Rondje Spookverlaat en Oostvaart

Wat een bijzonder, uniek landschap zien we voor ons, de circa 20 deelnemers aan deze tocht. We staan op de Galgweg en horen dat dit gebied rond het jaar 0 moerasgrond was, tot de Romeinen kwamen. De vondsten uit deze tijd zijn nog altijd te bewonderen in museum Hazerswoude-Dorp. Door klimaatverandering (stormen, orkanen) vertrokken de Romeinen weer. Rond het jaar 1000 kwamen (via de Rijn) weer mensen naar dit gebied. Het werd drooggelegd door de horigen van de graaf van Holland. Zo ontstonden de unieke percelen van 1250 m lang (slagen landschap), die nu nog steeds goed zichtbaar zijn. De hoger gelegen kades werden vaak gebruikt om naar de kerk te gaan.
Aan de andere kant van de weg ligt het gebied waar turf werd afgegraven. We horen over de droogmakerijen, de Noordplas en de Zuidplas (bij Waddinxveen), de lintdorpen en de resten van de Vlaardingen cultuur (3000 jr. voor de jaartelling).

Ondertussen zien we meerkoeten met hun kleinere en grotere jongen en het bijzondere plantje: beekpunge, dat langs beekjes en rivieren groeit (niet te verwarren met het vergeet-mij-nietje).
We leren het verschil tussen de speerdistel en de kruldistels. De speerdistel is niet alleen belangrijk voor insecten en hommels, maar het zaad is ook erg geliefd bij puttertjes.

Terwijl we veel informatie krijgen over de acht molens die hier (vanaf de Rijn) oorspronkelijk stonden en over boezemwater en gemalen, volgen we met onze ogen de visdiefjes die zich pijlsnel op het water storten. Bij het Spookverlaat horen we niet alleen de geschiedenis van Amalia en Frederik, maar ook over de aanleg van de N11 en de ruilverkaveling.

Langs het water zien we vele soorten wilde planten: Jacobs kruiskruid, boerenwormkruid, knoopkruid, raapzaad, wilde pastinaak, de gewone berenklauw (niet te verwarren met de Perzische of Kaukasische berenklauw), vogelwikke, smeerwortel, watermunt, waterweegbree, wolfspoot, kalmoes, egelskop, zwanenbloem, egelboterbloem (waarschijnlijk), pitrus en de zaden van de gele lis.
Kees geeft uitleg over lintbloemen, buisbloemen en composieten (samengestelde bloemen).
Waarna Ans weer veel informatie geeft over de wipmolens en de kleuren waarin die werden geverfd. (Protestanten gebruikten blauw of groen, katholieken rood).
Dan ontdekt een van de deelnemers een sabelsprinkhaan in het hooi. Voor iedereen goed te zien, omdat hij eerst op enkele deelnemers springt voordat hij wegvliegt.

Bij het sluisje verbazen we ons over het hoogteverschil van het water en horen we dat pas de laatste 100 jaar beton beschikbaar is om sluizen te maken.

Wat een hoop interessante informatie. Ans laat nog een zwanenmossel zien en Kees laat ons waterpeper proeven, die plant vergeten de proevers zeker niet meer!

Precies om 16.30 uur zijn we terug op ons startpunt, waar de gidsen worden bedankt met applaus voor deze bijzondere, informatieve en gezellige middag.

Cora Konings
Zondag 19-7-2026

Waterweegbree
Foto van een speerdistel
Speerdistel
Sluisje bij een vaart met op de achtergrond een molen
Sluis
Blauwe wipmolen
Blauwe wipmolen