Op zaterdag 30 mei kwamen IVN’ers samen in Winschoten voor de regiodag. Na de koffie viel de groep uiteen, want er waren drie excursies om uit te kiezen. De Kiekkaste bij Nieuwe Statenzijl, de kolken bij De Gaast, en een lezing over hoe het Oldambt door de eeuwen heen is gevormd. Eén dag, één landschap, en toch drie heel verschillende manieren om ernaar te kijken.
Vogels kijken bij de Kiekkaste
Met Aart Jan Langbroek als gids reed een deel van de groep naar Nieuwe Statenzijl. Onderweg stopten we bij een afgegraven slaperdijk, waar je goed kon zien hoe het oude land was gedaald en het nieuwe land juist hoger lag. Bij de spuisluizen kregen we uitleg over de vismigratie en de lange weg die de paling aflegt. Daarna liepen we over een smal vlonderpad door manshoog riet naar de kijkhut. Daar bleek het een rijke ochtend: baardmannetjes, lepelaars, een blauwborst en zelfs een waterral. Kort na ons vertrek werd er nog een zwarte ooievaar gespot, en twee uur later vier rode wouwen.
Kolken en dijken bij De Gaast
Een tweede groep ging met Gerrit Smit en Alidus Hofsteenge naar De Gaast. Eerste stop: de Kompenkolk, ontstaan door een dijkdoorbraak ergens eind zestiende eeuw. De kolk is zo’n vijfenhalve meter diep, maar onder het water zit drieënhalve meter slik. Daardoor is er onder water weinig leven. Juist daarom baggert werkgroep Oldambt de kolken uit en schoont de randen op. Bij Oudeschans werkte dat al goed. Daarna wandelden we de Gaast in, waar de Westerwoldse Aa stroomt. In de jaren zestig rechtgetrokken, begin deze eeuw weer in oude staat hersteld, met al zijn kronkels en moerassige delen.
Duizenden jaren in twee uur
Wie liever binnen bleef, schoof aan bij de lezing van Hendrik van der Ham over de landschappen van Oldambt en Westerwolde. In twee uur nam hij ons mee van de ijstijd, het Saalien, tot de vorming van hoogveen en de vruchtbare kleigronden. De Dollard stroomde regelmatig over wat nu Oldambt heet, tot de inpoldering ruimte maakte voor enorme economische groei. Denk aan de graanrepubliek. En zo kwamen we via het Oldambtmeer en de Blauwe Stad uit in het heden. Een zeer bevlogen verteller, die duizenden jaren liet samenvallen in één middag.
Foto’s: Ernst Flentge & Monique Winters.
