Verslagen van lezingen en excursies

Op 12 maart 2026 hield René Dantuma een presentatie over de Onlanden. Hij is natuurgids voor Natuurmonumenten en heeft als eindwerkstuk voor de IVN-natuurgidsenopleiding een natuur- en landschapsgids over de Onlanden geschreven.

René begon met een uitleg waarom de Onlanden is ingericht. De Onlanden is een waterbuffer die moet voorkomen dat er wateroverlast ontstaat in Groningen. Daarnaast is het een natuurgebied. Het water dat van het hoger gelegen Drentse plateau komt, stroomt steeds sneller naar het noorden. Voor een deel komt dat, omdat er steeds méér regen in korte tijd valt en de grond dit niet goed opneemt. Dit vormde de noodzaak om een waterbuffer in te richten. Overigens zal binnen korte tijd deze waterbuffer een verdubbeling in capaciteit krijgen. Er zit de nodige spanning tussen de doelstellingen van de waterschappen en natuurorganisaties. De variatie in waterhoogte met betrekking tot de natuurdoelstellingen mag niet boven de vijftig centimeter komen, vooral vanwege het aanwezige riet. Vanuit het waterbeheer is in sommige gevallen negentig centimeter gewenst om garanties met betrekking tot het waterbeheer te kunnen geven. Tot nu toe zijn beide partijen er altijd uitgekomen, dus er is hoop voor de toekomst.

Op het gebied van natuur is de Onlanden een heel interessant gebied. In de loop van de jaren zijn er verschillende fasen van ontwikkeling. De pioniersfase, de rietfase en de verruiging. Hieraan gekoppeld is het ontstaan van de soortenrijkdom van planten en dieren en dan in deze presentatie met name vogels. Door veel afbeeldingen en video’s kwam elk van deze fasen goed tot z’n recht. De prachtige foto’s en video’s lieten zien dat de Onlanden een geweldig natuurgebied is.

Natuurlijk zijn er vogels die zeer kenmerkend zijn voor zo’n fase. Een foto én filmpje van de roerdomp is daarvan een voorbeeld. Het voelt bijna als valsspelen als deze hoogst zeldzaam zichtbare vogel gewoon op korte afstand te filmen is. Ook de aanwezigheid van de zeearend is gewoon aan het worden. Het is nog maar kort geleden dat je naar Oost Duitsland moest om deze vogel waar te nemen. Nu vliegen de arenden gewoon over de Onlanden.

Er was erg veel belangstelling van deze presentatie. Leo Stockmann die als scheidend voorzitter de inleiding en afsluiting deed, gaf dan ook aan dat de wandelingen in de Onlanden die veel bezoekers al maken, meer waarde krijgt door deze presentatie.

Foto: Monique Kok