Monumentale bomen in Eelde-Paterswolde
10.0 KM(Tekst website Gemeente Tynaarlo)
Alle bomen zijn bijzonder, maar enkele hebben een extra waarde toegekend gekregen. Bijvoorbeeld omdat ze uitzonderlijk oud zijn, omdat ze bij een speciale gebeurtenis zijn geplant, of omdat ze van een zeldzame soort zijn.
Tynaarlo is trots op deze bijzondere bomen en hecht grote waarde aan de instandhouding van dit ‘groene kapitaal’. Om deze bomen te behouden is bescherming noodzakelijk. Deze bomen krijgen daarom de status ‘monumentale boom’ en mogen niet zomaar gekapt worden.
De definitie voor een monumentale boom is: Een solitaire boom of boomgroep van minimaal 80 jaar oud en door zijn leeftijd en verschijning beeldbepalend, onvervangbaar voor het karakter van zijn omgeving en van groot belang voor het groene karakter van de gemeente Tynaarlo.
De route.
Deze route is samengesteld op basis van kaart- en tekstgegevens van de website monumentalebomen. Deze route gaat langs een selectie van een aantal van de monumentale bomen in Eelde-Paterswolde. De route begint bij de Vosbergen en eindigt bij het Kluivingsbos. De selectie is op basis van deze kaart.
Onderstaande routekaart van Google Maps voert ons langs alle bomen. De adressen staan ook steeds bij de boom vermeld.
https://maps.app.goo.gl/cZfziX81rDDucKaJ6
Beuken drieling Vosbergen
Dit is een Beuk (Latijnse naam: Fagus sylvatica).
Deze bomen staan op de locatie Ten noorden Museum Vossenberg, Paterswolde.. De bomen dateren uit de periode 1920-1930. De bomen zijn eigendom van stichtingen.
De bomen zijn niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte.
Historie over de boom: Deze boom staat op het Landgoed Vosbergen. Dit landgoed is sinds 1890 geleidelijk uitgegroeid van 45 tot 74 ha in 1936. De inrichting is grotendeels uitgevoerd door landschapsarchitect Vroom uit Glimmen. De leeftijd van de grootste bomen zal dus tussen de 130 en 85 jaar liggen. Gezien de omvang zullen deze bomen waarschijnlijk uit de latere periode stammen, mogelijk rondom de jaren dertig. De drie beuken vormen een markante eenheid op een in het oog vallende locatie op het landgoed Vosbergen, dat deel uitmaakt van de landgoederengordel Eelde-Paterswolde.
Op 17-11-2020 is dit object bezocht en de conditie is toen beoordeeld als goed.
De hoogte is vastgesteld op 23 m. De omtrek is vastgesteld op 380 cm.
Opmerking van de inspecteur: De gemeten omtrek betreft alleen de grootste van de drie.
Groene Beuk landgoed Vosbergen
Dit is een Beuk (Latijnse naam: Fagus sylvatica).
Deze boom staat op de locatie Vosbergerlaan kruising Zevenhuizerweg naast het parkeerterrein. De boom dateert uit de periode 1920-1930. De boom is eigendom van de gemeente.
De boom is zichtbaar vanaf de openbare ruimte.
Historie over de boom: De groene beuk staat aan de rand van het Landgoed Vosbergen. Het ruim 100 hectare grote gebied in voornamelijk Engelse landschapsstijl wordt gekenmerkt door een afwisseling van bos, open gedeelten en vennen. Het landgoed is sinds 1890 geleidelijk uitgegroeid van 45 tot 74 ha in 1936. De inrichting is grotendeels uitgevoerd door landschapsarchitect Vroom uit Glimmen. De leeftijd van de grootste bomen zal dus tussen de 130 en 85 jaar liggen. De geregistreerde beuk staat op een zichtlocatie bij een parkeerplaats. De groeiplaats is gunstig, de stamvoet kent beperkte schade die de boom zelf goed repareert. De structuur van de boom is sterk met een solide hoofdstam. De conditie is op dit moment goed.
Op 17-11-2021 is dit object bezocht en de conditie is toen beoordeeld als goed.
De hoogte is vastgesteld op 22 m. De omtrek is vastgesteld op 374 cm.
Opmerking van de inspecteur: op een hele kleine beschadiging na, die de boom zelf goed hersteld heeft.
Bruine beuk Hoofdweg 103a, Eelde
Dit is een Bruine beuk (Latijnse naam: Fagus sylvatica ‘Atropunicea’).
Deze boom staat op de locatie Eelde, Hoofdweg 103A (hoek Drostweg). De boom dateert uit de periode 1930-1940. De boom is eigendom van particulieren.
De boom is zichtbaar vanaf de openbare ruimte.
Historie over de boom: De bruine beuk is te vinden langs de Hoofdweg in Eelde, op de hoek naar de Drostweg. De boom staat voor een woning uit 1905. Dit zal ook de planttijd zijn van deze beuk. De boom staat goed in beeld vanaf de doorgaande weg. Het gaat om een gezond exemplaar met een stamomtrek richting 4 meter. Omdat de standplaats ook dicht bij de Drostweg is, zal de kroon regelmatig gesnoeid moeten worden om verkeershinder te voorkomen.
Op 13-6-2023 is dit object bezocht en de conditie is toen beoordeeld als goed.
De hoogte is vastgesteld op 17 m. De omtrek is vastgesteld op 370 cm.
Bruine beuk Eelde,Hoofdweg 134b
Dit is een Bruine beuk (Latijnse naam: Fagus sylvatica ‘Atropunicea’).
Deze boom staat op de locatie Gemeente Tynaarlo, Eelde, Hoofdweg 134b (langs de doorgaande weg). De boom dateert uit de periode 1900-1910. De boom is eigendom van particulieren.
De boom is zichtbaar vanaf de openbare ruimte.
De bruine beuk is te vinden aan de hoofdweg in Eelde. De boom heeft vanaf de planttijd (1900-1910) waarschijnlijk in de tuin van een pand gestaan, gebouwd eind 19e eeuw. Eind jaren zestig van de vorige eeuw is dit pand vervangen door nieuwbouw. Het gaat om een gezonde boom, die als groeiplaats een deel van de tuin van de eigenaar gebruikt. Ook het gedeelte van de zijde aan de weg is van groot belang voor deze boom. Aan de stoep langs de stamvoet is te zien dat de wortels daaronder door gaan om van het grasveld langs de weg te kunnen profiteren. De boom is van belang omdat er nog weinig van oud Eelde over is gebleven. De bruine beuk vervult nog steeds een beeldbepalende functie langs de drukke doorgaande weg.
Op 4-3-2022 is dit object bezocht en de conditie is toen beoordeeld als goed.
De hoogte is vastgesteld op 23 m. De omtrek is vastgesteld op 382 cm.
Bruine beuken Villa De Kamp
Dit zijn Bruine beuken (Latijnse naam: Fagus sylvatica ‘Atropunicea’).
Deze bomen staan op de locatie Gemeente Tynaarlo, Eelde, Hoofdweg 133. De bomen dateren uit de periode 1930-1940. De bomen zijn eigendom van particulieren.
De bomen zijn zichtbaar vanaf de openbare ruimte.
Historie over de boom: De registratie is voor twee monumentale bruine beuken, die beeldbepalend zijn op deze locatie en goed zichtbaar voor al het verkeer op de Hoofdweg in Eelde. Het huis in de tuin waarvan de bomen staan, genaamd Villa de Kamp, dateert van 1933. De beide bomen zijn sterk verschillend in kwaliteit. Het zuidelijke exemplaar heeft een grotere stamomtrek en een goede structuur. Het noordelijke exemplaar is minder ontwikkeld en de structuur is zwak doordat er een plakoksel is, die ver doorloopt in de dragende stam dus uitbreek gevoelig is. Van belang is dat de mindere boom intact blijft om het huidige beeld te behouden. Bomenwacht Drenthe heeft daarom een verankering ingebracht waardoor de veiligheid van de stam is verbeterd.
Op 30-7-2021 is dit object bezocht en de conditie is toen beoordeeld als goed.
De hoogte is vastgesteld op 28 m. De omtrek is vastgesteld op 397 cm.
Opmerking van de inspecteur: Dit betreft de metingen van de grootste en beste boom van de twee.
Driestammige es houtsingel Eelde
Dit is een Es (Latijnse naam: Fraxinus excelsior).
Deze boom staat op de locatie Gemeente Tynaarlo, Eelde, Hoofdweg 133, achtertuin in oude houtsingel. De boom dateert uit de periode 1860-1870. De boom is eigendom van particulieren.
De boom is niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte.
De registratie is voor een gewone es. De boom is waarschijnlijk lang gebruikt als ”stoof” (hakhout) in een oude houtsingel. Op basis van een foto van het bijbehorende huis, die genomen is kort na de bouw in 1933 en de bomen die op deze foto reeds zichtbaar waren, mag worden aangenomen dat deze boom tenminste 100 jaar oud is. Op Topotijdreis is de houtsingel duidelijk in kaart gebracht, deze singel is ingetekend vanaf 1850-1860 . Het gaat om een boom met een sterke stamvoet, lage vertakking, goed doorgaande hoofstammen en een gave brede kroon. De conditie is goed.
Op 30-7-2021 is dit object bezocht en de conditie is toen beoordeeld als goed.
De hoogte is vastgesteld op 32 m. De omtrek is vastgesteld op 435 cm.
Bruine beuk Villa Overveen
Dit is een bruine beuk (Latijnse naam: Fagus sylvatica ‘Atropunicea’).
Deze boom staat op de locatie Gemeente Tynaarlo, Eelde, 9761 EE, Hoofdweg 137. De boom dateert uit de periode 1870-1880. De boom is eigendom van particulieren.
De boom is zichtbaar vanaf de openbare ruimte.
Historie over de boom: De bruine beuk staat bij een statig huis met de naam ”Villa Overveen”. Het huis is gebouwd in 1870. Dit zal de periode zijn dat deze forse beuk is geplant. Het gaat om een boom met een goede conditie en een sterke structuur. Er zijn geen verzwakkingssymptomen gezien. Vlak naast de boom staat een treurbeuk. Deze is door de te korte plantafstand niet tot een hoge sierwaarde gekomen. Deze bruine beuk is samen met de bruine beuk aan de overzijde beeldbepalend voor het fraaie dorpsaangezicht op deze locatie.
Op 7-3-2022 is dit object bezocht en de conditie is toen beoordeeld als goed.
De hoogte is vastgesteld op 18 m. De omtrek is vastgesteld op 375 cm.
Goudes Villa Overveen
Dit is een Goudes (Latijnse naam: Fraxinus excelsior ‘Jaspidea’).
Deze boom staat op de locatie Gemeente Tynaarlo, Eelde, 9761 EE, Hoofdweg 137. De boom dateert uit de periode 1870-1880. De boom is eigendom van particulieren.
De boom is zichtbaar vanaf de openbare ruimte.
De goudes staat bij een statig huis met de naam ”Villa Overveen”. Het huis is gebouwd in 1870. Dit zal de periode zijn dat deze mooi uitgegroeide es is geplant. Het gaat om een boom met een goede conditie en een redelijk stabiele structuur. De ent bevindt zich 50cm boven het maaiveld. De onderstam is iets minder ontwikkeld dan de veredeling. In de kroon zien we lichte oudere stormschade. Er is geen verontrustende invloed van essentaksterfte te zien. Het gaat om een soort met hoge sierwaarde door de goudgele verkleuring in het najaar. De boom is goed zichtbaar vanaf de doorgaande weg en dat geeft dus een spectaculair beeld.
Op 5-9-2022 is dit object bezocht en de conditie is toen beoordeeld als goed.
Bruine beuk en esdoorn Villa Nova
Dit is een Bruine beuk (Latijnse naam: Fagus sylvatica ‘Atropunicea’).
Esdoorn Villa Nova
Dit is een Gewone esdoorn (Latijnse naam: Acer pseudoplatanus).
Deze bomen staat op de locatie Gemeente Tynaarlo , Paterswolde, Novastraat 7,. De bomen dateren uit de periode 1900-1910. De bomen zijn eigendom van particulieren.
De bruine beuk en de esdoorn staat in de voortuin van een pand met de naam Villa Nova. De villa is een Jugendstil huis, gebouwd in 1907, omgeven door een bijpassende, sfeervolle tuin. Deze tuin is in 1990 door de eigenaar onder architectuur aangepast aan de stijl van het huis met als middelpunt de eveneens geregistreerde monumentale Canadese esdoorn. De Novastraat één van de oudste straten van Paterswolde en op de kadastrale atlas van 1832 wordt de straat het Stralengat genoemd. Op verzoek van de toenmalige eigenaar en medebewoners is de straat in 1909 genoemd naar de villa. De boom is van belang door goede conditie en belevingswaarde dicht bij de doorgaande weg, daarom ook geregistreerd als waardevol bij de Bomenwacht Drenthe. De beuk is nooit hoog opgesnoeid geweest, we zien een lage vertakking en de doorrijhoogte aan straatzijde is gering. In het verleden was de gave stam bedekt met klimop en splitst zich via een plakoksel in twee delen. De stammen zijn op natuurlijke wijze verankerd. Op 28-10-2022 is dit object bezocht en de conditie is toen beoordeeld als goed.De hoogte is vastgesteld op 18 m. De omtrek is vastgesteld op 338 cm.
Opmerking van de inspecteur: Kroon uitgezakt, geringe doorrijhoogte, plakoksel maar natuurlijk verankerd.
Groene beuk Wilhelmina Bladergroenschool
Dit is een Beuk (Latijnse naam: Fagus sylvatica).
Deze boom staat op de locatie Boermalaan 6A, Paterswolde. De boom dateert uit de periode 1900-1910. De boom is eigendom van de gemeente.
De boom is zichtbaar vanaf de openbare ruimte.
Historie over de boom: Deze beuk behoort tot de meest waardevolle bomen op deze locatie die zijn overgebleven van de oorspronkelijke beplanting begin 20e eeuw. Het terrein is nooit dicht bebouwd geweest en was vroeger onderdeel activiteiten kleinschalige agrariërs. Mogelijk is de boom toen geplant. In 1964 is op het midden van het terrein de Professor Wilhelmina Bladergroenschool verrezen. De school heeft vanaf de start in 1964 tot 1999 een belangrijke plaats gehad in het onderwijsgebeuren van de drie noordelijke provincies. Het is nu wachten op een nieuwe bestemming. Het is van cultuurhistorisch belang dat de mooiste bomen op het terrein beschermd worden. De beuk staat momenteel wat verstopt tussen jongere bomen, maar kan een belangrijke rol spelen bij de herinrichting van het gebied. Het gaat om een gezonde boom.
Op 18-7-2020 is dit object bezocht en de conditie is toen beoordeeld als goed.
De hoogte is vastgesteld op 22 m. De omtrek is vastgesteld op 349 cm.
Bruine Beuk Wilhelmina Bladergroenschool
Dit is een bruine beuk (Latijnse naam: Fagus sylvatica ‘Atropunicea’).
Deze boom staat op de locatie Boermalaan 6, Paterswolde. De boom dateert uit de periode 1910-1920. De boom is eigendom van de gemeente.
De boom is zichtbaar vanaf de openbare ruimte.
Deze bruine beuk behoort tot de meest waardevolle bomen op deze locatie die zijn overgebleven van de oorspronkelijke beplanting begin 20e eeuw. Het terrein is nooit dicht bebouwd geweest en was vroeger onderdeel activiteiten kleinschalige agrariërs. Mogelijk is de boom toen geplant. In 1964 is op het midden van het terrein de Professor Wilhelmina Bladergroenschool verrezen. De school heeft vanaf de start in 1964 tot 1999 een belangrijke plaats gehad in het onderwijsgebeuren van de drie noordelijke provincies. Het is nu wachten op een nieuwe bestemming. Het is van cultuurhistorisch belang dat de mooiste bomen op het terrein beschermd worden. De bruine beuk staat bij de ingang naar het voormalige schoolgebouw. De boom staat goed in het zicht van de doorgaande weg met een fraaie eikenlaan. De beuk kan belangrijke rol spelen bij de herinrichting van het gebied. Het gaat om een gezonde boom.
Bruine beuk Brinkhovenlaan
Dit is een Bruine Beuk (Latijnse naam: Fagus sylvatica ‘Atropunicea’).
Deze boom staat op de locatie Brinkhovenlaan 14, Eelde-Paterswolde. De boom dateert uit de periode 1900-1910. De boom is eigendom van particulieren.
De boom is zichtbaar vanaf de openbare ruimte.
Historie over de boom: De bruine beuk is te vinden aan de Brinkhovenlaan in Eelde-Paterswolde. De boom staat naast een pand gebouwd in 1900. De beuk is in deze periode geplant door de grootvader van de vorige eigenaar als herdenking geboorte eerste dochter. Het gaat om een grote boom, goed zichtbaar vanaf de doorgaande weg en in een mooi ensemble met de woning.
Op 17-5-2024 is dit object bezocht en de conditie is toen beoordeeld als goed.
De hoogte is vastgesteld op 20 m. De omtrek is vastgesteld op 435 cm.
Opmerking van de inspecteur: De vertakkingen vanuit de hoofdstam ontspringen met een scherpe hoek. Mogelijk in de toekomst een kroonverankering inbrengen om het geheel te verstevigen. Bij volgende controle de aanhechtingen van de takken goed inspecteren.
Bruine beuk De Braak
Dit is een Bruine beuk (Latijnse naam: Fagus sylvatica ‘Atropunicea’).
Deze boom staat op de locatie Gemeente Tyaarlo, Paterswolde, 9765 CM, parkeerplaats De Braak, Hoofdweg 266 (standplaats oostoever vijver landgoed). De boom dateert uit de periode 1830-1840. De boom is eigendom van natuurbeschermingsorganisatie.
De boom is niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte.
Landgoed De Braak in Paterswolde bestaat uit een monumentaal parkbos met vijvers, imposante bomen en weilanden. Het parkbos is door tuinarchitect Roodbaard in de negentiende eeuw in de landschapsstijl ontworpen. In het voorjaar staan de percelen voor landhuis De Braak vol met allerlei bloeiende stinsenplanten. Het landhuis uit 1700 is eind 19e eeuw afgebroken en in 1916 werd het huidige boshuis gebouwd. We vermoeden dat de boom mogelijk tijdens de aanleg door de beroemde tuinarchitect is geplant. Het gaat om een boom op een mooie standplaats, goed in het zicht langs de rand van de vijver. De stamvoet is van buiten gaaf en goed opgebouwd. De doorgaande stam is hol en aangetast door houtskoolzwam. De reuzenzwam is volgens vermelding ook actief. De kroon is eenzijdig ontwikkeld door concurrentie van nabij staande bomen. De boom staat daardoor wat scheef, maar door de goed ontwikkelde trekwortels is de kans op omvallen te verwaarlozen. Helaas hebben jeugdige vandalen de boom november 2022 in brand gestoken. Natuurmonumenten is direct begonnen met blussen. Komende jaren gaan we zien of de boom overleefd.
Op 19-2-2025 is dit object bezocht en de conditie is toen beoordeeld als redelijk.
Opmerking van de inspecteur: De conditie van de beuk lijkt wat verminderd, maar de boom blijft toch behoorlijk goed in leven na de brand van 2022. De gaten die zijn geboord om de hitte af te voeren zijn inmiddels aanvoer dichtgroeien. Dat is een goed teken.
Tamme Kastanje Vennebroek
Dit is een Tamme kastanje (Latijnse naam: Castanea sativa).
Deze boom staat op de locatie Buitenplaats Vennebroek, Hoofdweg Paterswolde. De boom dateert uit de periode 1700-1750. De boom is eigendom van stichtingen.
De boom is zichtbaar vanaf de openbare ruimte.
De geschiedenis van Vennebroek gaat terug tot aan het begin van de zeventiende eeuw. In 1631 staat het goed voor het eerst beschreven. In 1689 verkreeg Vennebroek het recht van havezathe. De buitenplaats heeft vele eigenaren gehad. Het huidige ”herenhuis” Vennebroek werd gebouwd in 1848 in opdracht van Joan Hendrik van Iddekinge (gevelsteen) op de plaats van een ouder huis. In 1850 werd er aan de westzijde van het huis op bescheiden schaal een park aangelegd in Engelse Landschapsstijl. In 1985 verkocht de familie Camphuis het totale grondgebied en de gebouwen aan de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten.
De historische buitenplaats Vennebroek is van algemeen cultuurhistorisch belang als onderdeel van het beschermde gezicht Landgoederengordel Eelde – Paterswolde. Aan de tamme kastanje aan de rand van de vijver wordt een leeftijd van meer dan 300 jaar toegekend. Het gaat om een, gezien de hoge leeftijd, gave boom met een goede conditie. De boom heeft een sterk vertakte kroon waar snoeiwonden te zien zijn. Geen ingerotte delen waargenomen.
Op 17-11-2020 is dit object bezocht en de conditie is toen beoordeeld als redelijk.
De hoogte is vastgesteld op 23 m. De omtrek is vastgesteld op 510 cm.
Opmerking van de inspecteur: Enkele afgezaagde takken, maar voor het overige niet beschadigd.
Amerikaanse eik Kluivingsbosch
Dit is een Amerikaanse eik (Latijnse naam: Quercus rubra).
Deze boom staat op de locatie Kluivingsbosch, rand langs Groningerstraat, Paterswolde. De boom dateert uit de periode 1860-1870. De boom is eigendom van een natuurbeschermingsorganisatie.
De boom is zichtbaar vanaf de openbare ruimte.
Historie over de boom: De boom staat bij het Kluivingsbos, eigendom van Natuurmonumenten Dit bos bestaat uit eikenbos met stukjes weiland en hooiland aan weerszijden van het beekje de Leijenloop. Er wordt zo min mogelijk ingegrepen in het bos, waardoor een natuurlijk en gevarieerd bos ontstaat. Er groeien bijvoorbeeld ook veel varens. In het bos bevindt zich een oorlogsmonument. Het is een oud bos, op topokaarten in 1850 al zichtbaar. Er bevinden zich naast de eik nog twee grote geregistreerde beuken. Het gaat om een mooi uitgegroeide beeldbepalende boom, goed zichtbaar vanaf de doorgaande weg.
Op 15-3-2021 is dit object bezocht en de conditie is toen beoordeeld als goed.
De hoogte is vastgesteld op 16 m. De omtrek is vastgesteld op 379 cm.
Amerikaanse eik Kluivinghsbosch
Dit is een Amerikaanse eik (Latijnse naam: Quercus rubra).
Deze boom staat op de locatie Kluivinghsbosch, rand langs Groningerstraat, Paterswolde. De boom dateert uit de periode 1860-1870. De boom is eigendom van natuurbeschermingsorganisatie.
De boom is zichtbaar vanaf de openbare ruimte.
Historie over de boom: De boom staat bij het Kluivingsbos, eigendom van Natuurmonumenten Dit bos bestaat uit eikenbos met stukjes weiland en hooiland aan weerszijden van het beekje de Leijenloop. Er wordt zo min mogelijk ingegrepen in het bos, waardoor een natuurlijk en gevarieerd bos ontstaat. Er groeien bijvoorbeeld ook veel varens. In het bos bevindt zich een oorlogsmonument. Het is een oud bos, op topokaarten in 1850 al zichtbaar. Er bevinden zich naast de eik nog twee grote geregistreerde beuken. Het gaat om een mooi uitgegroeide beeldbepalende boom, goed zichtbaar vanaf de doorgaande weg.
Op 16-3-2021 is dit object bezocht en de conditie is toen beoordeeld als goed.
De hoogte is vastgesteld op 16 m. De omtrek is vastgesteld op 481 cm.
Dit is het einde van de route, maar er zijn nog veel meer bomen te ontdekken!
Groet: Sjouke Bouius
