2020 11 Stoeptegelspleetkrijtstadsnatuur

Vanuit Frankrijk kwam afgelopen jaar via Engeland een nieuwe manier van 'natuur delen' naar Nederland: krijten op tegels. Dat kwam goed uit, om verschillende redenen.

Ten eerste was het woord 'stoeptegelspleetplant' door een zekere Willemien Troelstra uitgevonden om kleine eigenwijze plantjes onder de aandacht te brengen die in het stedelijke gebied zich hartstikke op hun gemak voelen en de menselijke ijver alles te willen bestraten weten te waarderen. Ze groeien gewoon tussen de spleetjes van aanliggende tegels door. Zeg maar zoals ze gewend zijn dat te doen in rotsachtige omgevingen, waar ze oorspronkelijk vandaan komen.

Tegelijkertijd kwamen er enkele boeken op de markt die over de stadsnatuur handelden. Een handige gids bijvoorbeeld die het tot de shortlist wist te schoppen van Beste Natuurboek van afgelopen jaar, de Jan Wolkersprijs. Deze Stadsflora van de Lage Landen laat je door middel van bloemkleuren de namen ontdekken van planten die in de stad groeien. Daarbij wordt eerst uitleg gegeven over enkele termen die er voor verschijnselen in die stadsnatuur worden gebruikt.

Zo is het bijvoorbeeld handig om het onderscheid te weten tussen archeofyten, planten die vóór 1500 hun plek in ons land vonden, en neofyten, die na dat jaar Nederland hebben gekoloniseerd. Verder zijn er adventieven, wachtkamersoorten en tuinvlieders, die elk een methode van de verhuizing van plantensoorten moeten aangeven: van een balkon naar de muurrichel, per ongeluk meegekomen met handelswaar of uit het Middellandse Zeegebied, maar zich hier in stadse warmte ook lekker lijkt te voelen en tot invasieve exoot uitgroeit door te gaan woekeren in deze voor hem vreemde omgeving.

De stadsnatuur is 'booming'. Niet alleen omdat er veel over geschreven wordt tegenwoordig of omdat die invasieve exoten zich zo ijverig voortplanten, maar ook omdat je tegenwoordig meer soorten (planten, in dit geval) in de stad vindt dan op het platteland. Het bestaat uit zoveel verschillende soorten plekjes dat het mogelijk is om vele soorten tevreden te stellen. Elke plant zijn eigen ideale omgeving.

Nog een derde reden waarom dat Franse krijten op tegels goed uitkwam, is de corona-crisis. Natuurexcursies werden afgelast: wandelen in een groep mag niet.

Eind van het jaar vindt altijd de Eindejaars Plantenjacht plaats: kijken welke planten er op dat moment nog groeien. De organisatie heeft opgeroepen dit keer de namen met krijt op de tegels te schrijven. Zoals het krijten vorig jaar een rage in Frankrijk werd.

Dat betekent voor iedereen een gratis excursie door de stadsnatuur. Hopelijk ook in Amstelveen.
 

Ton Zijp
Natuurgids IVN Amstelveen

Het is verboden deze column te dupliceren of te gebruiken zonder uitdrukkelijke toestemming van de schrijver/fotograaf/tekena(a)res.