De Geleenbeek blinkt, glanst en schittert weer. Presentatie over de Geleenbeek
De Geleenbeek blinkt, glanst en schittert weer.
Zondag 9 november presentatie door Stef Keulen.
Spaubeek heeft (bijna) alles met de Geleenbeek te maken. Het ligt in het dal van de Geleenbeek en er zijn een aantal herenhuizen (kastelen) en watermolens die binnen het gebied van Spaubeek liggen. Voor de hand liggend is dat ‘beek’ in de naam Spaubeek op de Geleenbeek slaat. Maar dat schijnt niet juist te zijn, ‘beek’ verwijst naar de Keutelbeek. En ‘spau’ zou dan van het Oud-Nederlandse woord ‘spalt’ komen. Dat laatste lijkt veel op ons huidige woord spleet, maar ook naar het Duitse woord daarvoor. Die spleet in het landschap was een grote grubbe en grubben zijn er nog steeds in de omgeving.
Waarschijnlijk is Spaubeek ergens in de vroege Middeleeuwen ontstaan, omdat het op vruchtbare löss goed leven was. Dat wisten de Romeinen ook al, bewijzen de restanten van een villacomplex dat direct ten noorden van het verdwenen kasteel van Sint-Jansgeleen lag. Met het riviertje de Geleenbeek was men ook voorzien van helder water van goede kwaliteit. Dat bleef nog lange tijd zo, maar in de vorige eeuw kwamen er grote veranderingen. Industrialisatie, voornamelijk mijnbouw, deed de bevolkingsgroei vertienvoudigen waardoor de bebouwing sterk toenam. De Geleenbeek werd het riool van de streek, letterlijk doordat rioolwater er ongezuiverd op geloosd werd, maar ook doordat de mijnen er het waswater van de kolen op loosden. De beek en streek werden letterlijk grauw. Landschap, plant en dier hadden er ernstig onder te leiden.
Maar tijden veranderen. De mijnen werden gesloten en veranderende inzichten hoe met natuur om te gaan deden de rest. Langs de Geleenbeek liggen weer florerende natuurgebieden en dieren als Buizerd, Hamster, Vliegend hert, Das, Nachtegaal, Zegge-korfslak, Iepenpage gaan er op vooruit. De vele reservaatgebieden herbergen wilde orchideeën, veenmossen, vleesetende planten en heel veel meer. Daar gaat de lezing over, het landschap en de Geleenbeek en hoe herstel heeft geleid tot de pareltjes natuur die er nu weer zijn.
Toegang is gratis.
Aanvang 10:00 uur in het IVN-home ‘Moorheide’, in de kelder van het AZC Sweikhuizen.
Einde ca 12:00uur
Adres:
AZC Sweikhuizen. (voormalig Retraitehuis)
Moorheide 1
6174 RZ Sweikhuizen
