Spotlight on #1: De vliegenzwam

Het is herfst en hoewel paddestoelen het hele jaar te vinden zijn is de herfst met regen en nog een warme grond ideaal voor het als bij toverslag verschijnen van paddestoelen. Die snelheid is mogelijk omdat alles al ondergronds aanwezig is. Alle cellen hoeven alleen water op te nemen.
Vraag een kind om een paddenstoel te tekenen en er komt iets roods met witte stippen op papier. Het kinderliedje over kabouter Spillebeen zal daar zeker medeverantwoordelijk voor zijn. Maar deze algemene voorkomende paddenstoel is helemaal niet onschuldig. De vliegenzwam (Ammanita muscaria) is net als alle ammanieten giftig. Die giftigheid werd vroeger gebruikt door stukjes in melk te leggen. Vliegen kwamen eropaf en werden vergiftigd wat dus de naam verklaard. Het tweede deel van de latijnse naam (muscaria) verwijst ook naar de vlieg die wetenschappelijk Musca heet. De paddenstoel heeft ook hallucinerende stoffen maar het gebruik daarvan is vanwege de giftigheid niet aan te bevelen. De witte stippen zijn resten van het vlies dat tijdens het opkomen op de hoed achterblijft. Het ligt los dus na een flinke regenbui kun je ook volledig rode vliegenzwammen vinden. Ze groeien is symbiose met voornamelijk berken en eiken wat betekend dat zowel de bomen als de schimmel profiteren van de samenwerking. De schimmeldraden in de grond vormen het grotere deel van de schimmel en omhullen de haarwortels van de gastheer en die leveren voedingstoffen aan de boom en de schimmel krijgt daarvoor suikers terug. De paddenstoel is een tijdelijke verschijning en produceren sporen. Na het kiemen van de sporen moeten  mannelijke en vrouwelijke (Bij schimmels benoemd als + en -) schimmeldraden versmelten.

Wil je meer leren over schimmel en zwammen en het herkennen van paddenstoelen? IVN Helmond heeft een werkgroep Paddenstoelen waar leden zich bij aan kunnen sluiten. Geen lid? Voor een klein bedrag ben je lid en kun je aan deze of een van de vele andere activiteiten deelnemen. Zie Lid worden. Ben je nieuwsgierig geworden dan is de komende paddenstoelenwandeling op de Refelingse heide een mooi startpunt.