Sophie Gruijters

Graafse akker is een gemeenschappelijke akker in de Graafsewijk, gelegen naast De Graafsehof, waar buurtbewoners zelf trots hun ideeën verwezenlijken op het gebied van groenteteelt en samen zijn.


"Gebruik ons voor de opstart van een buurtproject!"

De Graafse Akker is een gemeenschappelijke akker in de Graafsewijk in Den Bosch, gelegen naast De Graafsehof, waar buurtbewoners zelf trots hun ideeën verwezenlijken op het gebied van groenteteelt en samenzijn. We spreken met Sophie Gruijters. 

Wat was de drijfveer om het project te starten?
Er zijn verschillende drijfveren voor Sophie, maar het liefst werkt zij vanuit een vraag van mensen die ergens wonen. Dat kunnen vragen zijn zoals ‘we willen iets met groen’, ‘we willen mensen leren kennen’, ‘leren goedkoop en gezond voedsel verbouwen’, ‘waarom staan er geen fruitbomen in de wijk’, ‘kinderen willen weer spelen in het groen, minder aangeharkt en netjes’, ‘we zijn de binding met de natuur kwijt’ etc.

Het kunnen ook plekken zijn zonder functie. Sophie dacht laat ik de grond van de Graafse hof een functie geven. Er is klein begonnen, een klein tuintje op een groot veld en later hielpen er ook kinderen mee. Iedereen is er welkom, zodat mensen het zich eigen kunnen maken. Deze houding past bij de personen die het project draaien.

Hoe is er contact met anderen gemaakt om te starten met de realisatie?
Sophie heeft de buurtbewoners zelf benaderd door langs de deuren te gaan. Er is ook geadverteerd in het wijkkrantje. Door het hek open te zetten komen mensen langs en vragen wat zij aan het doen zijn.

Heb je tips voor andere mensen die een groene buurt project willen starten?
Begin klein, maar zo snel mogelijk. Zodra je bezig bent wordt het voor mensen die de kat uit de boom kijken zichtbaar wat je aan het doen bent. Dan worden deze enthousiast om mee te werken. Als het alleen een plan is, blijft het ontastbaar en onduidelijk voor mensen en gebeurd er niks. Door gewoon te beginnen, begint er iets te rollen wat alleen maar groeit en succesvol kan worden.

Wat is het succes van het project?
Het succes is dat het altijd een open en toegankelijk houding heeft gehad. Het project heeft altijd continuïteit gehad, wat bijdraagt aan het succes.

Wist je dat er al andere groene buurtprojecten waren gestart in de omgeving of elders in Nederland?
Sophie heeft als eerste een groene buurtproject gestart in Den Bosch. Dat komt omdat zij hier al mee bezig was vanuit haar werk met community art projecten, kunst in de wijk. Zo kwam Sophie in contact met bewoners om hen leefomgeving te vergroenen of iets met voedsel te werken. Zoals samen eten, voedsel verbouwen, fruit aan te planten in de wijk etc. Later is zij zich meer gaan richten op voedsel verbouwen en mensen te verbinden.

Als je informatie nodig had, kon je deze goed vinden en waar heb je deze gezocht en gevonden?
Nu is Sophie is er van op de hoogte dat er op alle vlakken heel veel informatie en netwerken te vinden zijn. Vanuit alle hoeken zowel bestuurlijk, als door mensen die zelf met de handen in de aarde zitten wordt er gereageerd. Nu is er een overdosis aan informatie.

Ten tijde dat Sophie het project opstartte was er nog geen informatie beschikbaar. Ze is zelf op zoek gegaan naar mensen met de juiste kennis.

Ontbrak er een ondersteuningsbehoefte ten tijde van de opstart van het project tot aan de realisatie?
Sophie heeft ondersteuningsbehoefte gehad van de Koninklijke Nederlandsche Heidemaatschappij met de verkrijging van de Graafse Akker. Als klein meisje wist Sophie niet hoe ze bij grote projectontwikkelaars serieus hen plan konden indienen en rond de tafel konden gaan zitten. In eerste instantie kwamen zij niet binnen bij het bedrijf om hen plannen kenbaar te maken. Uiteindelijk in samenwerking met de KNHM is de juiste persoon gevonden en heeft er een gesprek plaatsgevonden. Zij waren erg enthousiast en de Graafse Akker werd meteen ingetekend in de bouwplannen. Daar waren ze heel blij mee op dat moment. Totdat de projectontwikkelaar geen toestemming van de gemeente kreeg om te bouwen, dus de Graafse Akker mocht ook niet opgezet worden.

Ze waren weer terug bij af en de moed zakte in de schoenen. Totdat Sophie betrokken is geraakt bij een club die Landbouwactiekamp organiseert op verschillende locaties. Hier worden o.a. workshops, acties en lezingen aangeboden over alles wat met voedsel en zaden te maken heeft. Sophie gaf aan dat ze nog een stuk ongebruikt land wist, om het daar (ongevraagd) te organiseren. Een week lang stonden er ineens 200 tenten, 3 grote workshoptenten en een markt georganiseerd voor de buurt.

Dit zag de grondeigenaar en had in de gaten dat zij wel wat konden organiseren. Er werd een nieuwe functie gerealiseerd voor die plek en werd alsnog beschikbaar gesteld voor de Graafse Akker. Hier moest dus eerst een illegale actie aan voorafgaan om te laten zien wat zij in huis hadden. Directe actie is een middel om iets gedaan te krijgen, zodat je niet tegen de muur aan blijft lopen. Er is nu ook een legale pachtovereenkomst afgesloten tussen beide partijen.

Heb je contact gehad met de gemeente, hoe verliep dit?
Er is contact geweest met de wijkmanager wat stroef verliep. In eerste instantie wist deze niet goed wat ze met buurtprojecten aan moeten, omdat het te onbekend was. Er begint hierin wel beweging in te komen en staan meer open voor communicatie.

Een stuk van de Graafse Akker is nog steeds illegaal bebouwd, zonder overeenkomst. De wijkmanager kwam er wel een promotiefilmpje opnemen voor ‘het beste nieuwe idee van de stad’. Sophie neemt dit op als een compliment.

In januari is er een fietstocht georganiseerd langs de verschillende buurtprojecten voor zo’n 25 ambtenaren. Bij elk project werd de achtergrond en het doel verteld. Zo is het beeld van een groen buurtproject voor de ambtenaren uit verschillende lagen wat helder geworden. Hierdoor wordt Sophie nu benaderd vanuit de gemeente. Dit heeft dus een positief effect gehad.

Met een groene duim ben je een groene duim ambassadeur, een soort held, voel je jezelf zo?
Sophie voelt zich geen held. Ze voelt wel dat ze pionierswerk heeft gedaan en daarin ligt een rol om andere initiatieven te helpen om op te starten. De paden zijn steeds makkelijker te bewandelen en dat voelt als een stimulering.

Heb je nog andere ideeën waarop we de succesverhalen bekend kunnen maken?
Sophie gelooft in de lokale kracht die om een project heen hangt. De personen van de Graafse Akker staan altijd open om anderen mensen te helpen.

Voor meer info
Website          www.transfarmers.nl
Email              info@transfarmers.nl
Facebook       https://www.facebook.com/degraafseakker