De “Euleteul” van mei 2026

Nieuwsbrief “De Euleteul” mei 2026

De lente is er weer!
Het daglicht wint aan kracht en de natuur maakt zich op voor een nieuw seizoen.
De lente voelt voor velen als een tweede start.
En natuurlijk een moment om de balans op te maken en je  koers te bepalen.
Wat vraagt deze tijd van ons? Waar willen we versnellenen en waar juist vertragen?
In een wereld waarin ontwikkelingen zich in hoog tempo opvolgen, is het waardevol om bewust
stil te staan bij alles waar de natuur ons weer mee verrast.
Niet uit stilstand, maar om met aandacht vooruit te kijken.
Lente….. een seizoen van verbinding en ontmoeting waarin wij uitkijken naar de activiteiten die
IVN Stein ook dit jaar weer organiseert én dat zijn er weer héél wat!
Met deze nieuwsbrief willen wij samen met jou even vertragen en loskomen van de dagelijkse stroom. Laat onze nieuwsbrief een kleine pauzeknop zijn in een wereld die constant in beweging is!

Een korte terugblik op de activiteiten van de afgelopen periode

Donderdag 23 april is de laatste vleermuizenkast geplaatst.
(Gelezen in de nieuwsbrief van de gemeente Stein).
Afgelopen week is de laatste vleermuiskast geplaatst in onze gemeente bij het IVN Stein.
Dit is de laatste van 22 stuks die sinds de zomer 2025 een plekje hebben gevonden in onze gemeente.
Door de plaatsing van de kasten kunnen we in Stein op een natuurvriendelijke manier isoleren.
De kasten bieden bescherming voor vleermuizen en andere beschermde diersoorten die in de spouwen van onze woningen leven.
Samen met de leden van het IVN Stein was wethouder Hub Schoenmakers aanwezig bij de plaatsing. “We zijn de eerste gemeente in de Westelijke Mijnstreek die alle kasten nu geplaatst heeft.
Zo kunnen woningeigenaren in Stein met een gerust hart hun huis natuurvriendelijk isoleren.
Een lagere energierekening én aandacht voor de natuur is een mooi resultaat”.
Het plaatsen van deze nieuwe verblijfplaatsen is een belangrijk onderdeel van onze isolatie actie. Woningeigenaren kunnen met een vergoeding van € 1.700 hun woning isoleren. Op www.gemeentestein.nl/isoleren vind je alle informatie en de voorwaarden over deze isolatie actie.

 

Planten ruilmarkt van 25 april.
De plantenruilmarkt die IVN Stein en VELT Zuid- Limburg op deze bewolkte dag organiseerden, werd een groot succes.
We mochten ca. 150 geïnteresseerden verwelkomen en het werd een gezellige en interessante ruilmarkt.
Veel heemtuin-, moestuin- en siertuinplanten verruilden hun stekkie van eigenaar.
Onze medewerkers en natuurgidsen voorzagen de deelnemers van interessante informatie over de te ruilen of te kopen planten. Diverse deelnemers hadden een tafel gereserveerd en konden zo hun eigen planten aan “de man” brengen.

Foto: Ton Vranken

Wat staat er de komende tijd op ons programma

Knutselmiddag op zondag 17 mei van 13.30 uur tot 16.30 uur.
Op zondag 17 mei gaan we een insectenhotel in elkaar zetten.
Onze vrijwilligers hebben het zaagwerk al voor je gedaan, maar het timmeren en vullen mag je zelf doen. Als je een hamer hebt, neem die dan mee.
Heb je thuis een fruitboom in je tuin dan kun je eventueel nog een oorwormenpotje maken.
Dit hang je langs de stam van je fruitboom zodat de oorwormen er makkelijk in kunnen kruipen en van daaruit de luizen uit je boom kunnen vangen.
Er is ook gelegenheid om een zaadbom te maken, die je in de natuur verspreid, zodat er veel mooie bloemen komen voor de wilde bijen.
Hiervoor vragen wij een vergoeding van € 4=.
Er is gelegenheid om koffie of thee te drinken voor € 1,50.

Bescherm de jonkies.
Het is lente! Dit betekent dat het broedseizoen begonnen is.
Dieren zoeken een partner, vogels leggen eieren en jonge dieren komen ter wereld.
Jonge vogels, en andere jonkies hebben rust en ruimte nodig om veilig op te groeien in de natuur.
Met deze oproep ‘Beschermde jonkies’ vraagt onze natuurorganisatie aan wandelaars, fietsers,
hondeneigenaren én waterrecreanten om juist nu zorgvuldig om te gaan met de natuur en de dieren die er leven.
Met een paar kleine, bewuste keuzes help je mee om de jonkies in ons Steinerbos te beschermen:
– houd je hond aan de lijn in de natuur
– raak jonge dieren nooit aan
– houd afstand van de oever op het water.

 

 

Samen geven we de jonkies in de natuur een goede start van het leven.
Dankjewel!

Wist je dat
Wilde akelei (Aquilegia vulgaris) zijn standplaats in de Zuid-Limburgse bossen heeft?
Hoewel meestal bekend als tuinplant met vele verschillende kleuren bloemen, is Wilde akelei ook een soort die tot onze wilde inheemse flora hoort.
De fraaie bloemen zijn dan blauw tot paars en de kroonbladachtige bloemdekbladen hebben naar binnen gevormde sporen. De vruchten, meestal 5, zijn kokervruchten. De bladeren zijn samengesteld en drietallig, de onderste zelfs dubbel drietallig.
De kelkbladachtige bloemdekbladen hebben dezelfde kleur als de andere bloemdekbladen.
Een heel opvallende meerjarige plantensoort uit de Ranonkelfamilie of Ranunculaceae is Wilde akelei, (Aquilegia vulgaris L).De plant is ook heel geliefd als tuinplant. Aan de rechtopstaande stengel staat een aantal bladeren verspreid ingeplant. Deze bladeren zijn drietallig ingesneden of samengesteld en de deelbladeren zijn onder in de plant nogmaals driedelig. We noemen dat wel dubbel drietallige bladeren. Hun randen zijn gelobd.

Bovenin vertakt de stengel zodat er meerdere trossen in een soort van tuil staan.
Deze armbloemige trossen knikken en hangen naar beneden. De bloemen zijn bijzonder van vorm.
Ze zijn regelmatig en de vijf bloemdekbladen die kroonbladachtig zijn, zijn eigenlijk nectariën en hebben een lange spoor die ongeveer even lang, soms een beetje langer, is als het trechtervormig deel van het kroonbladachtig bloemdekblad. De vele meeldraden steken niet buiten de ‘kroon’ uit. De vijf bloemdekbladen, die kelkachtig zijn, staan min of meer in een vlak en de sporen steken daar tussendoor. De sporen zijn haakvormig gekromd. Alleen hommels met een lange tong kunnen de nectar in de spoor bereiken. Korttongige insecten weten de nectar te bereiken door zogenaamde inbraak: ze boren een gaatje boven in de spoor en stelen zo de nectar zonder de bloem te bestuiven.

De redelijk zeldzame Wilde akelei heeft natuurlijke standplaatsen in Zuid-Limburgse bossen op kalkhoudende grond. Soms weten ze vanuit het bos nabijgelegen kalkgraslanden te bereiken, waarbij de planten tegen de bosrand aan staan. Ze blijven dan redelijk in de schaduw staan.
De plant is geliefd als tuinplant en wordt daarom gekweekt. Uit deze gekweekte soorten verwilderen planten. De kleuren variëren van wit, tot roze, blauw en paars.
Standplaatsen van deze verwilderde planten zijn beschaduwde plekken en buitenplaatsen, waarbij ze soms lijken in te burgeren.

de levendbarende hagedis in aantal achteruit gaat?
We maken ons veel zorgen over reptielen. Het zijn fascinerende dieren die een verborgen leven leiden. Door dit verborgen leven weten we niet altijd hoe we ze het beste kunnen helpen.
Dit is een verhaal over een hagedis met een trucje zodat ze in koele en vochtige plekken kunnen voorkomen. Want reptielen leven doorgaans in warme droge gebieden.
Dit is vooral belangrijk voor de eieren. De eieren van dit bijzondere reptiel worden namelijk niet in een nest gelegd maar komen tot ontwikkeling in het lichaam van de moeder en de jongen worden levend gebaard. Vandaar de naam levendbarende hagedis. Zo kan het vrouwtje de eieren altijd opwarmen in de zon en kan ze in koude en vochtige gebieden leven.
Ze moet wel voorzichtig zijn want met drie tot acht jongen in je buik ben je niet zo snel.

Stel je eens voor dat je jouw lichaamstemperatuur niet zelf kan reguleren.
Wij mensen kunnen dat wel, maar reptielen moeten hun lichaamstemperatuur reguleren via hun leefomgeving. Dus als het snikheet is moet je in het koele water kunnen liggen of in de bodem. Heb je het koud dan moet je in een luw en zonnig hoekje opwarmen.
Als je het koud hebt dat ben je ook erg traag en dus kwetsbaar.
Dit is vooral in het vroege voorjaar het geval.
Na een winterslaap ben je koud en hongerig.
Je hebt maanden niet gegeten en je bent super traag. Schuilplekjes en rust zijn dan erg belangrijk.

Foto: Waarnemingen.nl

De eerste zonnestralen in maart zijn doorgaans het moment om op te warmen en op te zoek te gaan naar eten. Word je tijdens het opwarmen verstoord door bijvoorbeeld een loslopende hond of een wandelaar dan kan dat ervoor zorgen dat je te weinig energie hebt om te jagen en dat kan resulteren in de dood. Een passerende slak kan dan je redding zijn.

Zijn er veel levendbarende hagedissen dan zijn er ook veel insecten want dat staat vooral op het menu. Denk aan spinnen, bladluizen, vliegen, etc. De leefomgeving van een levendbarende hagedis moet heel veel microklimaatjes en microstructuren bevatten, heel veel variatie dus.
Helaas gaat de levendbarende hagedis in Nederland achteruit in aantallen.
Een opgeruimde omgeving is slecht voor deze hagedissen. Om deze reden ruimen we bijvoorbeeld niet alle oude lekke kades op. We laten zo’n 15 kilometer voor wat het is zodat reptielen ze kunnen blijven gebruiken. We maken ook zo’n 60 winterverblijven voor reptielen. Dit zijn grote hopen veen met een kern van stobben en stammen. Hier kunnen ze in overwinteren. De te hoge stikstofneerslag zorgt voor minder variatie omdat de grassoort pijpenstrootje gaat domineren.
We zijn echter terughoudend met intensief beheer zoals maaien want daar hebben reptielen echt een hekel aan.
Zie je komende maanden een reptiel denk dan terug aan dit verhaal en probeer te voorkomen dat je ze verstoort zodat ze hun spaarzame energie niet verspillen door te moeten vluchten.

Spreuk van de maand

Een tuin aanplanten is geloven in de toekomst.

 

Foto: Grind-split

e-mail: infoivnstein@gmail.com
Like ons op facebook, dan bent u steeds op de hoogte van het laatste nieuws!
www.ivn.nl/afdeling/stein