Toelichting door SOVON voor nieuwe vogelatlas

Van 1 december 2026 tot en met 30 november 2030 organiseert Sovon het veldwerk voor een nieuw atlasproject. Hierbij worden niet alleen tijdens het broedseizoen en de winter de aantallen en de verspreiding van vogels vastgelegd, maar ook gedurende de zomer en de trekperioden.

Duizenden vrijwillige vogelaars gaan het veld in om op systematische wijze tellingen uit te voeren. Daarmee maken zij de vijfde Vogelatlas van Nederland mogelijk. De belangrijkste doelen van het project zijn het maken van nieuwe populatieschattingen en het vastleggen van de verspreiding en dichtheid van vogelsoorten. Daarnaast worden de resultaten vergeleken met die uit eerdere atlasperioden. Zo brengt de nieuwe Vogelatlas de veranderingen in de Nederlandse vogelstand over een periode van bijna zestig jaar in beeld.

De verspreiding en de aantallen van vogels veranderen voortdurend. Om deze ontwikkelingen goed te kunnen volgen, brengt Sovon ongeveer eens per vijftien jaar een nieuwe vogelatlas uit. Ditmaal worden de populaties van broedvogels, overwinterende vogels en trekvogels gedurende het hele jaar in kaart gebracht.

Het atlasproject bestaat uit drie fasen: de voorbereiding, het veldwerk en de verwerking van de resultaten tot verschillende eindproducten, waaronder een boek. Tot en met november 2026 bereidt Sovon samen met verschillende partners de start van het veldwerk voor.

Onze bijeenkomst van de VWO op 16 oktober staat voor een groot deel in het teken van de Vogelatlas. Namens Sovon komen Leo Ballering en Leon van Balkom uitleg geven over het project.
Voor de tellingen is Nederland opgedeeld in 1.685 atlasblokken van 5 × 5 kilometer. In ieder atlasblok ligt een zogenoemd ‘gouden grid’, dat bestaat uit acht hokken van één vierkante kilometer. Het grootste deel van het veldwerk bestaat uit tellingen van 55 minuten in deze kilometerhokken.

Er worden tellingen uitgevoerd in:
 het winterseizoen: tweemaal vijf hokken;
 het voorjaar: tweemaal acht hokken;
 iedere maand van het jaar: twee hokken.

Deze tellingen worden aangevuld met korte tellingen vanaf één vast punt en met een zo compleet mogelijke soortenlijst van het gehele atlasblok.

Carlo in Gambia.

Voor de bijeenkomst van 16 oktober hadden we Carlo van Seggelen gevraagd een presentatie te verzorgen. Gelukkig dacht Carlo met ons mee en kon zijn presentatie worden verplaatst naar de bijeenkomst van januari 2027. Carlo is een bereisd man. Na de presentatie van Sovon neemt hij ons mee op een van zijn reizen naar West-Afrika, waarbij vooral Gambia centraal staat. Kortom: het belooft dan een boeiende avond te worden die volledig in het teken staat van vogels.