2023 09 De meeuw,
De kleine mantelmeeuw is in veel opzichten een echte pechvogel. Het is om te beginnen een koloniebroeder én een grondbroeder, dat wil zeggen dat mantelmeeuwen (maar ook sterns en sommige andere meeuwen) hutjemutje bij elkaar én op de grond zitten als er gebroed moet worden. Het is een gevalletje ‘safety by numbers’, maar die vlieger gaat niet op als er vogelgriep heerst of als er hongerige vossen in de buurt zijn. Dan staat het met zijn allen op een kluitje zitten gelijk aan een doodvonnis.
Ik kom erop omdat ik in onze buurt voortdurend getriggerd wordt door het geluid van valken. Dat klinkt vreemd, omdat de relatie met meeuwen niet voor de hand ligt. Ik leg het u uit: vorig jaar broedden er kleine mantelmeeuwen op het dak van ons winkelcentrumpje. Ik vond het heerlijk om ze onderweg te horen koeterwalen, maar ik kan me goed voorstellen dat een meeuwenkolonie op je dak geen onverdeeld genoegen is. Dit jaar dus niet. Iemand kwam op het lumineuze idee om het geluid van valken af te spelen. Nu zijn valken geen natuurlijke vijanden van meeuwen, maar een bezet dak is een bezet dak. Daar kan ook een mantelmeeuw niet omheen.
Tegelijkertijd passeren op de televisie en de radio vaak berichten over ‘terror’meeuwen, verhalen over meeuwen die in de stad broeden, er uit eten gaan en mensen daarbij ‘terroriseren’.
Wat doen die beesten in de stad? Tot 30 jaar geleden broedden meeuwen (én sterns én scholeksters) in de duinen. Die hebben ze massaal de rug toegekeerd toen hun kolonies ten prooi vielen aan de vos, die diezelfde kolonies tot dan toe met rust had gelaten. Als vossen ergens dol op zijn, zijn het wel konijntjes (en gebraden kippetjes), maar het konijn heeft het zwaar gehad. Sinds ’53 hebben we de kustlijn gefixeerd en daarmee de genadeslag aan het natuurlijke leefgebied van het konijn gegeven, dat uit zand en uitzicht moet bestaan. Doe daar een flinke dosis myxomatose bij en in korte tijd verdween het voornaamste voedsel van de vos, die prompt (meeuwen)eieren voor zijn geld koos. Slim als ze zijn hebben deze vogels in no time de veiligheid van de stad opgezocht (met bijbehorend voedselaanbod) vol met platte kiezeldaken, die in veel opzichten lijken op hun oorspronkelijke broedgebied (maar stukken veiliger). In plaats van ze te verketteren, zou het mooi zijn als we beseffen dat onze veiligheid indirect ten koste gaat van hun veiligheid.
