Bruine paddenstoel in bosgrond naast een spiegeltje, omringd door herfstbladeren en takjes. Paddenstoelen

Paddenstoelenwandeling

Westerveld 27 oktober 2026

Op zondag 25 oktober liepen we onze jaarlijkse paddenstoelenwandeling door de Berkenheuvel bij Diever. Onder leiding van Jan Nijman en Marijke Wulp keken we naar verschillende soorten en we kwamen prachtige exemplaren tegen. De groep was wederom groot en we hadden geluk met de regen die voorspelt was; want dat viel reuze mee! Er waren ook wat jongelui aanwezig en zij namen enthousiast deel aan de excursie en gingen zelf op zoek naar wat er in het bos te vinden was. Met een spiegeltje aan een steel konden ze de onderkant van de paddenstoelenhoed bekijken, want dit zegt veel over welke soort het is.  Na een korte wandeling splitste de groep zich in twee zodat iedereen genoeg ruimte had om van de paddenstoelen te genieten. We keken naar soorten paddenstoelen, de groei, voortplanting, maar ook naar de plek die de paddenstoel inneemt in de natuur. Zijn het opruimers of parasieten, of werken ze samen met de planten en bomen.

Soorten die we tegenkwamen waren: Russula’s, Amanieten en Boleten. We hadden dit jaar weer hele andere soorten dan het jaar ervoor. Kwamen we vorig jaar ontzettend veel Rode koolzwammen tegen dan waren dat er dit jaar slechts enkelen. Ook de bijzonder giftige Groene knolamaniet of de Vliegenzwam zagen we niet.

Maar wel heel veel andere soorten, waarbij we moesten lachen om de bijzondere namen die paddenstoelen soms krijgen. Vaak heel passend bij wat je ziet. Bijvoorbeeld de Witgele russula heeft inderdaad deze witgele kleur en Rodekoolzwammen hebben echt de kleur van rode kool. We vonden Melkzwammen die bij aanraking wat melksap afgaven en een hele grote Sponszwam. Een Braakrussula geeft wel aan dat je hem niet moet eten en de Kastanjeboleet heeft veel weg van een grote glimmende kastanje. Het mooiste vonden we de Kostgangerboleet qua naam, want deze paddenstoel groeit op een ander paddenstoel en is daarmee dus een echte kostganger. Het schattigste was het Muizenoortje want die is zo klein dat ie sowieso al aandoenlijk is. Een heel leuke vondst was een groepje Stinkzwammen waarvan we ook het beginstadium vonden. De bolvormige jonge toestand van Stinkzwammen wordt  in de volksmond “duivelsei ” of “heksenei” genoemd. Jan sneed er een doormidden zodat we goed konden zien hoe deze zwam in het ei zit. De aasgeur van volwassen Stinkzwammen is tot ver te ruiken en het trekt vliegen en aaskevers aan, die de sporen van de Stinkzwam helpen verspreiden.

Over de naamgeving van paddenstoelen valt veel interessants te zeggen. Hoe niet alleen volksbenamingen, maar ook de wetenschappelijke namen in de loop van de afgelopen eeuw zijn gewijzigd. Een Laccaria amethystina noemde men voorheen een Rodekoolzwam. Hoe spijtig het ook is, voortaan is de correcte naam van deze soort gewoon Amethist-zwam. Hoewel iedere paddenstoelenkenner zal weten welke je bedoelt bij dit rode zwammetje. Naamgeving is mensenwerk. Niemand zal het je kwalijk nemen wanneer je beide namen gebruikt. Elke soort paddenstoel heeft een eigen naam. In Nederland is een commissie die naam van de schimmels bepaalt. Meestal mag de vinder van de paddenstoel een naam verzinnen, waarna de commissie zal beslissen of de naam aanvaard wordt. De naam bestaat meestal uit 2 delen. Het laatste deel verwijst naar de groep waartoe de paddenstoel behoort en daar wordt nog iets voor gezet, om soorten binnen de groep te onderscheiden. Meestal zijn dit Latijnse namen zoals, Boletus edulis, Amanita muscaria of Trametes versicolor.

Omdat de Latijnse namen vaak moeilijk uit te spreken zijn, worden er andere Nederlandse namen verzonnen. Zo kennen we de Boletus edulis als Eekhoorntjesbrood. Deze naam is niet alleen ontstaan doordat de diertjes de paddenstoel zo lekker vinden, maar ook doordat de soort veel voor komt in de buurt van beuken- en eikenbomen waar de eekhoorntjes veel te vinden zijn. De Amanita muscaria  ofwel Vliegenzwam heet zo, omdat veehouders de giftige witte vlokken van de paddenstoel vermengden met melk en het mengsel gebruikten om van vliegen af te komen in de stallen. De Trametes versicolor is een houtzwam dat groeit op dood hout. Deze veel kleurige paddenstoel ziet er magisch uit en wordt daarom het Elfenbankje genoemd. Je ziet de elfjes zo zitten!

Tekst en foto’s Wilma Bast

Ontdek meer over

Deel deze pagina