Gewone pissebed

Porcellio scaber

pissebedDe Gewone pissebedden, ook Ruwe pissebedden genoemd, zijn platte, grijze, veelpotige dieren. Ze worden ongeveer 2 cm lang. Het zijn geleedpotigen en vallen onder klasse van de hogere kreeften.

Deze kreeftachtige diertjes hebben hun kieuwen behouden, leven op het land, maar hebben wel behoefte aan een vochtige omgeving. De Gewone pissebed is gevoelig voor uitdroging en je treft hem dan ook aan op vochtige plaatsen zoals: kelders, onder bloempotten, onder bladeren en boomstronken.

De Gewone pissebed kan, als hij uitgedroogd is, water 'drinken' door zijn uropoden in het water te laten zakken. Uropoden zijn de twee staartachtige aanhangsels aan de achterzijde van het lichaam. Ze bestaan uit een buitenste deel en een binnenste. Dit laatste deel lijkt op een buisje waarmee het water, door de capillaire werking, wordt opgezogen. Een teveel aan water kan worden afgevoerd door de uropoden op een droge bodem te drukken.

pissebed

Het lichaam van een Gewone Pissebed bestaat uit over elkaar liggende schubben, die een pantser vormen. Aan de voorzijde, bij de kop, bevinden zich tussen de ogen twee lange voelsprieten. Met 7 paar poten zou je verwachten dat ze zich snel kunnen voortbewegen. Hun eerste reactie bij gevaar is echter in veel gevallen het oprollen van het langwerpige lijf en stil blijven zitten. Gewone pissebedden leggen het hele jaar door eitjes die bijna niet zichtbaar zijn met het blote oog. Uit de eieren komen larven die wit van kleur zijn. Kenmerkend is dat de diertjes in groepen leven. Pissebedden leven ongeveer één tot twee jaar, maar sterven bij kou omdat ze koudbloedig zijn en externe verwarming nodig hebben. Het zijn nachtdieren die zodra de schemering invalt op zoek gaan naar voedsel.

Gewone pissebedden leven in een microhabitat. De omstandigheden maken hun weinig uit, als het maar vochtig is en er schuilplaatsen en voedsel aanwezig zijn.

Gewone pissebedden leven van en verwerken allerlei organisch afval in de bodem. Soms ook levende planten, met hun stevige monddelen kunnen ze zelfs hout vermalen.

 

pissebedIn geval van voedselschaarste wordt er ook gegeten van dode dieren. Deze zag ik zitten op een dode kauw, zie pijl. De Gewone pissebedden dienen als voedsel voor vogels, muizen en andere kleine dieren. Ze zijn onderdeel van ons ecosysteem, maar zelf hebben wij ze liever niet. In de ogen van veel mensen zorgen ze voor overlast in onze tuinen en kelders. Pissebedden geven de meeste mensen automatisch een gevoel van afschuw. Niet nodig! Ook al zijn ze moeders mooiste niet, ze zijn onschadelijk voor mensen.

De naam Gewone pissebed stamt uit onze eerste geneeskunde. Tegen het eind van de middeleeuwen werden Gewone pissebedden gebruikt om het plassen (pissen) te bevorderen. De afweerstof die Gewone pissebedden produceren om zich te beschermen tegen vogels, spinnen, hooiwagens en duizendpoten zou bij mensen helpen tegen plasproblemen. Ook het eten van gemalen Gewone pissebedden zou heilzaam zijn. In latere tijden geloofde men dat het bedplassen van kinderen kon worden verholpen door gedroogde Gewone pissebedden te vermalen en in bed te strooien.

Jos de Ruyter

Bronnen:
Wikipedia, Wikikids

Grote dieren encyclopedie
Readers Digest: vlinders en andere insecten van west- en midden Europa