Haaksbergen
Landschap
woensdag05okt2022

Verslag wandeling Natuur en Industrie 2 oktober

Boeldershoek en Twekkelo.

Het was een leuke wandeling in een verrassend gebied. Marian en Sytske waren onze gidsen. 

Eerst werd uiteengezet welke industrie er bedoeld werd: Twence afvalverwerking en zuivelboerderij en zoutwinning.

De insteek om eens een gebied te bezoeken, waar je van denkt???? Is dat een natuurgebiedje zo tussen industriegebied ingeklemd.

Zoutindustrie

Marian begon eerst te vertellen over de zoutwinning. huisjeWe stonden bij een groen zouthuisje. Het begon in 1887. Er werden in de tuinen van kasteel Twickel proefboringen gedaan naar drinkwater. Teleurstelling, geen water, maar zoutwater kwam er via de boringen omhoog.  Er bleken steenzoutlagen in de bodem te zitten die wel 225 miljoen jaren oud zijn. Deze herinneren aan een binnenzee die hier ooit was, maar door hoge temperaturen is die verdampt. Pas in 1919 begon de Koninklijke Nederlandse Zoutindustie met het delven van zout. Via buizen wordt het water door middel van warm water opgepompt en naar AKZO gevoerd (nu Nobian).

Leren om landschap te bekijken en daaruit lezen wat er zou kunnen zijn of geweest is. Marian noemde de zouthuisjes treffend, de leestekens van het landschap. 

Eerst waren er boortorens omdat er bovengronds een pompinstallatie was. Tegenwoordig zijn het zouthuisjes. In de toekomst komen er misschien rond Haaksbergen ook wat. Maar die zullen er anders uitgaan zien. Rond dak met sedum en er komt beplanting rondom.

Marian wees ons op het coulisselandschap. Een weitje en rondom struikenhagen en bomen her en der. Hier kunnen dieren zich goed ophouden. Goed voor de reeën en hazen, fazanten, vogels en insecten enz.

SytskeSytske vertelde over het natuurgebied waar we bij het wandelroutebord in zouden gaan. Het gebied is van meerdere eigenaren. Twence heeft met het Waterschap het voortouw genomen om voor elkaar te krijgen om het gebied een natuurlijke uitstraling te geven. Bij de herinrichting is aandacht voor de vele functies: waterberging, recreatie, biodiversiteit bewerkstelligen. En de Boeldershoek bergt een berg vuil onder de oppervlakte natuurlijk.

Vroeger waren de Twekkelerbeek en de Strootbeek waterwegen waar het water zo snel mogelijk moest worden afgevoerd. De beken waren recht en diep. Nu worden deze beken verondiept en versmalt en hebben ze weer bochten (meanderen) en mogen ze overstromen bij veel regenval. Er zijn retentiegebiedjes aangelegd.

Langs het paadje stond een sleedoorn, groeiend op zure grond. Het is een echte voorjaarsbode, ze bloeit het allereerst en ruikt naar amandel. Daarna komen er pas blaadjes aan de struik. We mochten allemaal even proeven van deze blauwe steenvrucht. Wat een tegenvaller: vies wrang, bitter. Van een klein stukje bes had je al een stroeve mond. Schlee betekent stroef!! Maar als de vorst erover heen is gegaan zouden ze lekkerder zijn en kan je er gin van stoken. Volgend jaar komen we weer zei een mevrouw om de gin te proeven! De doorns of stekels werden vroeger verzameld. Gebruikt als worstepinnen om de worsten dicht te maken als het vlees na de slacht werd verwerkt.

 De zwarte els heeft tegelijkertijd verschillende knoppen aan de boom (mannelijke hangende snotterbellen, zwarte vrouwelijk bolletjes en die van dit jaar de groene en die voor volgend jaar alweer in aanleg). Sytske zei zulke dingen beginnen me door de cursus ineens op te vallen.

We liepen langs een  bruine ROESTSLOOT. roestslootMarian pakte een stok en liet zien dat het een sloot met kwel was. Denk je dat het een vieze verontreinigde sloot is met olie. Pak dan een stok en door het water even aan te raken breekt het vliesje wat erop ligt. Dan is het geen olie.  Olie blijft aan elkaar plakken. IJzerbacteriën zijn een teken van kwel, dat is grondwater dat aan de oppervlakte komt. Kwelwater komt diep uit de grond. Zodra ijzerhoudend kwelwater aan de oppervlakte komt zal het opgeloste ijzer oxideren en neerslaan en roestbruin kleuren.

Bij het retentiegebied zien we dat er laagtes zijn in de openvlakte. IN de bodem zit een keileemlaag, (harde laag, vermalen grind en zand) die er door de ijstijden is gekomen en die ondoordringbaar is. Het gras is gemaaid op een stuk na, waar ze insecten en andere dieren de kans geven daarin te overwinteren. We lopen de (vuilnis)berg op en zien aan de ene kant uitzicht op afval van Twence en keren we ons om zien we een natuurlijk landschap. Hier is het zomers een waar bloemenparadijs zegt Marian die er dagelijks wandelt.

Twence Afvalfabriek

natuur en industrie twenceTwence verbrandt afval nadat ze het eerst gescheiden hebben. Tegenwoordig wordt een deel vergist en daar krijgen ze ook energie van net als van de verbranding. De energie wordt via buizen bovengronds naar Akzo getransporteerd en ook is er een warmteproject naar Grolsch en naar woongebied. Resten van het afval gaan ook nog naar wegenbouw. De buizen worden gemaskeerd door struiken.

Hier leven ook Oehoes. Ze hebben al veel jongen gekregen in de afgelopen jaren, 34. De Oehoe kan hier zijn kostje wel bij elkaar scharrelen: muizen, vogels en hij leeft in een gebied waar de mens hem niet stoort.

We lopen langs een groene container, hier heeft een imker zijn bijenkasten staan. Dit zegt al wel dat het een biodivers gebied is.

Dan neemt Marian ons mee naar de Russen! Pitrus, met schuimlaagje binnenin, dat je als kind er uit prutste, was olielamplont vroeger. Biezenknop werd vroeger gebruikt om stoelen te matten. Er werd een beflijster gehoord(tikgeluid) en gezien, vliegend.

Dan lopen we over een smal paadje langs een weiland met allerlei begroeiing.  Blauwe bloem; Cichorei, in de oorlog koffiesurrogaat. We komen op de asfaltweg. Er staan ijzeren groene kasten met slot in de weides. Daar zitten pompinstallaties in om het zoutwater verder te pompen.

Zuivelboerderij Dan lopen we op de asfaltweg en zien een groot vierkant gebouw met houtlaag eromheen. Dat is de zuivelboerderij. In 1981 klein begonnen in de stal met zuivelprodukten te maken voor de verkoop in de buurt. Dat liep goed en nu is het een fabriek. De boeren die de melk leveren houden de koeien 120 dagen buiten, 6 uur per dag minimaal. De koeien liggen heel luxe op matrassen! En ze kunnen een massage krijgen bij de borstelrollen. De fabriek gebruikt zonne-energie en recyclet materiaal. Ze zuiveren hun eigen water.

natuur en industrie

 We hebben veel struiken met vruchten gezien. We bekijken de  Kardinaalsmuts met vruchten die op de vroeger kardinaalsmutsen leken. De Gelderse roos met mooie rode bessen worden door de vogels gegeten als de vorst erover is geweest. Vooral pestvogels zijn er dol op en wat heel bijzonder is de pestvogels geven de bes aan elkaar! Meidoorn en Sleedoorn.
Jammer genoeg zagen we nog geen herfstkleuren bij de bomen.
Het was een leuke IVN wandeling, waardoor je toch weer anders kijkt naar Twekkelo en de Boeldershoek.

verslag: Hermien Lankheet