Vrijwilligers

IVN is een organisatie die mensen lokaal bij de natuur betrekt. Dat doen we op scholen, in de zorg, in Nationale Parken en in dorpen en buurten. De 165 afdelingen spelen hierin een belangrijke rol. De vereniging telde eind 2019 ruim 26.000 leden, een netto groei van bijna 1500 leden ten opzichte van 2018. Daarnaast hebben veel afdelingen lokale donateurs - in 2019 waren dat er ongeveer 3600.

Bereikmeting

Elk jaar leveren de afdelingen gegevens aan om een overzicht te krijgen van de activiteiten van IVN als geheel. Deze activiteiten worden georganiseerd door de actieve vrijwilligers in de afdelingen. Vorig jaar kwamen we uit op een schatting van 6.500 actieve vrijwilligers. Een aantal dat langzaam terug loopt. Daarnaast waren ook nog zo’n 800 tot 1000 vrijwilligers actief in grotere projecten van IVN, zoals Schone Rivieren en Tiny Forest. Dat aantal groeit de laatste jaren gestaag.

Vrijwilligerscursus Natuur en recreatie IVN BrabantIn 2019 organiseerden afdelingen bijna 10.000 activiteiten, waarmee ze ruim 180.000 mensen bereikten. Het aantal activiteiten ligt wat lager dan de jaren ervoor, wat mogelijk verklaard kan worden uit het feit dat vrijwilligers, jong en oud, het in het algemeen steeds drukker hebben en minder tijd hebben voor hun vrijwilligerswerk. Ook het totaal aantal deelnemers aan de activiteiten ligt wat lager dan in 2018.

 Deelnemers                                                        Aantal        

  • Excursies                                                      3080                                  50800
  • Lezingen en presentaties                          380                                    10200
  • Workshops/cursussen/trainingen           150                                    4800
  • Open dagen/markten                                240                                    8900
  • Activiteiten voor ouderen                         930                                   12800
  • Natuur- en landschapsbeheer                 1260                                 13270
  • Inventarisaties                                            980                                    6820
  • Overige activiteiten                                    380                                   15990
  • Activiteiten op scholen                              1200                                 40560
  • Activiteiten jeugdclubs                              490                                    6560
  • Overige jeugd en jongeren                       450                                    9580

Cursushuis

Het Cursushuis ondersteunt afdelingen met hun cursussen, door standaardmateriaal te leveren, maar bijvoorbeeld ook met advies en handige handleidingen. Veel vrijwilligers worden door hun afdeling opgeleid tot gecertificeerd Natuurgids, Natuurouder, Schoolgids, Jeugdbegeleider, Klimaatgids of Landschapsgids. Daarin staan natuur én didactiek centraal. Daarnaast organiseren IVN’ers een breed scala aan groene cursussen, zoals vogelcursussen, insectencursussen en paddenstoelencursussen. In 2019 werden door de afdelingen zo’n 150 cursussen en trainingen georganiseerd met in totaal zo’n 4800 deelnemers. De 13 natuurgidsenopleidingen leverden in 2019 ruim 300 nieuwe natuurgidsen op!

Statutentraject afgerond

Het statutentraject is begin 2018 gestart. Het doel was om afdelingen de gelegenheid te geven hun statuten te moderniseren en tegelijkertijd de statuten van de afdelingen weer aan te laten sluiten op de gemoderniseerde statuten van de landelijke vereniging. In eerste instantie was het de bedoeling dat het traject eind 2018 zou worden afgerond. Eind 2018 is besloten het traject met een jaar te verlengen, omdat veel afdelingen al wel in procedure zaten, maar nog niet klaar waren. De afdelingen zijn hierin gefaciliteerd met formats voor ALV’s, modelstatuten, een aantrekkelijke overeenkomst met een notaris en een financiële bijdrage van de landelijke vereniging. Eind 2019 hadden 99 afdelingen nieuwe statuten en waren de statuten van nog 11 afdelingen in de afrondende fase van hun procedure. De overige afdelingen hebben niet met het traject meegedaan.

1 IVN

In 2018 werden de dioloogsessies afgerond. In dit traject hebben we met onze vrijwilligersachterban nagedacht over een betere samenwerking, en een nauwere relatie tussen vrijwilligers en beroepskrachten. Vervolgens werd in 2019 een traject gestart waarin is onderzocht of en hoe IVN weer één organisatie kan worden. In december is door de Landelijke Raad van de vereniging IVN en door de Raad van Toezicht van de stichting IVN besloten om in 2020 beide organisaties in elkaar op te laten gaan.

Samen met vrijwilligerconsulenten, actieve leden en projectleiders is er een aanpak samengesteld om IVN’ers (beroepskrachten en vrijwilligers) beter te laten samenwerken en nieuwe vrijwilligers te verwelkomen. De versie voor IVN beroepskrachten was eind 2019 gereed, de versie voor vrijwilligers volgt begin 2020. Ook de uitrol volgt in 2020. De aanpak geeft  handvatten om vorm en inhoud te geven aan 1IVN; hoe kunnen we samen meer bereiken?

Pionierstraject 2019

In het voorjaar van 2019 is het eerste Pionierstraject afgerond. In het Pionierstraject krijgen vrijwilligers en beroepskrachten handvatten om nieuwe aanpakken en structuren te ontwikkelen om nieuwe vrijwilligers en bestaande leden actief te betrekken bij de missie van IVN. IVN Rijk van Nijmegen heeft op deze manier een nieuwe impuls gegeven aan het activeren van leden, bij IVN Almere is een aanpak ontwikkeld om bezoekers van de Floriade kennis te laten maken met IVN en vanuit IVN Leiden is klein initiatief rond een groene bakfiets gegroeid naar een volwaardig afdelingsonderdeel.

In 2019 is het traject naar een online traject aangepast en gericht op afdelingen die aan de slag willen met het betrekken van nieuwe vrijwilligers en het activeren van bestaande leden. Tien leden vanuit vijf afdelingen, IVN Nieuwegein, IVN Leidse regio, IVN Delft, IVN Amsterdam en IVN West-Friesland zijn in november gestart. Vrijwilligersconsulenten zijn ook aangesloten, zodat zij de opgedane kennis ook in hun regio kunnen gaan aanbieden.

Ledenpanel

In 2019 is IVN gestart met het opzetten van een ledenpanel. Het doel van het ledenpanel is om meer contact te hebben met geïnteresseerde leden en hen al in een vroeg stadium betrekken bij campagnes en projecten. Met het online ledenpanel kunnen we in de direct toetsen of plannen aansluiten bij wat leden belangrijk en wenselijk vinden. Het ledenpanelteam bestaat uit vier vrijwilligers en vier beroepskrachten. In 2019 zijn twee enquêtes uitgestuurd: de eerste enquête was een test, de tweede enquête had als onderwerp het Cursushuis van IVN. De uitkomsten zijn zeer nuttig voor de verdere ontwikkeling van het Cursushuis. Het panel bestond eind 2019 uit ruim 80 leden.

Pilottraining continuïteit bestuur

Veel IVN-afdelingen zijn op zoek naar invulling van hun besturen. Dat gaat niet altijd zonder moeite. Om besturen te ondersteunen hun bestuurswerk anders in te vullen, van elkaar te leren en aantrekkelijke profielen voor bestuursfuncties te ontwikkelen hebben in 2019 een pilot gedraaid met de Utrechtse IVN-besturen. Tijdens een bijeenkomst met alle bestuursleden zijn zij aan de slag gegaan met verschillende bestuursvormen en rollen binnen een bestuur. Sommige besturen hebben opvolging op maat gezocht of aanvragen voor verdieping in hun bestuur. Afdeling Nieuwegein heeft zich aangemeld voor het Pionierstraject.

Actieplan Kracht van de Groene Vrijwilliger

IVN is betrokken bij het Actieplan Kracht van de Groene Vrijwilliger. Vanuit het programmateam (met afvaardiging van uit Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, de 12 provincies, Soorten.nl, IVN, LandschappenNL en LNV) zijn in 2019 twee inspiratiedagen georganiseerd: een voor provinciale ambtenaren en een voor groene organisaties. Leer je groen en het Groen Traineeship worden ook ondersteund door het Actieplan. 85 collega’s van groene organisaties en provincies deelden dinsdag 26 november hun ervaringen in het werken met vrijwilligers in natuur en landschap, tijdens de landelijke Inspiratiemiddag Groene Vrijwilligers. Het Watermuseum Arnhem gaf een bijzonder decor voor een middag vol pitches, workshops en ontmoetingen met professionals uit het hele land. De Inspiratiemiddag werd aangeboden door het programmateam de Groene Vrijwilliger, dat zorg draagt voor de uitvoering van actieplan de Groene Vrijwilliger.