Oost-Veluwezoom
Beleid & Organisatie
dinsdag01mrt2022

Stem op de natuur

Het was druk bij de raadsvergadering van gemeente Rheden op 19 oktober 2021. Op de agenda stond het plan de verkeersdruk op en rond de Posbank te verminderen. Eindelijk een debat over de kwetsbare natuur op de Veluwezoom. Met als inzet, hoe kunnen we ervoor zorgen dat wij nu, evenals de generaties na ons hiervan kunnen blijven genieten. Een week later volgde de raad van Rozendaal.

Het stof is inmiddels neergedaald, er is een plan (D) dat wordt uitgewerkt door beide gemeenten. Deze kwestie heeft ongetwijfeld geleid tot meer inzicht en betrokkenheid bij de raadsfracties. Daarom zijn wij, werkgroep Duurzame Veluwezoom van IVN afdeling Oost-Veluwezoom, in de lokale verkiezingsprogramma’s van de partijen in Rheden en Rozendaal gedoken. Komen er straks collegeakkoorden met aandacht voor verbetering van biodiversiteit en natuurwaarden?

Wat is Natuur?

Natuur kan worden omschreven als alles op Aarde dat niet door mensenhanden is gemaakt. In onze gemeenten hebben we het over de bossen, heidevelden, stuifzanden en (delen van) uiterwaarden en een aantal bosrestanten (buurtbosjes) in de dorpen. De waarde van de natuur wordt onder andere  gemeten in biodiversiteit. Een eenvoudige definitie daarvan is, het aantal planten- en diersoorten dat zich in een gebied bevindt. Deze biodiversiteit staat onder druk. De afgelopen dertig jaar is op de heide in Gelderland het aantal soorten met 60% teruggelopen. De belangrijkste oorzaken zijn de verdroging door klimaatverandering en waterwinning, de hoge stikstofdeposities en de versnippering van landschappen door aanleg van wegen en allerlei bouwactiviteiten. Op al deze terreinen heeft de gemeente een rol en wettelijke taak en kan zij regulerend of sturend optreden.

De aanwezigheid van natuur is belangrijk voor onze gemeenten. Zij is voor veel mensen de reden om in Rozendaal of Rheden te willen wonen. Dankzij de natuur is de Posbank met meer dan twee miljoen bezoekers per jaar de grootste dagattractie van Gelderland. Dit tot grote vreugde van veel lokale ondernemers. Willen we het gebied aantrekkelijk houden voor inwoners en recreanten, dan moet de natuur niet nog verder achteruitgaan en waar mogelijk worden hersteld. Zo trekt bijvoorbeeld een vergraste heide minder bezoekers dan de paarse hei die we allemaal zo goed kennen.

Als werkgroep zijn we benieuwd hoe de lokale politieke partijen tegen deze uitdagingen aankijken. Omdat geen enkele partij meedoet in zowel Rozendaal als Rheden behandelen we deze gemeenten apart. De volledige verkiezingsprogramma’s zijn te vinden op de websites en blogs van deze partijen.

De Natuur volgens raadspartijen in Rheden

Het zal niemand verbazen dat GroenLinks in haar verkiezingsprogramma de meeste ruimte geeft aan de natuur. Maar meer dan kwantiteit, gaat het om de kwaliteit van voorstellen en ideeën. Naast deze partij hebben ook D66 en ChristenUnie een aantal alinea’s over dit onderwerp. Uitgesproken is ook de Volkspartij Politiek Rheden die voor het eerst aan de verkiezingen meedoet. In hun beknopte programma verwoorden zij het als volgt: “Wij willen de kiezers vertegenwoordigen die genoeg hebben van klimaatgedram en duurzaamheidshysterie.” Duidelijker kan bijna niet. Onder het hoofdstuk Natuur beperkt deze partij zich tot de eis dat alle verkeer vrije toegang moet hebben tot de Posbank.

Overigens staat deze partij daar niet alleen in. Ook VVD, CDA, PvdA en GPR-Burgerbelangen verengen de natuur tot recreatie. Echter, door bepaalde maatregelen kan men de recreatiedruk blijvend opvangen. Zo kunnen natuurwaarden en biodiversiteit van het gebied behouden blijven, wat essentieel is om het gebied aantrekkelijk te houden voor recreant én inwoner. Deze redenering lijkt voor de opstellers van deze verkiezingsprogramma’s niet vanzelfsprekend.

ChristenUnie, D66 en GroenLinks maken die verbinding wel. Zo geeft bijvoorbeeld D66 aan dat zij de gemeente Rheden aantrekkelijk wil houden voor toeristen door een ecologisch verantwoord gebruik van de natuurgebieden. Deze partij zegt te willen zoeken naar een gezonde en toekomstgerichte balans tussen ecologische verbeteringen, economische belangen en welzijn van inwoners. Andere ´natuurpunten´ die deze drie partijen noemen, zijn biodiversiteit, ecologisch beheer van openbaar groen en bloemrijke akkerranden.

Maar is de natuur aan de Veluwezoom voldoende geholpen met deze punten, zowel op korte als op lange termijn?

De Natuur volgens raadspartijen in Rozendaal

In Rozendaal doen, net als bij de laatste verkiezing, drie lokale partijen mee. Rosendael ’74, PAK Rozendaal (Progressief Akkoord) en BGR (Belangen Gemeenschap Rozendaal).

Ook hier zijn er partijen die Natuur onder het kopje Recreatie schuiven; Rosendael ’74 en BGR. BGR beschouwt de natuur als het landschap en zet zich vooral in om het dorpse landschappelijke karakter van Rozendaal overeind te houden. Zij wil dat doen door het openbaar groen te beschermen: denk aan houtwallen, bossen en weilanden. Rosendael ’74 is iets explicieter in haar keuze die zij herhaaldelijk maakt voor het ‘rondje Posbank’ en bereikbaarheid van het Rozendaalse veld voor hondenbezitters.

Het PAK gaat gedetailleerder in op wat zij wil met de natuur in buitengebied en dorp Rozendaal. Zij ziet bij herplant graag inheemse en toekomstbestendige bomen. Zij wil de vinger aan de pols houden bij de ontwikkeling van de Veluwezoom en samen met de inwoners kijken naar de aanpassingen en uitbreidingen van het openbaar groen. Met als doel, bekijken waar en hoe de biodiversiteit vergroot kan worden.

Stem van de Natuur

Alle partijen hebben de afgelopen jaren intensief gedebatteerd over het al of niet afsluiten van de Posbank. Desondanks heeft geen enkele partij een heldere visie op bescherming van de kwetsbare natuur in onze omgeving. Hoewel er ideeën zijn bij ChristenUnie, D66, GroenLinks en PAK, stelt geen van de partijen een concrete aanpak voor.

Slechts één raadslid merkte bij het Posbankdebat op 19 oktober op: “Waar is de stem van de echte bewoners van de Veluwezoom? Wat vinden de herten, zwijnen en de bomen van alle plannen en ideeën? Niemand heeft hen dit gevraagd, terwijl wij wel over hun toekomst beslissen.” Helaas hebben deze bewoners geen stemrecht op 16 maart.

Na de verkiezingen volgen de collegeonderhandelingen. Pas als de bestuursakkoorden zijn vastgelegd weten we of en hoe de nieuwe colleges werk maken van het beschermen en verbeteren van biodiversiteit en natuur. 

Onze werkgroep wil graag de stem van de natuur doorgeven en de nieuwe colleges met raad en daad en natuureducatie ondersteunen om in hun beleid rekening te houden met de levende natuur, het aller-kwetsbaarste dat we naast onze samenleving kennen.

foto met dank aan Jaap Vette