Column week 10, KBVtjes (Kleine Bruine Vogeltjes)

Kleine bruine vogeltjes zijn klein en bruin. Op het eerste gezicht lijken ze inwisselbaar, maar als je de kans krijgt ze beter te bekijken, ontdek je minstens vijftig tinten bruin in combinatie met een heleboel andere kleuren. Huismussen zijn de meest algemene KBV-tjes. Hoewel hun aantallen jarenlang dramatisch zijn afgenomen, scoorden ze opnieuw een eerste plaats bij de laatste landelijke tuinvogeltelling. Maar het kan natuurlijk ook dat onervaren tellers ‘huismus’ hebben aangevinkt bij elk KBVtje…

Opvallende zang, alledaags uiterlijk.
De huismus mag zich dan graag van alle kanten laten bekijken, niet alle KBVtjes stellen dat op prijs. Vele leiden een verborgen leven, maar enkele daarvan laten zich wel heel graag horen. Neem de nachtegaal. Als je zijn fraaie en krachtige lied uit de bosjes hoort schallen, betekent dat niet dat hij zich zomaar laat zien, want hij weet zich al zingend uitstekend te verbergen. Als je hem dan toch in het vizier krijgt, zie je een onopvallend vogeltje, beetje bruin, beetje grijswit…
Datzelfde geldt voor de tuinfluiter, ook al zo’n getalenteerde zanger. Beide komen vanuit Afrika alleen even naar Nederland om verborgen in het struweel hun prachtige lied te zingen en te broeden. Je zou bijna denken dat ze zich schamen voor hun bescheiden uiterlijk.

HKBVtje
Het winterkoninkje is een HKBV-tje (Heel Klein Bruin Vogeltje), maar die schaamt zich in ieder geval niet voor zijn uiterlijk, die vertoont zich maar al te graag en compenseert zijn geringe omvang met een schaamteloos luide ratel waardoor je eerder denkt aan een Grote-Bruine-Vogel (GBV).

Operazangers in het riet
In het riet wemelt het van de KBV-tjes, zeker in het voorjaar. Kleine karekiet, rietgors, rietzanger en de vroegere zeldzaamheid die je nu steeds vaker hoort: de Cetti’s zanger. 
Cetti’s zanger? Jazeker. Geen operazanger maar een vogel die zijn naam dankt aan een achttiende-eeuwse Italiaanse natuuronderzoeker. Deze van oorsprong mediterrane vogel verovert de laatste jaren het waterrijke deel van Nederland. De gemiddeld zachtere winters alhier zullen daarbij een rol spelen. Als hij je verborgen in het riet verrast met zijn explosieve uitroep, stel je je onwillekeurig een grote, felgekleurde vogel voor. Maar nee hoor, ook de Cetti’s zanger is een klein bruin vogeltje.

Kleine bruine vogeltjesVeel KBVtjes bewijzen dat schoonheid niet per se in een kleurig verenpak schuilt, want als ze hun snavel open doen zijn ze kleurrijk als paradijsvogels. 
Een volgende keer over KGVtjes, kleine groengele vogeltjes.


Jaap Kranenborg,
IVN-natuurgids

Digitale krantversie Column 2020-10, 10 maart 2021, pagina ?

Naar columns 2021

Vind je dit leuk? Steun ons en word lid!

Word lid