Grafheuvels in Oldenzaal bijna allemaal zichtbaar

Oldenzaal heeft grafheuvels. Maar veel mensen weten dat niet. Om er weer herkenbare bakens van te maken, halen vrijwilligers van IVN Oldenzaal-Lossser e.o. jaarlijks de woekerende Amerikaanse vogelkers weg. Een gigantische klus waarbij menig zweetdruppel langs het gezicht sijpelt. 

Het is een heiige, koude dag. Bij de ingang naar het bos staat een groot doek. ‘Natuurbegraafplaats’. Dat is de natuurlijke begraafplaats voor de huidige generatie. Maar ernaast liggen grafheuvels, die ongeveer 4.000 jaar geleden werden aangelegd. Toen waren de heuvels duidelijke markeringen in het landschap, open en vrij van bomen. 

Met de waterige winterzon erachter zijn de heuvels goed herkenbaar in het landschap. Vanaf 2019 is IVN bezig om ze vrij te maken. Maar de laatste twee liggen nog verscholen, overwoekerd door Amerikaanse vogelkers en bramen. 

Wilbert Kallenberg heeft de leiding vandaag. Hij vertelt over de geschiedenis van dit gebied. “Er zijn in 1972 twee grafheuvels van deze rij weggehaald ten behoeve van de landbouw. Die zijn onderzocht en daaruit bleek dat er in één heuvel ongeveer dertig overledenen lagen.” 

Wilbert heeft vandaag dertig mensen zo ver gekregen om de grafheuvels kaal te maken. “Helaas is de Amerikaanse vogelkers een invasieve exoot die hier alles overneemt, dus we moeten het misschien twee keer per jaar doen. Maar het gaat lukken!” De beste methode is om de Amerikaanse vogelkers met wortel en al te verwijderen. Al is deze rigoureuze aanpak lichamelijk een hele zware klus. 

Bij voorzitter Harm Middelburg druipt het zweet letterlijk langs de neus naar beneden. Hij heeft samen met Gerard Oude Lansink het doel gesteld om in ieder geval een pad te maken naar de achterste grafheuvel, zodat er een zichtlijn ontstaat. Een pittig doel, maar met deze groep mensen lukt dat zeker. 

De één steekt de schop in de grond en de ander trekt aan het boompje. “Hoe meer je meekrijgt, hoe beter,” legt Wilbert uit. “Anders staat er volgend jaar gewoon weer een boompje.” Het lijkt toeval dat de grafheuvels zo dicht bij de begraafplaats en het crematorium liggen. Maar 4.000 jaar geleden werden grafheuvels ook in één lijn gelegd. 

Op de grafheuvel zelf mag niet gegraven of getrokken worden, want dat kan de grafheuvel beschadigen. En aan het eind van de ochtend is ongeveer driekwart van de vogelkers op de afvalbult beland. Het is een hele goede workout die beloond wordt met heerlijke soep en koekjes. Maar ook met een voldaan gevoel. “Je doet iets goeds voor de natuur in je directe omgeving. Dat is fijn.”