimte en aandacht.

Een korte terugblik op de activiteiten van de afgelopen periode

Paddentrek activiteit van 12 maart met Scouting Stein.
In de week 10 van dit jaar ben ik benaderd door medewerkers van Scouting Stein om te helpen met het organiseren van een paddenstrek activiteit in Stein.
Het betreft hier de groep “Bever”.
En met alle plezier heb ik daar aan mee gewerkt . Zodoende zijn wij op donderdag 12 maart op stap gegaan met 17 kinderen en 8 begeleiders van Scouting Stein om padden over te zetten aan de Molendijk in Stein. Een belangrijk punt waren de weersomstandigheden en die waren tegen ons, het was maar 4 graden en een zeer droge lucht.
Het resultaat was zeer mager, maar het enthousiasme van de kinderen des te meer, zij speurde onder de heggen en tussen de bladeren op zoek naar padden . En uiteindelijk dáár was een pad, maar helaas wel een dode. Na veel speurwerk was er dan toch eindelijk resultaat, een echt levende pad werd er gevonden. Kinderen kunnen zó blij zijn. Even lekker buiten en je hoorde de kinderen niet mopperen dat er geen padden waren maar je zag ze genieten van het buiten zijn.
Wie weet misschien het volgend jaar meer resultaat.
John Leclaire; Paddentrek coördinator IVN Stein.

Doedag van dinsdag 31 maart.
Onze medewerkers waren (samen met medewerkers van Vidar) weer in grote getale aanwezig om de Heemtuin goed onder handen te nemen.
Enthousiast en energiek werden o.a. de bramenstruiken verwijderd en de hellingen en paden ontdaan van overtollige bladeren en onkruid!
Uiteraard ontbraken de broodjes met soep niet tijdens de middagpauze. Er is weer heel wat werk verricht en de tuin ziet er weer netjes uit!
Met dank aan iedereen die zijn of haar steentje bijgedragen heeft.

Wat staat er de komende tijd op ons programma
Planten ruilmarkt op 25 april van 10.30 uur tot 12.30 uur.
Op zaterdag 25 april organiseren IVN Stein en VELT Zuid-Limburg een plantenmarkt in de Heemtuin van IVN Stein, Steinerbos 2a.
De plantenmarkt vindt plaats van 10.30 tot 12.30 uur en is vrij toegankelijk voor iedereen.
Je kunt hier moestuinplanten en siertuinplanten ruilen. Wil je planten van de ruilmarkt meenemen en heb je zelf niks te ruilen, dan kan je deze planten meenemen tegen een vrijwillige bijdrage.
De opbrengst van deze bijdrage komt ten goede aan VELT Zuid-Limburg. Vrijwilligers van IVN Stein verkopen op deze dag planten.
De verkoop van deze planten komt ten goede aan IVN Stein.
IVN Stein verkoopt nestkasten en groen- en bladcompost en VELT Zuid Limburg is aanwezig met
een boekenstand.
IVN zorgt voor koffie en thee voor € 1,50. Er is genoeg plaats voor iedereen om planten neer te zetten, maar heb je erg veel planten om te ruilen, dan kan je een hele tafel reserveren via telefoon
06-24435277 of rietvrancken@hotmail.com.

Wist je dat
je spechten al van verre tekeer hoort gaan in het bos?
Een beetje specht is de hele dag door aan het tikken, hameren en drummen.
Er is altijd wel een reden. Een roffeltje hier om een territorium af te bakenen, een tikkie daar om te laten weten dat je wilt paren, een harde hamerslag voor de aanmaak van een nestholte of gewoon lekker trommelen om voedsel te zoeken. Rupsen, kevers en andere hapklare insecten tussen de schors gaan op de loop als hun ondergrond begint te trillen.
Al dat gehamer vereist natuurlijk puntgaaf gereedschap. Dat beschikt de specht in ruime mate over. Zijn hele lijf is erop afgestemd. Het voornaamste werktuig van de specht.
De snavel is recht, heeft een stevige hoornlaag en een zeer harde, beitelvormige punt.
Ideaal voor het betere timmerwerk, maar ook om harde sparrenkegels mee te kraken.
Om alle klappen op te vangen beschikt de specht over een extra dikke schedel.
De wand tussen de ogen is benig en het voorhoofdsbeen is verstrekt met extra beenspalkjes.
Ook zitten enkele schedelspieren vast aan de snavel om het slagwerk op te vangen.
Een solide constructie die koppijn voorkomt.
Die geven de specht kracht om hameren en te hakken en zijn tevens schokdempers.
Ook het sponsachtige bindweefsel tussen snavel en schedel vangt klappen op.

In Nederland leven zes soorten spechten.
We stellen ze hieronder even voor.
De Grote bonte specht, de Middelste bonte specht, de Kleine specht, de Groene specht, de Zwarte specht en de Draaihals.
We gaan ze niet allemaal beschrijven maar kijken even naar de Grote bonte specht.
De Grote bonte specht is de meest voorkomende specht in Nederland. Je kunt ze zien in bossen en parken, maar ook in lanen en tuinen met bomen.
De vogel is grotendeels zwart-wit, met uitzondering van een kenmerkende rode onderstaart, een rode vlek in de nek van mannetjes en een rood petje bij de jonkies. Kenmerkend is de golvende vlucht van boom naar boom, de drummende roffel en korte, schelle roep (tsjik!).
In het voorjaar hakken ze een nestholte uit, liefst in zacht hout zoals dat van een berk.
Ze eten hoofdzakelijk insecten en zaden. Vooral dennenappels zijn populair.
De specht hakt een gat in een boom, klemt er een dennenappel in en hakt de zaden tussen de schubben weg. Zo’n berg schubben op de grond heet een spechtensmidse.

Gelukkig gaat het met de meeste spechtensoorten goed in Nederland en ook in onze gebieden.
Dat komt vooral door het ouder en gevarieerder worden van onze bossen.
Zo is de Zwarte specht het symbool van het Nationaal Park Drents-Friese Wold, waar de bossen steeds afwisselender worden. De vogel is ook vaste bewoner op de Veluwe, in de Kaapse Bossen, het  Bergherbos en het Buurserzand.
En de middelste bonte specht rukt vanuit het zuiden op naar het midden en oosten. Zo werd in 2014 zijn aanwezigheid vastgesteld in bosgebied de Stippelberg, waarmee het aantal spechtensoorten in dit gebied op vijf kwam (de Grote, Middelste en Kleine bonte specht, de Zwarte specht en Groene specht). Tekst: Natuurmonumenten, foto It Fryske Gea.

de Bosanemoon van maart tot en met mei bloeit?
De Bosanemoon (Anemone nemorosa L.), is een lage overblijvende lentebloeier uit de Ranonkelfamilie. De plant bloeit voordat de bomen en struiken in het loofbos, waar ze staat, uitlopen. Ondergronds heeft de plant wortelstokken. Als de plant in het midden van de zomer aan het eind van zijn groeicyclus begint af te sterven, wordt energie en voedselvoorraad in die wortelstok opgeslagen. Aan de horizontaal tamelijk dicht onder het oppervlak van de bosbodem lopende wortelstok verschijnen handvormig gedeelde bladeren met een lange steel die bovenaan een beetje behaard kan zijn. Ook de bloemstelen komen rechtstreeks te voorschijn uit de wortelstokken.
De kale bloemsteel heeft drie bladeren en draagt een witte bloem. De drie steelbladeren zitten als een krans onder de bloem. Deze bladeren zijn groter dan hun korte steel. De planten kunnen tot 25 cm hoog worden en hele oppervlakken bedekken, waardoor het er in het vroege voorjaar de schijn van kan hebben of er nog sneeuw in het bos ligt.

De bloemen hebben 5-7 bloemdekbladen, die vooral aan de buitenkant ook wat paars-rood aangelopen kunnen zijn. De bloemdekbladen zijn behaard. De bloemdekbladen zijn in feite gekleurde kelkbladen, die door hun kleuring op kroonbladen lijken. Kroonbladen ontbreken echter.
De in de bloem staande meeldraden hebben gele helmknoppen. Er staat een aantal bovenstandige vruchtbeginsels in de bloem bij elkaar. In die tijd van bloei verzamelen insecten stuifmeel en brengen dan de bestuiving tot stand. Bosanemoon bloeit van maart tot en met mei. De bloemstengel is behaard. Elke dopvrucht bevat maar één zaadje.
Deze dopvruchten worden door mieren verspreid.

Bosanemoon groeit op vochtige, matig voedselrijke, humusrijke grond in loofbossen en hakhout.
Ook aan slootkanten in grasland en als stinzenplant is ze te vinden, bijvoorbeeld op buitenplaatsen in Noord en Oost Nederland. Let erop dat het sap van de plant giftig is en irriterend kan werken op de huid.

 

Foto: Flora van Nederland.

de gemeente Stein samenwerkt met imkers om Aziatische hoornaar te bestrijden?
De Aziatische hoornaar is een wespachtige die niet uit Nederland komt.
De laatste jaren neemt het aantal snel toe. Ook in Stein zijn nesten gevonden.
Hoe herken je deze hoornaar en wat kun je doen als je een nest ziet?
Wat is de Aziatische hoornaar?
De Aziatische hoornaar is een grote wespachtige (1,7 tot 3,2 cm). Je herkent haar aan een zwart borststuk, zwarte poten met gele uiteinden en een geeloranje band op het zwarte achterlijf.
In de zomer maakt de hoornaar een nest dat zo groot kan worden als een skippybal.
In zo’n nest kunnen wel 10.000 wespen zitten. De nesten hangen vaak hoog in bomen, soms wel 20 meter hoog. Maar ze kunnen ook lager zitten, bijvoorbeeld in een holle boom, onder een dakrand of in een vogelhuisje.

Wat doet de gemeente Stein dit voorjaar?
De Aziatische hoornaar is inmiddels gevestigd in Nederland. Uitroeien kan daarom niet meer.
Wel kan de soort worden beheerst. Daarvoor werkt de gemeente Stein dit jaar samen met de imkers van Imkervereniging Mergelland.
Samen proberen ze in dit voorjaar de nesten sneller te vinden en te verwijderen.
Maak een melding als je een Aziatische hoornaar of nest ziet!
Denk je dat je een nest ziet in de openbare ruimte, bij je huis of in je tuin?
Meld dit via de BuitenBeter-app of via www.waarneming.nl.
Gemeente Stein stuurt de melding door naar Imkervereniging Mergelland.
De imkers nemen daarna contact op om het voorjaarsnest weg te halen.
Ze controleren ook of het echt om de Aziatische hoornaar gaat.
Van maart tot juni maken koninginnen een klein voorjaarsnest (embryo of primair nest).
Deze nesten:
– hangen vaak aan een plafond, balk of ander horizontaal vlak.
– zitten schuren, garages, veranda’s, tuinhuisjes, houthokken, vogelhuisjes, zolders of carports.
– zijn lichtbruin en ongeveer zo groot als een tennisbal of kleine voetbal.
Controleer deze plekken regelmatig. Zo voorkom je dat een nest groter wordt of overlast geeft.
Bestaande nesten:
Bij nesten die in 2025 niet zijn verwijderd plaatst Imkervereniging Mergelland speciale vallen voor hoornaars. In deze vallen zit een lokmiddel dat de hoornaars aantrekt.
Dat doen ze om:
– het aantal overwinterde koninginnen te verminderen.
– het aantal nieuwe nesten te beperken.
– verspreiding naar nieuwe plekken te voorkomen.
De imkers controleren de vallen regelmatig om te kijken of er nog Aziatische koninginnen actief zijn rond deze nesten.

Spreuk van de maand

De lente….. een tijd vol wonderen, kleuren en jonkies!

Foto:  Kurit Afshen

e-mail: infoivnstein@gmail.com
Like ons op facebook, dan bent u steeds op de hoogte van het laatste nieuws!
www.ivn.nl/afdeling/stein

IVN Natuureducatie Nederland

Wist je dat IVN Nederland een groot cursusaanbod heeft?
Onderstaand een voorbeeld uit het interessante aanbod.

IVN Natuurcursus: De Levende Tuin (is een online cursus).
Duurzame tuinexpert Anne Wieggers laat je in deze online cursus stap voor stap zien hoe je jouw tuin natuurvriendelijk maakt. En goed nieuws: dat is minder onkruid wieden, meer genieten!
Wat leer je in deze online cursus?
In deze beginnerscursus zet je de eerste stappen om natuur een plek te geven in je tuin.
Van het maken van een schetsontwerp tot het kiezen van beplanting: wij helpen je bij elke stap op weg.
Voor wie?
De cursus is voor iedereen die met groen aan de slag wil, of je nou een balkon hebt of een tuin.
Het bestaat uit 6 modules die je zelfstandig kunt volgen. Denk aan online lessen, korte opdrachten in je tuin en rondom je huis en inspiratie in de vorm van video’s, foto’s en artikelen.
De cursus is speciaal voor beginnende tuiniers die wel wat hulp kunnen gebruiken bij het aanleggen van een natuurrijke tuin. Je kunt de cursus op je eigen tempo volgen wanneer het jou uitkomt.
Praktische informatie:
Prijs: €29,95 incl. BTW.
Tijdsinvestering: Circa 30 minuten per module (als je alleen de informatie leest en video’s bekijkt). Wij raden aan om lekker de tijd te nemen voor alle opdrachten.
Neem zoveel tijd als je zelf wilt. Zo leer je je tuin of balkon het beste kennen.
Cursusduur: Na het aanmelden is de volledige cursus 8 maanden beschikbaar zodat je in je eigen tempo de opdrachten kunt doen.
Periode: Je kunt je aanmelden van 27 februari t/m 30 juni 2026.
Locatie: Online op je eigen pc, tablet of telefoon via de IVN Natuuracademie.

Cursusinhoud: de 6 modules
1. De 5 V’s van een levende tuin
Een levende tuin of balkon is een fijne, gezonde en groene plek voor mens, plant én dier.
Maar hoe maak je die levende tuin optimaal voor alle aanwezigen?
In de eerste module leer je hier alles over en maak je kennis met de 5 V’s die je helpen dieren naar je tuin te trekken.
2. Een vlekkenplan maken
Een vlekkenplan helpt je inzicht te krijgen in jouw wensen en mogelijkheden van jouw tuin of balkon. In deze module ga je hiermee aan de slag.
Na afloop weet jij met welke ‘vlek’ je als eerste aan de slag gaat.
3. Onderzoeken van de bodem
Wat leeft er eigenlijk allemaal in de bodem van jouw tuin? En waarom is het belangrijk om dat te weten? Een gezonde bodem is de basis voor een mooie levende tuin. In deze module geven we je inzicht over je bodem en welke planten, bloemen en bomen daar het beste in gedijen.

4. Planten in je levende tuin
In deze module ga je op zoek naar planten voor jouw tuin of balkon. Je verzamelt zaden, zaait bloemen en regelt misschien zelfs stekjes.
We vertellen je wat planten nodig hebben en hoe je planten kiest die passen bij jouw tuin of balkon.
5. Tuinieren in een levende tuin
In deze module maak je je vlekkenplan concreter.
Bovendien weet je na het afronden welke tuinwerkzaamheden en -klusjes je in welk seizoen moet doen. Je ontdekt ook waarom de levende tuin een ideale tuin is voor de ‘luie’ tuinier.
6. Genieten van een levende tuin
Je bent waarschijnlijk al lekker aan de slag gegaan in je tuin of op je balkon. Daarom ga je in deze module aan de slag met het vastleggen van je ervaringen. Bijvoorbeeld door een tuindagboek bij te houden. Maar wat zie je eigenlijk allemaal? En hoe breid je je kennis uit?

Na de cursus
– Weet je hoe je dieren naar je tuin trekt.
– Heb je een idee hoe je je nieuwe tuin of balkon wilt inrichten.
– Ben je op de hoogte van de kwaliteit van de bodem van je tuin.
– Weet je welke planten, bomen en bloemen in jouw tuin passen.
– Ben je officieel geen beginnende tuinier meer: je ontvangt een
mooi certificaat!

Bestel het IVN cursuspakket
Wil jij graag een papieren naslagwerk bij de cursus?
En wil je ontdekken wat er allemaal fladdert, zwemt en krioelt in jouw tuin?
In de IVN webwinkel kun je nu met korting het IVN Natuurcursuspakket bestellen.
Dit bevat het cursusboek ‘Een levende tuin maak je zelf’ én 9 zoekkaarten met de meest voorkomende tuindieren.
De zoekkaart ‘Hommels’ krijg je alvast gratis via de cursus.

Heb je interesse in deze online cursus?
Ga dan naar IVN Natuureducatie Nederland- Natuuracademie.
Als deelnemer van de IVN Natuurcursus: “De Levende Tuin” ontvang je van IVN Nederland de deelnamelink per mail.