Column: De zomer vliegt voorbij

Column van Johan Torn

Vogelen blijft een prachtige manier om de tijd door te brengen. Alleen, met z’n tweeën of in een groep; het maakt eigenlijk niet uit. De vogels zorgen altijd voor verrassingen. Toch is er voor mij geen mooiere periode dan het voorjaar. Dan ontwaakt de natuur echt. Overal klinkt vogelzang, territoria worden verdedigd en baltsende vogels laten zich van hun meest indrukwekkende kant zien.

En dan komt dat moment waar ik ieder jaar weer naar uitkijk: de terugkeer van de gierzwaluwen.

Met hun kenmerkende gierende roep brengen ze direct een zomers gevoel met zich mee. Soms scheren ze rakelings langs je heen, dan weer zie je ze hoog boven je hoofd door de lucht jagen. Een paar weken geleden liep ik door de Nieuwe Driemanspolder, over een smal pad tussen twee plassen. Plotseling waren ze daar. Met grote snelheid vlogen ze langs en over me heen, alsof ze het landschap als een gigantische racebaan gebruikten.

Gierzwaluwen spreken misschien wel meer tot mijn verbeelding dan welke andere vogel ook. Niet alleen vanwege hun snelheid, maar vooral door de manier waarop ze die snelheid gebruiken. Ze hoeven zich niet eerst naar beneden te storten om vaart te maken; ze vliegen horizontaal alsof de zwaartekracht slechts een vrijblijvende suggestie is. Met scherpe bochten achtervolgen ze insecten, maar ook elkaar, in een voortdurend luchtballet.

Altijd in de lucht

Misschien nog indrukwekkender is hun levenswijze. Zodra een jonge gierzwaluw het nest verlaat, laat hij zich letterlijk vallen. Als alles goed gaat, begint dan een vlucht die jaren kan duren zonder ooit echt te eindigen. Slapen, eten, drinken; vrijwel alles gebeurt in de lucht. Zelfs de paring.

Dat laatste had ik tot voor kort nog nooit gezien. Tijdens een wandeling werd ik onverwacht getuige van dit bijzondere schouwspel. Een koppel vloog met grote precisie achter elkaar aan. De afstand tussen beide vogels werd steeds kleiner, totdat heel even het moment van paring plaatsvond. Nauwelijks zichtbaar voor wie niet goed keek. Daarna gingen ze weer uiteen en vervolgden hun vlucht alsof er niets gebeurd was.

Vliegensvlug voorbij

Over enkele weken begint voor velen de vakantieperiode. Tot die tijd geniet ik volop van deze luchtacrobaten en hun zomerse geluid. Want het bijzondere van gierzwaluwen is dat ze ongemerkt ook de kalender bewaken. Wanneer we terugkeren van vakantie, zijn ze vaak alweer vertrokken naar Afrika. En hoe warm de dagen daarna soms nog kunnen zijn, gevoelsmatig is de zomer dan voorbij.

De gierzwaluw komt laat, maar vertrekt vroeg. Misschien is dat juist waarom we zo van hem genieten: omdat hij ons eraan herinnert dat de mooiste momenten vaak veel te snel voorbij vliegen.

Tekst: Johan Torn

Foto: Alexis Lours